Η τελική μορφή της συμφωνίας ΗΠΑ – Ιράν για τη λήξη του πολέμου παραμένει αμφίρροπη, με αντιφατικές πληροφορίες για το πώς θα εφαρμοστεί, ενώ οι αποφάσεις που θα ληφθούν τις επόμενες ημέρες έχουν άμεσο αντίκτυπο στη διεθνή ναυσιπλοΐα και τις παγκόσμιες αγορές ενέργειας.
Η Τεχεράνη ανακοίνωσε το απόγευμα της Δευτέρας (15/6) ότι θα επιδιώξει την έγκριση της τελικής συμφωνίας από το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, με τον εκπρόσωπο του υπουργείου Εξωτερικών Εσμαΐλ Μπαγαΐ να τονίζει πως οι Ιρανοί «δεν εμπιστεύονται ούτε τις ΗΠΑ, ούτε το Ισραήλ». Παράλληλα, ο Μπαγαΐ ανέφερε ότι «Αναμένουμε ότι η τελική συμφωνία θα στηριχθεί από ένα ψήφισμα του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών, 60 ημέρες μετά» την υπογραφή της, προσθέτοντας ότι η Τεχεράνη «θα αντλήσει διδάγματα από το παρελθόν».
Σε αυτό το κλίμα, το ιρανικό πρακτορείο Fars μετέδωσε νωρίτερα ότι οι ΗΠΑ συμφώνησαν στην επιβολή διοδίων στα Στενά του Ορμούζ μετά την παρέλευση 60 ημερών, με μια ρήτρα για «τέλη» ναυτιλιακών υπηρεσιών να προστίθεται στη συμφωνία — μια πληροφορία που αντιπαραβάλλεται με τις δηλώσεις της αμερικανικής πλευράς.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, σε ανάρτηση στο Truth Social, υποστήριξε ότι ήδη «τα πλοία αρχίζουν να κινούνται» έξω από τα Στενά του Ορμούζ, τη βασική ναυτιλιακή οδό που το Ιράν έχει ουσιαστικά αποκλείσει από την έναρξη του πολέμου. Ο Τραμπ πρόσθεσε ότι πολλά από τα πλοία «ήταν φορτωμένα με πετρέλαιο» και περιέγραψε τη ναυτιλιακή οδό της «Νότιας ‘Λεωφόρου’» ως «απόλυτα ασφαλής, προστατευμένη και άψογη», ενώ σημείωσε ότι «Υπάρχουν και άλλες περιοχές διέλευσης επίσης».
Παρά τις αναφορές περί επανεκκίνησης, η Ουάσινγκτον επιβεβαίωσε ότι ο αμερικανικός αποκλεισμός των ιρανικών λιμανιών παραμένει ενεργός έως ότου ολοκληρωθεί η συμφωνία κατάπαυσης του πυρός, προγραμματισμένη για τις 19 Ιουνίου. Σε ενημερωτικό σημείωμα των ενόπλων δυνάμεων των ΗΠΑ αναφέρεται ρητά ότι «ο στρατιωτικός αποκλεισμός των ιρανικών λιμένων παραμένει σε ισχύ, περιορίζοντας κάθε εισερχόμενη ή εξερχόμενη κίνηση». Στο ίδιο κείμενο προστίθεται: «Μην επιχειρείτε διέλευση μέχρι να δοθούν ρητές οδηγίες».
Ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Τραμπ, Τζέι Ντι Βανς, δήλωσε στο CNBC ότι οι ΗΠΑ αναμένουν πως μακροπρόθεσμα η διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ θα είναι δωρεάν. Ο Βανς επιβεβαίωσε επίσης ότι ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί, και ο πρόεδρος του κοινοβουλίου, Μοχαμάντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ, θα εκπροσωπήσουν το Ιράν στην υπογραφή της συμφωνίας στην Ελβετία την Παρασκευή (19/6), επισημαίνοντας ωστόσο ότι πολλές λεπτομέρειες παραμένουν ανοικτές.
Επιπλέον, πηγές της ναυτιλιακής ασφάλειας προειδοποιούν ότι οι επιχειρήσεις εντοπισμού και εξουδετέρωσης ναρκών στα Στενά του Ορμούζ ενδέχεται να καθυστερήσουν την πλήρη επαναλειτουργία της πλωτής οδού για αρκετές εβδομάδες. Οι επιχειρήσεις με ναρκαλιευτικά και υποβρύχια drones μπορεί να διαρκέσουν 40 έως 50 ημέρες προτού οι ασφαλιστικές και ναυτιλιακές εταιρείες κρίνουν ασφαλή την επανεκκίνηση των διελεύσεων.
Η καθυστέρηση αυτή μπορεί να εμποδίσει τη διέλευση δεκάδων εκατομμυρίων βαρελιών πετρελαίου, καθώς τα Στενά παραμένουν ουσιαστικά κλειστά από τις 28 Φεβρουαρίου, όταν οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ επιτέθηκαν στο Ιράν. Κάθε βαρέλι εξαγωγής από τον Κόλπο θεωρείται κρίσιμο: σύμφωνα με ανάλυση της Υπηρεσίας Πληροφοριών Ενέργειας των ΗΠΑ, τα αποθέματα στις μεγαλύτερες οικονομίες του κόσμου έχουν μειωθεί στα χαμηλότερα επίπεδα από το 2003.
Οι επόμενες ημέρες —με την υπογραφή στην Ελβετία και τις αποφάσεις για την εφαρμογή των όρων— αναμένεται να ξεκαθαρίσουν σε μεγάλο βαθμό αν η συμφωνία θα οδηγήσει σε σταθερή άρση του αποκλεισμού ή θα γεννήσει νέα πεδία τριβής μεταξύ των εμπλεκόμενων πλευρών.
