Η Τουρκία προχώρησε τις τελευταίες ημέρες σε κινήσεις που αλλάζουν δραματικά το πλαίσιο ασφάλειας στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο: νομοθετεί την αναβάθμιση των διεκδικήσεών της σε «ύπατο επίπεδο» και, παράλληλα, κυκλοφόρησαν διαρροές περί τουρκικής ΑΟΖ 200 ν.μ. Αυτή η διπλή στρατηγική, αν αντιμετωπιστεί επιπόλαια, μπορεί να οδηγήσει την Ελλάδα σε στρατηγική ήττα χωρίς έφοδο μάχης.
Με άλλη σειρά προτεραιοτήτων, όμως, διαμορφώνονται πλέον τα δεδομένα: η Αγκυρα δεν περιορίζεται σε ρητορικές αξιώσεις. Ο νόμος που προωθεί επιβεβαιώνει την τουρκική αντίληψη περί κυριαρχίας στο μισό Αιγαίο, ακόμη και σε κατοικημένα ελληνικά νησιά, και συνιστά ρητή δέσμευση ότι θα την υπερασπιστεί και στο πεδίο.
Δεύτερον: οι αναφορές για ΑΟΖ 200 ν.μ. αποκόπτουν και ακρωτηριάζουν τόσο την Ελλάδα όσο και την Κύπρο. Αν η Αγκυρα προχωρήσει στην υλοποίησή τους, θα τα προστατεύσει με τον ίδιο τρόπο που νομοθετεί τις διεκδικήσεις της.
Τρίτον: το πολιτικό απόθεμα που δημιούργησε η κυβέρνηση με την επιστολή Δένδια στον ΟΗΕ μετά το τουρκολιβυκό μνημόνιο, αντί να λειτουργήσει ως όπλο, αποδείχθηκε παγίδα. Ο ΟΗΕ αρνήθηκε να λάβει θέση και η Αθήνα έδωσε στην Αγκυρα ένα στρατηγικό πλεονέκτημα που τώρα θα χρησιμοποιηθεί.
Τέταρτον: την ίδια στιγμή, ο Πρωθυπουργός της Ελλάδας επισκέφθηκε την Αγκυρα την επομένη της επίσημης δήλωσης του τουρκικού ΥΠΕΞ που χαρακτήριζε κυριαρχικό τουρκικό χώρο το μισό Αιγαίο. Η επιλογή αυτή εγείρει ερωτήματα για το πώς προτίθεται να αντιμετωπίσει αυτήν τη νομοθετημένη απειλή.
Πέμπτον: η Ελλάδα συνεχίζει να επικαλείται το διεθνές δίκαιο και το δικαίωμά της στα 12 ναυτικά μίλια. Όμως, για να γίνει πραγματικότητα η κυριαρχία απαιτείται ενεργοποίηση —η άσκηση του δικαιώματος— και αυτή η κίνηση δεν έχει γίνει. Όταν η Τουρκία νομοθετήσει και θεσμοθετήσει την ΑΟΖ της, η πρακτική κυριαρχία θα έχει ήδη καθοριστεί από την Αγκυρα.
Η εικόνα συμπληρώνεται από το πώς ερμηνεύτηκε η δήλωση του Εμανουέλ Μακρόν στην Αθήνα: «Αν η κυριαρχία σας απειλείται, κάντε ό,τι χρειάζεται. Θα είμαστε εδώ για εσάς». Ο Ερντογάν, φαίνεται, ήταν ο μόνος που κατάλαβε την ουσία της φράσης και δεν περιορίστηκε σε επικοινωνία για τις κάμερες —αντίθετα, άρχισε να ενεργεί πριν την Ελλάδα κατοχυρώσει την κυριαρχία της.
Το αποτέλεσμα είναι σαφές: με τον νόμο και την ΑΟΖ 200 ν.μ. σε συνδυασμό, ο Ερντογάν επιχειρεί να βραχυκυκλώσει την Ελλάδα σε βαθμό που να μην υπάρχει επιστροφή. Η απάντηση που θα ακούσει η Αθήνα θα είναι ότι «έπρεπε να είχε κάνει αυτό που χρειαζόταν» — και η Αγκυρα ήδη «κλειδώνει» την προοπτική μιας άτακτης ελληνικής συνθηκολόγησης.
