Η εισαγγελία ζητά συνολική χρηματική ποινή ύψους 55 εκατομμυρίων ευρώ και ποινή φυλάκισης οκτώ ετών και οκτώ μηνών για τον επικεφαλής της εταιρείας Actura 12, Χουάν Μαρτίνεθ Μούρθια, ο οποίος παραπέμπεται σε δίκη στο πλαίσιο μιας από τις μεγαλύτερες υποθέσεις φερόμενης εισφοροδιαφυγής στον πολιτιστικό χώρο της Ισπανίας.
Κατά την έρευνα οι αρμόδιες αρχές περιγράφουν ένα μοντέλο που χρησιμοποιήθηκε εκτεταμένα στον χώρο των ζωντανών μουσικών εκδηλώσεων: επειδή πολλοί μουσικοί δεν έχουν σταθερή επαγγελματική δραστηριότητα ως αυτοαπασχολούμενοι, προσέφευγαν σε ειδικές εταιρείες τιμολόγησης για την έκδοση των παραστατικών των εμφανίσεών τους.
Η Actura 12, σύμφωνα με τα ευρήματα, φέρεται να δήλωνε τους καλλιτέχνες με βάση τον κατώτατο μισθό, ανεξάρτητα από το πραγματικό ύψος των αμοιβών τους, ενώ το υπόλοιπο καταγραφόταν ως έξοδα, αποζημιώσεις ή άλλες παροχές. Αυτή η πρακτική μείωνε ουσιαστικά τις ασφαλιστικές εισφορές που καταβάλλονταν στο κράτος.
Η Επιθεώρηση Εργασίας εντόπισε αρχικά διαφορές εισφορών ύψους περίπου 6 εκατομμυρίων ευρώ, αλλά καθώς προχώρησαν οι έλεγχοι το ποσό αυξανόταν σημαντικά. Στοιχεία που παρατέθηκαν στο ισπανικό κοινοβούλιο δείχνουν ότι οι έλεγχοι στον καλλιτεχνικό τομέα οδήγησαν σε καταλογισμούς περίπου 27 εκατομμυρίων ευρώ μόνο την περίοδο 2023–2024, εκ των οποίων τα 23 εκατομμύρια αφορούσαν διαφορές ασφαλιστικών εισφορών.
Ειδικοί εκτιμούν ότι δεκάδες χιλιάδες μουσικοί ενδέχεται να έχουν επηρεαστεί από αυτή την πρακτική. Παρότι πολλοί λάμβαναν μεγαλύτερο καθαρό ποσό άμεσα, στην πράξη έχαναν ασφαλιστικά δικαιώματα, συνταξιοδοτικές παροχές και ευρύτερη κοινωνική προστασία για το μέλλον.
Η υπόθεση φέρνει στο προσκήνιο ένα δομικό ζήτημα επισφάλειας στον καλλιτεχνικό κλάδο: σχεδόν οι μισοί μουσικοί στην Ισπανία δηλώνουν ετήσιο εισόδημα κάτω από τον κατώτατο μισθό, ενώ για τη μεγάλη πλειονότητα οι ζωντανές εμφανίσεις αποτελούν την κύρια πηγή εισοδήματος.
Το σκάνδαλο έχει ήδη πυροδοτήσει πολιτικές αντιπαραθέσεις για την ανάγκη ενός ειδικού ασφαλιστικού καθεστώτος για τους καλλιτέχνες, με στόχο να περιοριστεί η προσφυγή σε τέτοιες εταιρείες και να αντιμετωπιστεί μια πρακτική που συνδικαλιστικοί φορείς χαρακτηρίζουν συστημικό πρόβλημα του πολιτιστικού τομέα.
