Ένοπλοι Ταλιμπάν άνοιξαν πυρ την Τρίτη εναντίον συγκεντρωμένων διαδηλωτών στη Χεράτ, όταν πλήθος πολιτών διαμαρτυρήθηκε για τη σύλληψη γυναικών και κοριτσιών που κατηγορούνται ότι παραβίασαν τον ενδυματολογικό κώδικα του καθεστώτος.
Βίντεο που εξασφάλισε το Amu TV δείχνει κατοίκους της συνοικίας Τζιμπραΐλ, στα βορειοδυτικά της πόλης, να τρέχουν πανικόβλητοι σε στενό δρόμο ενώ ακούγονται αλλεπάλληλοι πυροβολισμοί. Αυτόπτες μάρτυρες περιγράφουν σκηνές χάους: διαδηλωτές να ουρλιάζουν, άλλους να χτυπούνται από ένοπλους αξιωματούχους και τη χρήση μακριών ραβδιών για την απώθηση του πλήθους.
Κύμα συλλήψεων γυναικών στη Χεράτ
Η κινητοποίηση έγινε μετά από ημέρες αυξανόμενης οργής για τις μαζικές συλλήψεις γυναικών και κοριτσιών στην πόλη, που φέρονται να μην συμμορφώθηκαν με την αυστηρή ερμηνεία των ενδυματολογικών κανόνων των Ταλιμπάν. Το Amu TV αναφέρει ότι δεκάδες γυναίκες τέθηκαν υπό κράτηση από το Υπουργείο Προαγωγής της Αρετής και Πρόληψης της Κακίας, με τουλάχιστον 21 περιπτώσεις να έχουν επιβεβαιωθεί ανεξάρτητα.
Τοπικές πηγές αναφέρουν συλλήψεις σε διάφορες περιοχές της Χεράτ, όπως η Southern Road, η αγορά Almas και η συνοικία Qasr. Μεταξύ των συλληφθέντων φέρεται να είναι και μία νοσηλεύτρια του Περιφερειακού Νοσοκομείου Χεράτ.
Την προηγούμενη ημέρα είχαν κυκλοφορήσει φυλλάδια που καλούσαν τους κατοίκους να συγκεντρωθούν το πρωί της Τρίτης στη συνοικία Τζιμπραΐλ, σε ένδειξη διαμαρτυρίας για τις συλλήψεις.
Περιορισμοί και καταστολή των δικαιωμάτων των γυναικών
Από την επιστροφή τους στην εξουσία τον Αύγουστο του 2021 οι Ταλιμπάν έχουν εντείνει τους περιορισμούς για τις γυναίκες και τα κορίτσια: απαγόρευση στη δευτεροβάθμια και πανεπιστημιακή εκπαίδευση, περιορισμοί στην εργασία και αυστηροί κανόνες σχετικά με την εμφάνιση και τις μετακινήσεις. Όσες δεν συμμορφώνονται με την υποχρέωση χρήσης του τσάντορ απομακρύνονται από μέσα μεταφοράς και αποκλείονται από αγορές και δημόσιες υπηρεσίες.
Νέος νόμος απαιτεί, μεταξύ άλλων, τα κορίτσια να έχουν φτάσει στην εφηβεία για να ζητήσουν ακύρωση γάμου και προβλέπει διαμεσολάβηση σε περιπτώσεις ενδοοικογενειακής βίας.
Η διαδήλωση στη Χεράτ θεωρείται μία από τις μεγαλύτερες δημόσιες κινητοποιήσεις των τελευταίων μηνών που αμφισβητούν ανοιχτά το καθεστώς των Ταλιμπάν και τις πολιτικές διακρίσεων λόγω φύλου.
Ανησυχία του ΟΗΕ για την επιδείνωση της κατάστασης
Ο ειδικός εισηγητής του ΟΗΕ για τα ανθρώπινα δικαιώματα στο Αφγανιστάν, Ρίτσαρντ Μπένετ, καταδίκασε το κύμα συλλήψεων χαρακτηρίζοντάς το «παράνομο και απαράδεκτο». «Είμαι βαθιά ανήσυχος που για τρίτη συνεχόμενη ημέρα δεκάδες γυναίκες στη Χεράτ συνεχίζουν να συλλαμβάνονται αυθαίρετα για παραβίαση του ενδυματολογικού κώδικα των Ταλιμπάν», ανέφερε στην πλατφόρμα X, ζητώντας «να σταματήσουν οι συλλήψεις και να απελευθερωθούν άμεσα οι γυναίκες».
Η υπηρεσία ανθρωπίνων δικαιωμάτων του ΟΗΕ, σε έκθεση που δημοσιοποιήθηκε τον Μάρτιο, προειδοποίησε ότι η ζωή των Αφγανών, και ιδίως των γυναικών και των κοριτσιών, έχει επιδεινωθεί δραματικά υπό το καθεστώς των Ταλιμπάν. Παρουσιάζοντας την έκθεση, ο Ύπατος Αρμοστής του ΟΗΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, Φόλκερ Τερκ, δήλωσε ότι «η αλληλουχία διαταγμάτων και νόμων που έχουν εκδοθεί από τις αρχές από το 2021 έχει συντριπτική επίδραση στον αφγανικό λαό, ιδίως στις γυναίκες και τα κορίτσια».
Οι γυναίκες εξακολουθούν να αποκλείονται από κάθε μορφή εκπαίδευσης πέραν του δημοτικού, μετά την απαγόρευση της ανώτερης εκπαίδευσης από τον Δεκέμβριο του 2022. Τον Νοέμβριο του 2025 οι ιατρικές εξετάσεις αποφοίτησης διεξήχθησαν χωρίς τη συμμετοχή γυναικών για δεύτερη συνεχή χρονιά.
«Οι αρχές έχουν ουσιαστικά ποινικοποιήσει την παρουσία των γυναικών και κοριτσιών στη δημόσια ζωή», τόνισε ο Τερκ, προσθέτοντας ότι «η διάκριση επηρεάζει την υγεία, την ελευθερία μετακίνησης και την έκφρασή τους». Κατέληξε λέγοντας: «Το Αφγανιστάν είναι ένας τάφος για τα ανθρώπινα δικαιώματα».
