Πακέτο πέντε παρεμβάσεων για το ιδιωτικό χρέος
Ένα ευρύ πακέτο μέτρων που στοχεύει στον «ξεμπλοκάρισμα» της ιδιωτικής οικονομίας και στην προστασία της πρώτης κατοικίας τίθεται σε εφαρμογή σταδιακά έως το τέλος Ιουνίου. Η κυβέρνηση προωθεί πέντε άξονες παρεμβάσεων —από διευκολύνσεις αποπληρωμής προς τη Δημόσια Διοίκηση και τον ΕΦΚΑ μέχρι την αποδέσμευση τραπεζικών λογαριασμών— με φόντο τις συνολικές «κόκκινες» οφειλές νοικοκυριών και επιχειρήσεων που ξεπερνούν τα 240 δισ. ευρώ.
Πρώτο και πιο άμεσο βήμα είναι η έκτακτη ρύθμιση των 72 δόσεων για οφειλές προς την εφορία και τον ΕΦΚΑ. Η πλατφόρμα αναμένεται να ανοίξει έως τα τέλη Ιουνίου και θα δίνει τη δυνατότητα ένταξης σε οφειλέτες με ληξιπρόθεσμες οφειλές έως τις 31 Δεκεμβρίου 2023, οι οποίες παραμένουν αρρύθμιστες έως τις 21 Απριλίου 2026. Προϋπόθεση ένταξης είναι η εξόφληση ή ρύθμιση των οφειλών που δημιουργήθηκαν από την 1η Ιανουαρίου 2024. Το ελάχιστο ποσό της μηνιαίας δόσης ορίζεται στα 30 ευρώ, ενώ η βασική οφειλή επιβαρύνεται με σταθερό ετήσιο επιτόκιο 5,84%.
Παράλληλα, ο εξωδικαστικός μηχανισμός διευρύνεται και προς μικρότερες οφειλές: θα γίνονται δεκτοί οφειλέτες με χρέη από 5.000 ευρώ και άνω. Μέσω του εξωδικαστικού τα χρέη μπορούν να αποπληρωθούν ακόμα και σε 240 μηνιαίες δόσεις, με σταθερό επιτόκιο 3%, ενώ υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις προβλέπεται και «κούρεμα» του χρέους.
Σημαντική και άμεση παρέμβαση αποτελεί η δυνατότητα άρσης κατάσχεσης τραπεζικού λογαριασμού. Ο λογαριασμός θα ξεμπλοκάρεται με την καταβολή του 25% της συνολικής οφειλής, υπό την προϋπόθεση ότι το υπόλοιπο θα εξοφληθεί ή θα ρυθμιστεί. Το μέτρο προσφέρει πρόσβαση σε ρευστότητα σε χιλιάδες πολίτες και επιχειρήσεις, αλλά εφαρμόζεται μόνο μία φορά: σε περίπτωση νέας δημιουργίας ληξιπρόθεσμων απαιτήσεων, νέα άρση κατάσχεσης θα είναι εφικτή μόνο μετά την πλήρη εξόφληση του χρέους.
Ειδική βαρύτητα δίνεται στη στοχευμένη προστασία της κύριας κατοικίας. Το αναθεωρημένο πλαίσιο δίνει τη δυνατότητα στον δανειολήπτη να ζητήσει ρύθμιση που αφορά αποκλειστικά την πρώτη κατοικία, χωρίς να λαμβάνεται υπόψη το σύνολο της περιουσίας του όπως συμβαίνει σήμερα. Η ρύθμιση θα στηρίζεται στην εμπορική αξία του ακινήτου και στην πραγματική οικονομική δυνατότητα του οφειλέτη, επιτρέποντας μεγαλύτερα «κουρέματα» και μειωμένες μηνιαίες δόσεις. Ταυτόχρονα, η υπόλοιπη περιουσία του οφειλέτη θα μπορεί να οδηγείται σε ρευστοποίηση και πλειστηριασμούς, με τα έσοδα να διοχετεύονται στην αποπληρωμή των υπόλοιπων οφειλών προς το Δημόσιο, τις τράπεζες και τις εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων.
Σε τροχιά ολοκλήρωσης βρίσκεται και ο Φορέας Απόκτησης και Επαναμίσθωσης Ακινήτων. Ο διεθνής διαγωνισμός μπήκε στην τελική φάση και την Παρασκευή 5 Ιουνίου ανοίγει ο φάκελος της μιας δεσμευτικής προσφοράς που κατατέθηκε στο υπουργείο Οικονομικών, οπότε και θα ξεκαθαρίσει αν πρόκειται για μεμονωμένο επενδυτή ή για κοινοπραξία. Ο Φορέας αναμένεται να λειτουργήσει μέχρι το τέλος του φθινοπώρου, ενώ μέχρι τότε θα συνεχίσει να ισχύει το ενδιάμεσο πρόγραμμα, το οποίο, πέραν της κρατικής στήριξης, προβλέπει και αναστολή πλειστηριασμών.
Οι επερχόμενες ρυθμίσεις φιλοδοξούν να προσφέρουν μια άμεση «ανάσα» ρευστότητας και να δημιουργήσουν μόνιμα όργανα για τη διαχείριση επισφαλειών, ωστόσο η αποτελεσματικότητά τους θα κριθεί από τον αριθμό των εντάξεων και την ταχύτητα εφαρμογής τους.
