Το οργανωμένο έγκλημα στην Ελλάδα ολοένα μετασχηματίζεται: από τις παραδοσιακές «δουλειές του δρόμου» περνάει σε πιο σύνθετα, ψηφιακά δίκτυα, εκμεταλλευόμενο το διαδίκτυο, τις εφαρμογές και τις ηλεκτρονικές συναλλαγές για να εντοπίζει θύματα, να διευκολύνει παράνομες δραστηριότητες και να μεταφέρει κεφάλαια.
Τα πιο πρόσφατα στοιχεία για το 2024 αποτυπώνουν αυτό το νέο τοπίο: έχουν καταγραφεί 510 εγκληματικές οργανώσεις με συνολικά 3.469 μέλη, εκ των οποίων το 51% είναι εγχώριες ομάδες. Ισχυρή παρουσία μεταξύ των αλλοδαπών κυκλωμάτων εμφανίζουν οργανώσεις βουλγαρικής και αλβανικής προέλευσης, ενώ ακολουθούν δίκτυα από τη Γεωργία και την Τουρκία.
Παρά τη διαδικτυακή στροφή, οι κλοπές και οι διαρρήξεις παραμένουν η πιο διαδεδομένη μορφή δράσης των κυκλωμάτων, με τη διακίνηση ναρκωτικών να ακολουθεί σε έκταση και κερδοφορία. Συνολικά, οι αρχές καταγράφουν επίσης σημαντική δραστηριότητα σε τομείς όπως η παράνομη διακίνηση μεταναστών, οι ηλεκτρονικές και οικονομικές απάτες, οι εκβιάσεις, το λαθρεμπόριο και οι ληστείες.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η διείσδυση της τεχνολογίας στο έγκλημα: οι εγκληματικές οργανώσεις αξιοποιούν ψηφιακές πλατφόρμες για «ψάξιμο» θυμάτων, για την οργάνωση παράνομων δραστηριοτήτων αλλά και για τη μεταφορά και «πλύσιμο» χρημάτων. Οι ηλεκτρονικές απάτες, οι ψεύτικες συναλλαγές και οι διαδικτυακές παγίδες εμφανίζουν σταθερή άνοδο, καθώς οι δράστες εκμεταλλεύονται τη μαζική χρήση ψηφιακών υπηρεσιών στην καθημερινότητα.
Τα συνολικά παράνομα έσοδα των εγκληματικών οργανώσεων για το 2024 εκτιμώνται σε περίπου 181 εκατομμύρια ευρώ. Τα μεγαλύτερα ποσά προήλθαν από τη διακίνηση ναρκωτικών, τις οικονομικές και διαδικτυακές απάτες και τις κλοπές-διαρρήξεις. Σύμφωνα με τις αρχές, το 81% των οργανώσεων εμπλέκεται σε δραστηριότητες ξεπλύματος μαύρου χρήματος, επιχειρώντας να νομιμοποιήσει τα έσοδα μέσω επενδύσεων σε ακίνητα, επιχειρήσεις ή πολυτελή αγαθά.
Η εικόνα που παρουσιάζουν αρκετά μέλη των κυκλωμάτων —οικονομική άνεση και σημάδια χλιδής— καταδεικνύει το σημαντικό οικονομικό αποτύπωμα του οργανωμένου εγκλήματος στη χώρα και θέτει προκλήσεις για την αποτελεσματική αντιμετώπισή του.
Στο κεφάλαιο των διαρρήξεων και των κλοπών, η χρονιά έφερε την εξάρθρωση 195 εγκληματικών οργανώσεων που σχετίζονταν με τέτοιες υποθέσεις, με 1.264 συνολικά μέλη και λεία που υπερβαίνει τα 17 εκατομμύρια ευρώ. Περισσότεροι από τους μισούς συλληφθέντες —ποσοστό 51%— είχαν απασχολήσει ξανά τις αρχές.
Τα επίσημα στοιχεία δείχνουν επίσης ότι το 76% των εμπλεκομένων σε αυτές τις υποθέσεις προέρχεται από κοινότητες Ρομά, στοιχείο που οι διωκτικές αρχές αξιολογούν ως κρίσιμο στη χαρτογράφηση της συγκεκριμένης μορφής εγκληματικότητας και στην προοπτική σχεδιασμού στοχευμένων παρεμβάσεων.
Οι διωκτικές αρχές υπογραμμίζουν πως η μετάβαση σε ψηφιακές μορφές εγκληματικότητας απαιτεί παράλληλα ενίσχυση τεχνολογικών μέσων, διασυνοριακή συνεργασία και εξειδικευμένη έρευνα, ώστε να περιοριστούν τόσο οι παραδοσιακές όσο και οι νεοεμφανιζόμενες απειλές.
