Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου φέρεται να έχει παραδεχθεί σε στενούς του συνεργάτες ότι διαθέτει περιορισμένα περιθώρια επιρροής πάνω στον Πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, την ώρα που ο Αμερικανός ηγέτης διαπραγματεύεται μια συμφωνία για την άρση της έντασης και τη λήξη του πολέμου στη Μέση Ανατολή.
Σύμφωνα με δύο Ισραηλινούς αξιωματούχους που μίλησαν στο πρακτορείο Reuters υπό τον όρο της ανωνυμίας, το Ισραήλ έχει σε μεγάλο βαθμό μείνει εκτός των βασικών διαπραγματεύσεων για την αρχική συμφωνία που θα μπορούσε να τερματίσει τις εχθροπραξίες, οι οποίες ξεκίνησαν μετά από κοινό αμερικανοϊσραηλινό βομβαρδισμό πριν από περίπου τρεις μήνες.
Κύριο πεδίο τριβής παραμένει το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης, αλλά και οι όροι για άρση των κυρώσεων: Η αμερικανοϊρανική πλευρά εμφανίζεται συγκρατημένη για την άμεση επίτευξη προόδου, ενώ διατηρούνται διαφορές και ως προς τον πόλεμο του Ισραήλ με τη Χεζμπολάχ.
Στο τραπέζι των εκετεταμένων συζητήσεων βρίσκεται ένα μνημόνιο κατανόησης σύμφωνα με το οποίο το Ιράν θα ανοίξει τα Στενά του Ορμούζ σε αντάλλαγμα την άρση του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού, όπως ανέφερε ανώτερος αξιωματούχος της κυβέρνησης Τραμπ. Σε επόμενα στάδια προβλέπονται περαιτέρω έμμεσες συνομιλίες για τα πυρηνικά μέσω της διαμεσολάβησης του Πακιστάν.
Ιρανικές πηγές είπαν στο Reuters ότι στο μέλλον ενδέχεται να βρεθούν «ρεαλιστικές φόρμουλες» για τα αποθέματα ουρανίου υψηλού εμπλουτισμού, μεταξύ άλλων με την αραίωση του υλικού υπό την εποπτεία της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας.
Ο Νετανιάχου, ωστόσο, επιμένει ότι το Ισραήλ πρέπει να διατηρήσει το δικαίωμά του να συνεχίζει επιχειρήσεις απέναντι σε απειλές «σε όλα τα μέτωπα», συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου —όρος που θα μπορούσε να προκαλέσει εμπλοκή στις συνομιλίες αν το Ιράν απαιτήσει πλήρη παύση των ισραηλινών στρατιωτικών επιχειρήσεων στο νότιο Λίβανο.
Παράλληλα, ο ίδιος ο Ισραηλινός αξιωματούχος επισημαίνει ότι ο Νετανιάχου αναγνωρίζει πως το Ισραήλ «δεν έχει περιθώριο ελιγμών για να επηρεάσει τον πρόεδρο αυτή τη στιγμή». Το γραφείο του πρωθυπουργού δεν απάντησε σε αίτημα για σχόλιο.
Οι επικοινωνίες μεταξύ Τραμπ και Νετανιάχου έχουν ενταθεί: οι δύο ηγέτες συνομιλούν τουλάχιστον τρεις φορές την τελευταία εβδομάδα. Μετά την πρώτη τηλεφωνική επικοινωνία, δημοσιογράφοι ρώτησαν τον Τραμπ τι είπε στον Νετανιάχου και εκείνος απάντησε: “Είναι πολύ καλός άνθρωπος, θα κάνει ό,τι του πω να κάνει”.
Οι επαφές συνεχίστηκαν το βράδυ της Παρασκευής και, μετά από τηλεδιάσκεψη του Τραμπ με ηγέτες χωρών του Κόλπου, της Τουρκίας και του Πακιστάν, υπήρξε και τρίτη συνομιλία. Ακολούθως, ο Νετανιάχου ανακοίνωσε ότι συζήτησε με τον Τραμπ το «μνημόνιο κατανόησης για το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ και τις επερχόμενες διαπραγματεύσεις για μια τελική συμφωνία σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν».
Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός τόνισε επίσης ότι συμφώνησαν πως οποιαδήποτε τελική συμφωνία «σημαίνει διάλυση των εγκαταστάσεων εμπλουτισμού ουρανίου του Ιράν και απομάκρυνση του εμπλουτισμένου πυρηνικού υλικού από το έδαφός του». Πρόσθεσε πως ο Τραμπ «επαναβεβαίωσε το δικαίωμα του Ισραήλ να αμύνεται απέναντι σε απειλές σε κάθε μέτωπο, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου».
Στη σκιά αυτών των διπλωματικών ελιγμών, το μέτωπο με τη Χεζμπολάχ παραμένει ενεργό: παρά την κατάπαυση του πυρός της 16ης Απριλίου και την ευρύτερη εκεχειρία που διαπραγματεύτηκαν ΗΠΑ και Ιράν, το Ισραήλ διατηρεί δυνάμεις στο νότιο Λίβανο και συνεχίζει αεροπορικά πλήγματα, ενώ η Χεζμπολάχ εξακολουθεί να εκτοξεύει drones προς ισραηλινές θέσεις και πόλεις στο βόρειο Ισραήλ.
Η όποια συμφωνία συμπίπτει με πολιτικά ευαίσθητη περίοδο για τον Νετανιάχου, εν όψει εθνικών εκλογών όπου οι δημοσκοπήσεις δείχνουν πιθανή ήττα. Οι πολιτικοί του αντίπαλοι τον κατηγορούν ότι απέτυχε να πετύχει τους διακηρυγμένους στόχους του πολέμου, ενώ οι διεθνείς εξελίξεις περιορίζουν τα περιθώρια κινήσεων της κυβέρνησής του.
