Η προκαταρκτική ειρηνευτική συμφωνία μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν είχε μόλις τεθεί σε ισχύ όταν, την Παρασκευή (19 Ιουνίου 2026), οι μάχες στον Λίβανο απείλησαν να τινάξουν τα πάντα στον αέρα. Αυτό το δεύτερο μέτωπο, που μέχρι πρότινος θεωρούνταν δευτερεύον, εμφανίζεται πλέον ως βασικό εμπόδιο στην οριστική παύση των εχθροπραξιών στη Μέση Ανατολή.
Οι συγκρούσεις μεταξύ Ισραήλ και Χεζμπολάχ κλιμακώθηκαν με τέτοια ένταση που ο επόμενος γύρος συνομιλιών Αμερικανών και Ιρανών στην Ελβετία ματαιώθηκε. Πηγές ανέφεραν ότι η Τεχεράνη αποσύρθηκε από τις διαπραγματεύσεις εξαιτίας των ισραηλινών επιθέσεων στον Λίβανο, ανατρέποντας τη ροή που είχε δημιουργήσει η συμφωνία.
Στο κείμενο της συμφωνίας προβλεπόταν «άμεση και μόνιμη παύση των στρατιωτικών επιχειρήσεων» και δεσμεύσεις για τη διαφύλαξη της «εδαφικής ακεραιότητας και κυριαρχίας» του Λιβάνου — όρους που ωστόσο δεν έχουν υπογραφεί από ούτε το Ισραήλ ούτε τη Χεζμπολάχ, με αποτέλεσμα να γεννώνται σοβαρά ερωτήματα για την εφαρμογή τους.
«Η νέα ηγεσία του Ιράν θεωρεί τον Λίβανο αναπόσπαστο μέρος της εθνικής της ασφάλειας», δήλωσε ο Μοχανάντ Χάτζε Αλί, ανώτερος ερευνητής στο Κέντρο Κάρνεγκι για τη Μέση Ανατολή. «Για το Ιράν, ο τελικός στόχος είναι η αποχώρηση του Ισραήλ από τον Λίβανο».
Οι εντάσεις δεν είναι πρωτοφανείς: νωρίτερα τον Ιούνιο, επιθέσεις του Ισραήλ στα προάστια της Βηρυτού προκάλεσαν ιρανικά πυραυλικά πλήγματα και ακολούθησαν εκτεταμένες ισραηλινές επιθέσεις εντός της Ισλαμικής Δημοκρατίας. Τώρα, η αλληλουχία βίας φαίνεται να συνδέει τα δύο μέτωπα, αποσταθεροποιώντας τις διπλωματικές προσπάθειες.
Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ, Μπέντζαμιν Νετανιάχου, αντέδρασε έντονα στους όρους της συμφωνίας που αφορούν τον Λίβανο και δεσμεύτηκε να συνεχίσει τη στρατιωτική εκστρατεία. Ωστόσο ο πρέσβης του Ισραήλ στις ΗΠΑ, Γιεχίελ Λάιτερ, τόνισε ότι η χώρα του είχε δεσμευτεί για άμεση κατάπαυση του πυρός, αν και οι επιχειρήσεις στο νότιο Λίβανο συνεχίζονται «για την εξουδετέρωση της Χεζμπολάχ».
Η αμερικανική πλευρά, υπό τον Ντόναλντ Τραμπ, εμφανίζεται ιδιαίτερα ανήσυχη ότι οι ισραηλινές επιχειρήσεις μπορεί να υπονομεύσουν τη συμφωνία. Ο Τραμπ έχει εκφράσει την απογοήτευσή του προς τον Νετανιάχου και πιέζει για περιορισμό των επιθέσεων, παρόλο που τα πλήγματα δεν έχουν εξαφανιστεί.
Στο πεδίο των μαχών, η Χεζμπολάχ ανακοίνωσε ενέδρα κοντά στη Ναμπατίε με τέσσερις νεκρούς ισραηλινούς στρατιώτες. Το Ισραήλ απάντησε με πάνω από 150 επιθέσεις, οι οποίες, σύμφωνα με το υπουργείο Υγείας του Λιβάνου, προκάλεσαν τουλάχιστον 47 θανάτους.
Ο Ασάφ Όριον, συνταξιούχος ισραηλινός ταξίαρχος, σημείωσε ότι το Ιράν «κατάφερε να συνδέσει τα δύο μέτωπα» και να αξιοποιήσει τις διαπραγματεύσεις με τον Τραμπ, αλλά είναι «πολύ νωρίς για να κριθεί» αν η αυτοσυγκράτηση θα διατηρηθεί.
Παρά τις προσπάθειες αποκλιμάκωσης, η εμπειρία από την εκεχειρία του Απριλίου δείχνει πόσο εύθραυστη είναι η ισορροπία: το Ισραήλ είχε ανακοινώσει παύση επιθετικών επιχειρήσεων αλλά επανέλαβε επιθέσεις επικαλούμενο «δικαίωμα αυτοάμυνας» και στη συνέχεια επέκτεινε τις επιχειρήσεις του.
Στο διπλωματικό πεδίο, το αμερικανικό υπουργείο Εξωτερικών ανακοίνωσε ότι έχει προγραμματιστεί νέος γύρος συνομιλιών μεταξύ Ισραήλ και Λιβάνου για την επόμενη εβδομάδα στην Ουάσιγκτον, μετά από επικοινωνία του υπουργού Μάρκο Ρούμπιο με τον πρόεδρο του Λιβάνου, Τζόζεφ Αούν.
Αναλυτές σημειώνουν ότι η επιρροή του Ιράν στη Χεζμπολάχ ενισχύθηκε μετά τον θάνατο του Χασάν Νασράλα σε ισραηλινή επιδρομή το 2024. Η Λίνα Χατίμπ από το Chatham House εκτιμά ότι η συμφωνία ΗΠΑ–Ιράν «μπορεί να δημιουργήσει προϋποθέσεις αποκλιμάκωσης» αλλά δεν επιλύει τα θεμελιώδη ζητήματα: την αποχώρηση του Ισραήλ και το μέλλον του οπλοστασίου της Χεζμπολάχ.
Το Ισραήλ δηλώνει ότι δεν δεσμεύεται από τη συμφωνία ΗΠΑ–Ιράν σχετικά με τον Λίβανο, ενώ η Χεζμπολάχ επιμένει ότι η παρουσία ισραηλινών στρατευμάτων δικαιολογεί τη διατήρηση των όπλων της. Η κυβέρνηση του Λιβάνου δηλώνει πρόθεση να θέσει υπό κρατικό έλεγχο όλα τα όπλα, χωρίς όμως να διαθέτει προς το παρόν τα μέσα για να το επιβάλλει.
«Είναι απίθανο η σύγκρουση στο Λίβανο να επιλυθεί σύντομα», κατέληξε η Χατίμπ.
