Στέγαση: το υπ’ αριθμόν ένα πρόβλημα για όσους είναι κάτω των 30. Αυτός είναι ο κοινός τόπος στις κουβέντες με νέους ανθρώπους — το κόστος του ενοικίου στις μεγάλες πόλεις ανεβαίνει συνεχώς, ενώ οι δουλειές στην περιφέρεια δεν επαρκούν, ειδικά αν δεν υπάρχει ήδη «υποδομή» όπως μια οικογενειακή επιχείρηση.
Το αποτέλεσμα είναι εκρηκτικό. Με μέσους μισθούς στις πρώτες δουλειές λίγο πάνω από τα χίλια ευρώ και ενοίκια κάτω από τα 500 ευρώ, «δεν «παίζει» στην πρωτεύουσα». Η επιλογές για αξιοπρεπή στέγη μειώνονται δραματικά και οι νεότερες ηλικίες αναγκάζονται να πάρουν δύσκολες αποφάσεις.
Μια από αυτές είναι η συγκατοίκηση — μια λύση που βλέπουμε να εξαπλώνεται ιδιαίτερα σε ηλικίες 25–30, όταν οι άνθρωποι είναι πιθανώς λίγο πιο έτοιμοι για συμβίωση. Η άλλη επιλογή είναι η μετακίνηση σε όσα «γαλατικά χωριά» με σχετικά φτηνά ενοίκια έχουν απομείνει στην πόλη. Όταν όμως λέμε «σχετικά φτηνού», μην ξεγελιέστε: αν βρεις κάτι στα 500, κάνεις και λίγη τύχη.
Το πιο ισχυρό από αυτά τα «γαλατικά χωριά» σχηματίζεται στις πολυπολιτισμικές γειτονιές κάτω από την Πατησίων. Περιοχές που μέχρι πρότινος κατοικούνταν κυρίως από οικογένειες προσφύγων και μεταναστών, τώρα βλέπουν να καταφθάνουν κουλ 20άρηδες που πίνουν μάτσα και βγαίνουν για μπραντς — και, όλο και πιο συχνά, εκτιμούν το έντονο άρωμα «παλιάς Αθήνας» σε κάποιες γωνιές: παλιά μπαρ, αρχοντικά, θέατρα και κινηματογράφους.
Η μεταμόρφωση δεν είναι απαραίτητα κακή, αλλά δεν είναι ούτε αναπόφευκτη. Όπως μου είπε ο μπαρμπέρης μου στην Αγίας Ζώνης — παλιά φρουρά της Κυψέλης — «Εξάρχεια γίναμε». Το σχόλιο το έκανε ως παρατήρηση, όχι με κακία ή απογοήτευση, και αντανακλά την αίσθηση ότι οι γειτονιές μπορεί να αλλάξουν γρήγορα χαρακτήρα.
Τα επόμενα χρόνια η στεγαστική κρίση μπορεί να οδηγήσει αυτές τις γειτονιές να ακολουθήσουν το παράδειγμα της Κυψέλης: από τόποι κατοικίας να μετατραπούν σε κόμβους διασκέδασης και ψυχαγωγίας. Το κρίσιμο ερώτημα είναι πώς θα γίνει αυτή η μετάβαση.
Το ζητούμενο είναι να συμβεί με υγιείς όρους για τις γειτονιές και για τους παλιούς και τους νέους κατοίκους τους — ώστε η πόλη να μην χάσει το κοινωνικό και πολιτισμικό της κεφάλαιο στην προσπάθεια των νέων να βρουν στέγη.
