Οι πρόσφατες δηλώσεις κορυφαίων αξιωματούχων του ΝΑΤΟ για το ουκρανικό drone επιφανείας που εντοπίστηκε ακυβέρνητο στο Ιόνιο έδειξαν καθαρά την προσέγγιση της Συμμαχίας απέναντι στη χρήση τέτοιων μέσων από το Κίεβο στο πλαίσιο του πολέμου με τη Ρωσία. Η δημόσια τοποθέτηση του προέδρου της Στρατιωτικής Επιτροπής του ΝΑΤΟ, ναυάρχου Τζουζέπε Κάβο Ντραγκόνε, δεν άφησε πολλά περιθώρια παρερμηνειών.
Απαντώντας σε σχετική ερώτηση για το περιστατικό και τους ενδεχόμενους κινδύνους για τη ναυσιπλοΐα στη Μεσόγειο, ο Ιταλός ναύαρχος χαρακτήρισε τις μεθόδους αυτές «τυπικές» μορφές ανορθόδοξου πολέμου όταν μικρότερες χώρες βρίσκονται αντιμέτωπες με ισχυρότερους αντιπάλους.
Στη συνέχεια επεσήμανε την πρακτική διάσταση των επιλογών ενός αδύναμου κράτους σε σύγκρουση με ισχυρότερο αντίπαλο: «Ο ανορθόδοξος πόλεμος — μπορείτε να τον πείτε αντισυμβατικό ή ανορθόδοξο — είναι χαρακτηριστικός σε τέτοιες συγκρούσεις, ιδιαίτερα όταν μικρότερα κράτη αντιμετωπίζουν μεγάλες δυνάμεις». Και πρόσθεσε, σε πιο προσωπικό τόνο, ότι «Δεν δικαιολογώ κανέναν, αλλά αν ήμουν στη θέση τους, θα προσπαθούσα να χρησιμοποιήσω κάθε διαθέσιμο μέσο», διευκρινίζοντας παράλληλα ότι ζητήματα κυριαρχίας και διεθνούς δικαίου ανήκουν στην πολιτική διαχείριση.
Οι τοποθετήσεις έγιναν στις Βρυξέλλες, κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου στην οποία συμμετείχε και ο Ανώτατος Διοικητής των Συμμαχικών Δυνάμεων στην Ευρώπη, Αμερικανός στρατηγός Αλέξους Γκρίνκεβιτς. Κεντρικό αντικείμενο της συζήτησης ήταν τα διδάγματα του πολέμου στην Ουκρανία και η ραγδαία μεταβολή του πεδίου των στρατιωτικών επιχειρήσεων.
Ο ναύαρχος επισήμανε ακόμα τον ρόλο που παίζουν τα μη επανδρωμένα συστήματα και η τεχνητή νοημοσύνη στον σύγχρονο πόλεμο: «Τα drones αποτελούν επανάσταση στο πεδίο της μάχης», τόνισε, εξηγώντας ότι ο κύκλος εντοπισμού, αναγνώρισης και πλήγματος στόχων μπορεί πλέον να ολοκληρωθεί μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα χάρη στην τεχνητή νοημοσύνη, με συνεχή συλλογή πληροφοριών και άμεση ανατροφοδότηση των επιχειρήσεων.
Στο ίδιο μήκος κύματος, ο επικεφαλής της Ανώτατης Αρχής Έρευνας και Μετεξέλιξης του ΝΑΤΟ, ναύαρχος Πιερ Βαντιέ, τόνισε ότι ο πόλεμος στην Ουκρανία απέδειξε πως η σύγχρονη στρατιωτική ισχύς στηρίζεται πλέον στο λογισμικό, στα δεδομένα και στην ικανότητα ταχείας τεχνολογικής προσαρμογής.
Ο ναύαρχος Πιερ Βαντιέ ανέφερε ως παράδειγμα την ταχύτητα με την οποία η Ουκρανία ανέπτυξε ένα ευέλικτο μοντέλο παραγωγής drones και αναβάθμισης λογισμικού, όπου ακόμα και οι ίδιοι οι στρατιώτες στέλνουν δεδομένα χρήσης σε πραγματικό χρόνο μέσω QR codes στις κατασκευάστριες εταιρείες, επιτρέποντας αναβαθμίσεις σε ημέρες ανάλογα με τις ανάγκες του πεδίου μάχης.
Οι τοποθετήσεις των αξιωματούχων του ΝΑΤΟ αποτυπώνουν τη νέα πραγματικότητα των σύγχρονων συγκρούσεων: τα μη επανδρωμένα συστήματα, η τεχνητή νοημοσύνη και ο ψηφιακός πόλεμος αποκτούν καθοριστικό ρόλο στις ισορροπίες, ενώ οι πολιτικές και νομικές διαστάσεις της χρήσης τέτοιων μέσων παραμένουν βαριά στο τραπέζι της διεθνούς συζήτησης.
