Τα τελικά πορίσματα της ομάδας AtmoHUB του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών «δείχνουν» ως πιθανότερη πηγή της έντονης οσμής που κάλυψε τμήματα της Αττικής στις 19 Μαΐου τη θαλάσσια περιοχή νοτιοανατολικά της Σαλαμίνας, συνδέοντάς τη με κάποιο πλοίο στην περιοχή και ενδεχομένως με μεταφορά υγραερίου. «Το τελικό εύρημα είναι ότι πιθανότατα προήλθε από τη θαλάσσια περιοχή νοτιοανατολικά της Σαλαμίνας και επομένως συσχετίζεται με κάποιο πλοίο που βρισκόταν στην περιοχή. Είναι πιθανό να πρόκειται για πλοίο μεταφοράς υγραερίου – LPG», σημειώνουν οι ερευνητές.
Η ομάδα βασίστηκε σε 164 αναφορές πολιτών —προερχόμενες από την Πολιτική Προστασία, κυρίως από τα Νότια Προάστια, το παραλιακό μέτωπο και το κέντρο της Αθήνας— τις οποίες συνέδεσε με μετεωρολογικά δεδομένα υψηλής ακρίβειας και προσομοιώσεις. Οι χάρτες διασποράς δείχνουν ότι τα αέρια κινηθήκαν από τις παράκτιες ζώνες προς ανατολικά, δυτικά και βόρεια, με την κορύφωση του φαινομένου μεταξύ 12:00 και 15:00 της ίδιας ημέρας. «Πήραμε τις μαρτυρίες και με μοντέλα 3D κάναμε ένα rewind στις αέριες μάζες, πήγαμε προς τα πίσω, για να εντοπίσουμε την πηγή της δυσοσμίας», λέει στα «ΝΕΑ» ο Βασίλης Αμοιρίδης, διευθυντής Ερευνών του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών και επικεφαλής του AtmoHUB.
Από τα δεδομένα προέκυψε ότι η ουσία που πιθανόν δημιούργησε την ενόχληση είναι το προπάνιο ή το βουτάνιο. Όπως εξηγεί ο Αμοιρίδης, «Αυτά είναι άοσμες ουσίες, ωστόσο όταν οι εταιρείες θέλουν να εντοπίσουν μια πιθανή διαρροή προσθέτουν μερκαπτάνες, οι οποίες μυρίζουν». Παρά την ανησυχία που προκάλεσε το περιστατικό, ο επικεφαλής του AtmoHUB διευκρινίζει ότι «Σε κάθε περίπτωση, το προπάνιο και το βουτάνιο δεν είναι τοξικά και επικίνδυνα για τον άνθρωπο», με την επισήμανση όμως ότι «είναι κάτι που δημιούργησε ανησυχία στον πληθυσμό και πρέπει να το προσέξουμε».
Την ίδια ημέρα πολλοί κάτοικοι ανέφεραν έντονη μυρωδιά «σαν γκάζι», γεγονός που οδήγησε και σε εκκενώσεις κτιρίων. Μέχρι στιγμής δεν έχει εκδοθεί επίσημη, οριστική ενημέρωση για την ακριβή αιτία ή το πώς προκλήθηκε η οσμή.
Η άλλη εκδοχή
Η ερευνητική ομάδα εξέτασε και εναλλακτικά σενάρια. Όπως επισημαίνει ο Αμοιρίδης, «Ερευνήσαμε και το σενάριο να ήρθε η οσμή από την Ψυττάλεια, επειδή υπήρχε δυτικό ρεύμα εκείνη την ημέρα και μπορεί να είχε φτάσει στην Αθήνα, αλλά η αξιοποίηση των διαθέσιμων μαρτυρίων δείχνουν ότι υπάρχουν λιγότερες πιθανότητες για αυτό».
Ειδικοί που επικοινώνησαν με την ερευνητική δημοσιογραφική ομάδα «Inside Story» τόνισαν ότι εάν είχε συλλεχθεί δείγμα αέρα την ώρα που εκδηλωνόταν το φαινόμενο, «θα υπήρχε ακριβής απάντηση» για τη μυρωδιά και την ουσία που «πότισε» τον αττικό αέρα, αντί για εκτιμήσεις βασισμένες αποκλειστικά σε προσομοιώσεις και μοντέλα διασποράς. Παράλληλα προέβαλαν την ανάγκη ύπαρξης επιχειρησιακού πρωτοκόλλου άμεσης απόκρισης στο πεδίο για παρόμοια περιστατικά.
Πηγές από το Σώμα Επιθεώρησης Περιβάλλοντος ανέφεραν ότι εκείνη την ημέρα δεν ειδοποιήθηκαν και δεν γνώριζαν την πηγή της οσμής. Όπως επισημαίνουν, είναι υπεύθυνοι για την επέμβαση και τη λήψη δειγμάτων σε έκτακτα περιστατικά, αλλά «δεν υπάρχει ακριβές πλαίσιο και συγκεκριμένος επιχειρησιακός φορέας για περιπτώσεις αερίων».
Από την πλευρά του, το υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας ενημέρωσε ότι στις 19 Μαΐου «εκείνη την ημέρα διενεργήθηκαν εκτεταμένοι έλεγχοι από την Πυροσβεστική Υπηρεσία, αλλά και από το Λιμενικό Σώμα» —το τελευταίο ερεύνησε πλοία μεταφοράς αερίου χωρίς να αναφερθεί κάποιο σχετικό περιστατικό.
Το AtmoHUB λειτουργεί ως κόμβος πληροφόρησης για την Ατμοσφαιρική Σύσταση στην Ελλάδα, συντονίζεται από την ομάδα NOA-ReACT του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών και υποστηρίζεται από το ευρωπαϊκό πρόγραμμα παρακολούθησης της ατμόσφαιρας Copernicus CAMS, παρέχοντας εργαλεία για τη χαρτογράφηση και την ανάλυση τέτοιων συμβάντων.
