Η απόφαση του Αρείου Πάγου για τη δίκη της φονικής πυρκαγιάς στο Μάτι άναψε νέες φωτιές στην κοινή γνώμη και προκάλεσε οργή στους συγγενείς των θυμάτων. Οι ανώτατοι δικαστές, διατηρώντας αμετάκλητα την ενοχή των κατηγορουμένων, αναιρούν εν μέρει την προηγούμενη κρίση του Εφετείου αναφορικά με την απόρριψη του ελαφρυντικού του σύννομου βίου και παραπέμπουν ξανά την υπόθεση στο Εφετείο, με διαφορετική σύνθεση, για να επανεξεταστεί αυτό το ειδικό ζήτημα.
«Δεν είναι δυνατόν να μιλάμε για ελαφρυντικά, όταν έχουμε 104 νεκρούς και ανθρώπους που παλεύουν μέχρι και σήμερα με τις πληγές τους». Με αυτά τα λόγια, μεταξύ άλλων, ξεσπούν στο tanea.gr οι συγγενείς των θυμάτων και επιζώντες της φονικής πυρκαγιάς στο Μάτι, που σημειώθηκε τον Ιούλιο του 2018, μετά την απόφαση του Αρείου Πάγου να στείλει σε νέα δίκη τους τότε αρχηγό και υπαρχηγό της πυροσβεστικής αλλά και τον τότε γενικό γραμματέα Πολιτικής Προστασίας, για αναγνώριση του ελαφρυντικού του σύννομου βίου.
Ο Άρειος Πάγος, όπως προκύπτει από το διατακτικό της απόφασης, έκρινε τελεσίδικα την ενοχή των κατηγορουμένων —χωρίς να αλλάζει το ουσιώδες της καταδικαστικής κρίσης— αλλά άνοιξε το «παράθυρο» για ενδεχόμενη συντομότερη αποφυλάκιση, καθώς αναιρεί τμήμα της απόφασης του Τριμελούς Εφετείου της Αθήνας σχετικά με την απόρριψη του αιτήματος για το ελαφρυντικό.
Οι τρεις βασικοί κατηγορούμενοι —Σωτήρης Τερζούδης (τότε αρχηγός της Πυροσβεστικής), Βασίλης Ματθαιόπουλος (τότε υπαρχηγός) και Ιωάννης Καπάκης (τότε γενικός γραμματέας Πολιτικής Προστασίας)— θα βρεθούν και πάλι ενώπιον του Εφετείου, το οποίο καλείται να αποφανθεί ειδικά για το ζήτημα του σύννομου βίου. Νομικοί εκτιμούν ότι η νέα εκδίκαση μπορεί να οδηγήσει στην ταχύτερη έξοδο από τη φυλακή των καταδικασθέντων, εφόσον αναγνωριστεί το ελαφρυντικό.
«Εμείς δεν θα ηρεμήσουμε ποτέ» λένε οι πληγέντες, περιγράφοντας με δραματικό τρόπο τον μόνιμο ψυχικό και σωματικό τραυματισμό τους. Ο Άρης Χερουβείμ, που έχασε τέσσερα μέλη της οικογένειάς του —τη μητέρα του, την αδελφή του και τις 5χρονες δίδυμες ανιψιές του—, σημειώνει πως το πρώτο που σκέφτηκε είναι ότι θα ξαναβρεθούν ως θεατές στη δικαστική διαδικασία: «Σκεφτείτε ότι είμαστε στα 8 χρόνια, και ήμασταν ήδη στα όρια της παραγραφής. Περίμενα αυτή την εξέλιξη, αλλά από εκεί και πέρα, το να ακούμε για πρότερο σύννομο βίο, για ανθρώπους που έχουν καταδικαστεί επανειλημμένα για υποθέσεις σχετικά με το Μάτι, ακούγεται λίγο περίεργο στα αυτιά μας».
Ο ίδιος υπογραμμίζει την απογοήτευση για το επίπεδο των διώξεων: θεωρεί ότι οι τρεις κατηγορούμενοι και άλλα εμπλεκόμενα πρόσωπα θα έπρεπε εξαρχής να είχαν παραπεμφθεί για κακούργημα. «Οπότε, μετά και τις καταδίκες 340 χρόνων που συγχωνεύονται σε 5 χρόνια, και βγαίνουν από την φυλακή σε λιγότερα, όλα αυτά δεν έχουν νόημα. Δεν μπορούμε να παραβλέπουμε όμως, ότι για πρώτη φορά στην ιστορία της χώρας, ορισμένοι που βρίσκονταν σε σημαντική θέση, προφυλακίστηκαν για αυτό που έκαναν, αλλά όσο σημαντικό κι αν είναι αυτό, δεν σημαίνει ότι μας κάνει να αισθανόμαστε δικαιωμένοι».
Από τους επιζώντες, ο Δημήτρης Φιλιππής, που έμεινε 78 ημέρες στη ΜΕΘ του Ευαγγελισμού και συνολικά τέσσερις μήνες στο νοσοκομείο, περιγράφει πώς η επιστροφή της υπόθεσης προκαλεί επανειλημμένα τραυματικές μνήμες: «αυτοί (σ.σ. οι κατηγορούμενοι) είναι λογικό να κοιτάνε πώς θα περάσουν αυτή την κατάσταση όλο και πιο ανώδυνα. Το πώς όμως το βιώνουμε εμείς, δεν έχει καμία σχέση με το δικό τους κομμάτι. Κάθε χρόνο, όταν πλησιάζουν οι ημέρες, υπάρχει ένας εκνευρισμός χωρίς να το θέλουμε. Όσο και να προσπαθήσουμε, δεν μπορούμε να αποφύγουμε τις εικόνες που έρχονται στο μυαλό μας. Συνέχεια κάτι συμβαίνει και μας γυρνάει ξανά πίσω. Εμείς, δεν θα ηρεμήσουμε ποτέ, θα είμαστε για πάντα καμένοι».
Η Μαρία Αβραμίδου, που έχασε τη μητέρα της, την αδελφή της, τον γαμπρό και τον ανιψιό της ενώ εκείνη και η κόρη της σώθηκαν από τύχη, εξέφρασε έντονη οργή διαβάζοντας την απόφαση: «Δυστυχώς τίποτα δεν λειτουργεί όπως θα έπρεπε. Όλο αυτό, μας κάνει να νιώθουμε ότι δεν υπάρχει τρόπος να δοθούν οι σωστές ποινές αλλά και να καταλογιστούν οι ανάλογες ευθύνες. Η υπόθεση δεν δικάστηκε ποτέ σε βαθμό κακουργήματος. Τώρα πάνε να πέσουν στα μαλακά, με ένα χάδι πλέον».
«Όταν φτάνεις σε αυτό το σημείο που έχουμε φτάσει εμείς, που έχουμε εξαντληθεί ψυχολογικά και σωματικά, που δυσκολευόμαστε στην καθημερινότητά μας και παλεύουμε και δικαστικά, δεν υπάρχουν λόγια για να εκφράσεις αυτό που αισθάνεσαι. Αυτό που σκέφτηκα ήταν, πώς θα ξαναπάω στο Εφετείο; Εκεί που νόμιζα ότι ένας κύκλος έκλεισε, ξαναμπαίνουμε στην διαδικασία να πάμε εκεί, κι όχι με την ελπίδα να υπάρξει μεγαλύτερη δικαίωση, αλλά για να ακούσουμε κάτι που ενδεχομένως θα είναι υπέρ των κατηγορουμένων. Σε λίγο καιρό, θα φτάσουμε στο σημείο να μην είναι κανείς φυλακή για αυτή την πολύνεκρη τραγωδία. Εγώ θα πάω στο Εφετείο για να ακούσω τελικά ποιοι ήταν αυτοί οι κύριοι, τον πρότερο βίο τους, πώς κατέλαβαν αυτές τις θέσεις που εκείνη την ημέρα δεν είχαν μία στοιχειώδη οργάνωση, και χάσαμε τους ανθρώπους μας».
Ο δικηγόρος των οικογενειών, κ. Δημήτρης Σκύφτας, εξηγεί νομικά την επόμενη φάση: «Είχαν το δικαίωμα οι κατηγορούμενοι να προσβάλλουν την απόφαση, δηλαδή, ότι κακώς δεν τους δόθηκε το ελαφρυντικό. Από την στιγμή που κανείς μας ακόμα δεν την έχει διαβάσει, δεν μπορούμε να πούμε με βέβαιο συμπέρασμα τι ακριβώς προβλέπει. Το δικαστήριο προφανώς δεν πείστηκε και δεν θεωρεί αιτιολογημένη την απόφαση περί απόρριψης του ελαφρυντικού του πρότερου σύννομου βίου. Όταν επιστρέψουμε στην δίκη, δεν σημαίνει ότι θα εγκριθεί απαραίτητα, αλλά μπορεί το δικαστήριο να έχει μία διαφορετική αιτιολογία ώστε να μην το δώσει».
Σημειώνει δε ότι, ανεξαρτήτως της τελικής κρίσης για το ελαφρυντικό, με βάση τα πραγματικά δεδομένα περί έκτισης της ποινής, «θα αποφυλακίζονταν ούτως ή άλλως. Σε περίπτωση που χορηγηθεί το ελαφρυντικό, είναι σαφές ότι η ποινική τους μεταχείριση θα είναι διαφορετική, δηλαδή θα είναι μικρότερη».
