Η μετάβαση στις νέες ψηφιακές ταυτότητες μπαίνει σε φάση όπου η προετοιμασία του πολίτη δεν είναι απλώς προτεινόμενη αλλά αναγκαία: από τις 3 Αυγούστου 2026 τα παλιά δελτία χωρίς μηχανικώς αναγνώσιμη ζώνη θα έχουν εκπνεύσει, σύμφωνα με τον ευρωπαϊκό Κανονισμό 2019/1157, και χιλιάδες κάτοχοι καλούνται να προχωρήσουν στην αντικατάσταση των εγγράφων τους.
Τα νέα δελτία ενσωματώνουν προηγμένα συστήματα ασφαλείας και σύγχρονες ψηφιακές λειτουργίες που διευκολύνουν τόσο τις συναλλαγές όσο και τη διαδικασία ταυτοποίησης. Η αλλαγή αυτή σηματοδοτεί σημαντικό βήμα εκσυγχρονισμού των δημόσιων εγγράφων, αλλά φέρνει και πρακτικές υποχρεώσεις για τους πολίτες: ενημέρωση, εξόφληση παραβόλου και ψηφιακό ραντεβού.
Κόστος έκδοσης: Η διαδικασία εκδόσεως διατηρεί σχετικά χαμηλό το οικονομικό κόστος. Απαιτείται ηλεκτρονικό παράβολο ύψους 10 ευρώ (τύπος 4485), το οποίο καλύπτει την κατασκευή, εκτύπωση και ασφαλή μεταφορά του εγγράφου. Για τις πολύτεκνες οικογένειες προβλέπεται μειωμένο τέλος 5 ευρώ μέσω παραβόλου τύπου 4486, με την προσκόμιση του σχετικού αποδεικτικού, όπως το βιβλιάριο πολυτέκνων. Επιπλέον, απαιτείται ένσημο της ΕΛ.ΑΣ. αξίας 0,50 ευρώ, που επικολλάται στην αίτηση.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται στην προπληρωμή: τα ηλεκτρονικά παράβολα πρέπει να έχουν εξοφληθεί πριν από την προσέλευση του πολίτη στο αστυνομικό τμήμα, διαφορετικά δεν θα ολοκληρωθεί η διαδικασία.
Νέο σύστημα ραντεβού και Προσωπικός Αριθμός: Η δυνατότητα επιλογής αρχικών ψηφίων για τον Προσωπικό Αριθμό, για την οποία είχε δοθεί παράταση έως τον Νοέμβριο, αύξησε τη ζήτηση και ώθησε το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης να αναπτύξει νέο σύστημα ηλεκτρονικού προγραμματισμού ραντεβού. Όπως δήλωσε ο υπουργός Δημήτρης Παπαστεργίου, η πρωτοβουλία στοχεύει στη διευκόλυνση των πολιτών και στην αποσυμφόρηση των αστυνομικών τμημάτων.
Η όλη διαδικασία πραγματοποιείται πλήρως ψηφιακά: ο πολίτης επιλέγει ηλεκτρονικά την αρμόδια Αρχή Έκδοσης με βάση τη μόνιμη ή προσωρινή κατοικία, καθώς και τη διαθέσιμη ημερομηνία και ώρα. Τα προσωπικά στοιχεία αντλούνται αυτόματα από το Μητρώο Πολιτών και το Εθνικό Μητρώο Επικοινωνίας, μειώνοντας σημαντικά τη γραφειοκρατία. Αν χρειάζεται, ο ενδιαφερόμενος μπορεί να επικαιροποιήσει τα στοιχεία του κατά τη διάρκεια της αίτησης.
Μετά την ολοκλήρωση, αποστέλλεται ηλεκτρονικό μήνυμα επιβεβαίωσης με όλες τις απαραίτητες πληροφορίες και τα στοιχεία επικοινωνίας της Αρχής Έκδοσης. Το ραντεβού μπορεί να ακυρωθεί ή να τροποποιηθεί έως και μία ώρα πριν και η πλατφόρμα αποστέλλει υπενθυμίσεις πριν από την ημέρα εξυπηρέτησης, διευκολύνοντας έτσι την οργάνωση των πολιτών.
Απώλεια ή κλοπή: Σε περίπτωση απώλειας ή κλοπής της ταυτότητας, ο πολίτης πρέπει να επικοινωνήσει τηλεφωνικά με την αρμόδια Αρχή Έκδοσης της περιοχής του, ώστε να προγραμματιστεί άμεσα νέο ραντεβού για την έκδοση αντικαταστατικού εγγράφου. Η διαδικασία αυτή εφαρμόζεται για την ταχύτερη εξυπηρέτηση σε επείγουσες περιπτώσεις.
Με δεδομένη την προθεσμία του Αυγούστου 2026, η σύσταση προς τους πολίτες είναι σαφής: να ενημερωθούν νωρίς, να τακτοποιήσουν το ηλεκτρονικό παράβολο και να κλείσουν το ραντεβού μέσω της νέας πλατφόρμας, προκειμένου να αποφευχθούν καθυστερήσεις και συνωστισμοί στα αστυνομικά τμήματα το επόμενο διάστημα.
