Η ψηφιακή ζωή κερδίζει έδαφος σε βάρος των ανθρώπινων σχέσεων: δύο στους τρεις νέους παραδέχονται ότι ακυρώνουν κοινωνικά σχέδια για να αφιερώσουν χρόνο στο διαδίκτυο, ενώ σχεδόν τα δύο τρίτα βιώνουν μοναξιά τουλάχιστον μία φορά την εβδομάδα, σύμφωνα με νέα έρευνα που αποτυπώνει τη στενή σχέση της γενιάς Z με την ψηφιακή καθημερινότητα.
Η μελέτη, που δημοσίευσε η Telegraph και πραγματοποιήθηκε για λογαριασμό της φιλανθρωπικής οργάνωσης Marmalade Trust, δείχνει ότι τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και οι ψηφιακές συνήθειες λειτουργούν τόσο ως πηγή σύνδεσης όσο και ως πολλαπλασιαστής της απομόνωσης.
Πιο συγκεκριμένα, το 65% των συμμετεχόντων έχει παραδεχθεί ότι έχει ακυρώσει κοινωνικές υποχρεώσεις για να περάσει χρόνο online. Ένας στους τέσσερις θεωρεί την επικοινωνία με chatbot πιο εύκολη, ενώ το 14% ομολογεί ότι στρέφεται στην τεχνητή νοημοσύνη όταν νιώθει μόνο του. Παράλληλα, περισσότεροι από τέσσερις στους δέκα ανέφεραν πως οι απλές κοινωνικές συζητήσεις τους προκαλούν φόβο και το 27% εκδήλωσε άγχος στις τηλεφωνικές κλήσεις.
«Δεν εμπιστεύομαι κανέναν»
Η 20χρονη Λάρα Μπλατ, φοιτήτρια ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο Sheffield Hallam, περιγράφει πώς η πραγματικότητα του πανεπιστημίου απέχει από τις προσδοκίες που είχε από τις αφηγήσεις της μητέρας της. «Το βασικό που άκουγα για το πανεπιστήμιο ήταν από τη μητέρα μου, που επίσης πήγε στο Sheffield Hallam, στα μέσα της δεκαετίας του ’80», είπε. «Γνώρισε εκεί τον πατέρα μου και πέρασε την καλύτερη περίοδο της ζωής της. Ακούγονταν όλα απίστευτα. Πέρασε υπέροχα και έκανε φιλίες ζωής που ακόμα συναντιούνται. Για μένα δεν ήταν καθόλου έτσι.»
Η ίδια προσθέτει: «Περνάω καλές στιγμές με φίλους, αλλά όταν απογοητεύομαι, αυτό εντείνει τη μοναξιά μου. Με έχει κάνει να υψώσω τείχη. Δεν εμπιστεύομαι κανέναν.» Αναζητώντας ανακούφιση στράφηκε στο διαδίκτυο: «Έψαξα “μοναχικοί φοιτητές” και “αρνητικές εμπειρίες πανεπιστημίου” στο TikTok και τότε είδα μερικές τρομακτικές ιστορίες για το πανεπιστήμιο», δήλωσε. «Ένιωσα λίγο λιγότερο μόνη γνωρίζοντας ότι η εμπειρία μου δεν ήταν μοναδική».
Οι νέοι νιώθουν μόνοι
Τα στοιχεία της έρευνας δείχνουν ότι σχεδόν οι μισοί νέοι θεωρούν πως τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης τους κάνουν να αισθάνονται πιο απομονωμένοι, ενώ μόλις το 30% πιστεύει ότι αυτά βοηθούν πραγματικά στη σύνδεση με άλλους. Ένας στους τρεις παραδέχεται ότι η σύγκριση με άλλους online ενισχύει τα συναισθήματα μοναξιάς, με τις γυναίκες να αναφέρουν μεγαλύτερη επίδραση.
Συνολικά, το 67% των συμμετεχόντων βίωναν μοναξιά κάθε εβδομάδα και περισσότεροι από ένας στους τέσσερις ένιωθαν μόνοι αρκετές φορές την ημέρα. Τα ευρήματα επισημαίνουν επίσης ότι η μοναξιά δεν εξαρτάται πάντα από την έλλειψη ανθρώπων γύρω: πολλοί δηλώνουν ότι αισθάνονται απομονωμένοι ακόμη και σε κοινωνικά περιβάλλοντα.
«Ένα απολύτως φυσιολογικό συναίσθημα»
Σχεδόν τα τρία τέταρτα των ερωτηθέντων ανέφεραν ότι μερικές φορές νιώθουν μόνοι σε κοινωνικές περιστάσεις, ενώ το 41% είπε ότι αυτό συμβαίνει συχνά. Για πολλούς, το σπίτι έγινε ο χώρος όπου αισθάνονται τη μεγαλύτερη απομόνωση, και πολλοί αποσύρονται από την πρόσωπο με πρόσωπο επαφή, γεγονός που επιτείνει τη δυσκολία στην επικοινωνία.
Η μελέτη αναδεικνύει επίσης το κοινωνικό στίγμα της μοναξιάς: σχεδόν οι μισοί δήλωσαν ότι θα προτιμούσαν να παραδεχτούν πως νιώθουν άγχος παρά μοναξιά, ενώ μόλις το 28% αισθάνεται άνετα να συζητήσει το ζήτημα με τον ή τη σύντροφό του. Τα αποτελέσματα θέτουν ερωτήματα για το πώς θα αντιμετωπιστεί ένα φαινόμενο που, παρότι διάχυτο, παραμένει ταμπού για πολλούς.
