Η αιφνιδιαστική αναίρεση της απόφασης για την αναστολή της άδειας λειτουργίας του Πανεπιστημίου Μπιλγκί από τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, μετά από ημέρες μαζικών φοιτητικών κινητοποιήσεων, πρόσθεσε νέο επεισόδιο στην ήδη τεταμένη πολιτική σκηνή της Τουρκίας, αναζωπυρώνοντας φόβους για ευρύτερη πολιτική μετατόπιση και τακτικές εκτόνωσης της πίεσης προς την κυβέρνηση.
Παρά την κυβερνητική προσπάθεια να παρουσιαστεί ως δύναμη που ανταποκρίνεται σε κοινωνικές αντιδράσεις και διορθώνει αποφάσεις υπό την πίεση των δρόμων, η αντιπολίτευση βυθίζεται σε εσωτερική κρίση σηματοδοτημένη από βίαιη αστυνομική επέμβαση στα κεντρικά γραφεία του Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος (CHP) και την καθαίρεση του Οζγκιούρ Οζέλ από την ηγεσία.
Η εκκένωση της έδρας του CHP την Κυριακή, μετά από εισαγγελική και αστυνομική κινητοποίηση, πραγματοποιήθηκε κατόπιν αιτήματος του δικηγόρου του Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου στο πλαίσιο της εκτέλεσης δικαστικής απόφασης που ανέτρεψε το αποτέλεσμα των εσωκομματικών εκλογών του 2023. Ο Οζγκιούρ Οζέλ καταγγέλλει την εξέλιξη ως πολιτικά υποκινούμενη και, αφού ηγήθηκε πορείας υποστηρικτών του CHP προς το τουρκικό κοινοβούλιο, κάλεσε τον κόσμο να στηρίξει «μία ακόμη επανίδρυση του κόμματος».
Το χρονικό της κρίσης ξεκίνησε στις 21 Μαΐου, όταν τουρκικό εφετείο ακύρωσε το συνέδριο του CHP του 2023 και ανέτρεψε προηγούμενη πρωτόδικη απόφαση που είχε απορρίψει καταγγελίες για παρατυπίες. Η απόφαση του εφετείου έθεσε σε αναστολή τον Οζέλ και μέλη της εκτελεστικής επιτροπής, επαναφέροντας προσωρινά στην ηγεσία τον 77χρονο Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου, που είχε ηγηθεί του κόμματος από το 2010 έως το 2023.
Υπό τον Κιλιτσντάρογλου το CHP δεν κατόρθωσε να κερδίσει εθνικές εκλογές, γεγονός που ώθησε στελέχη όπως ο Εκρέμ Ιμάμογλου —δήμαρχος Κωνσταντινούπολης και βασικός αντίπαλος του Ερντογάν— να ζητήσουν αλλαγή ηγεσίας. Ο Ιμάμογλου στήριξε τον Οζέλ όταν αυτός εξελέγη το Νοέμβριο του 2023, όμως πρώην και νυν παράγοντες του κόμματος επέμειναν στις αμφισβητήσεις για το αποτέλεσμα, ενώ εισαγγελείς μίλησαν για ενδείξεις εξαγοράς ψήφων.
Παρατηρητές και διεθνή μέσα προειδοποιούν ότι ο διχασμός μέσα στο CHP μπορεί να αξιοποιηθεί πολιτικά από τον Ερντογάν. Όπως σημειώνει το «Time», η κυβέρνηση ενδέχεται να επιχειρήσει να μεταφράσει την κρίση σε όφελός της, ακόμη και μέσω πρόωρων εκλογών, οι οποίες θα του επέτρεπαν να διεκδικήσει νέα πενταετή θητεία παρά τους συνταγματικούς περιορισμούς των δύο θητειών.
Αναλυτές που επικαλείται η «Jerusalem Post» τονίζουν τον κίνδυνο μιας θεσμικής κρίσης: η απομάκρυνση του Οζέλ έρχεται σε μια περίοδο όπου το κυβερνών Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (AKP) κατηγορείται ότι αξιοποιεί το δικαστικό σύστημα για να στοχοποιήσει την αντιπολίτευση, ενώ παράλληλα δεν έχει μπορέσει να χάσει τη μονοκρατορία της εξουσίας για πάνω από δύο δεκαετίες.
Την ίδια στιγμή, το υπουργείο Δικαιοσύνης της Τουρκίας υποστήριξε ότι η αλλαγή στην ηγεσία του CHP «ενίσχυσε την εμπιστοσύνη των πολιτών στη δημοκρατία». Η εξέλιξη αφήνει ανοιχτά ερωτήματα για το πώς θα διαμορφωθεί το πολιτικό σκηνικό στο προσεχές διάστημα, με την αντιπολίτευση να καλείται να ξεπεράσει εσωτερικές ρήξεις αν θέλει να ανακτήσει τον ρόλο της ως αξιόπιστη εναλλακτική στην κυβέρνηση.
