Η είδηση για τον χανταϊό ξαναφούντωσε τη ρητορική της παραπληροφόρησης: μέσα κοινωνικής δικτύωσης και φόρουμ μεταδίδουν με ιλιγγιώδη ταχύτητα θεωρίες που προβάλλουν τον νέο ιό ως την επόμενη «μεγάλη απειλή», παρότι τα επιβεβαιωμένα κρούσματα παραμένουν περιορισμένα.
Η εκκίνηση αυτού του κύματος ψευδών ισχυρισμών συνδέθηκε με το ξέσπασμα στο κρουαζιερόπλοιο MV Ηοndius, γεγονός που τροφοδότησε ανησυχίες για πιθανή παγκόσμια εξάπλωση και έδωσε νέα ώθηση σε αντιεμβολιαστικές αφηγήσεις, σύμφωνα με το France 24.
Στα κυρίαρχα αφήγηματα εμφανίζονται επαναλαμβανόμενοι μύθοι: ότι ο χανταϊός αποτελεί «σχεδιασμένη πανδημία» (plandemic), ότι είναι «βιολογικό όπλο» που δημιουργήθηκε από φαρμακευτικές εταιρείες ή ότι σχετίζεται με την προσπάθεια επηρεασμού εκλογικών διαδικασιών στις Ηνωμένες Πολιτείες. Άλλοι ισχυρίζονται ψευδώς πως αφορά «σχεδιασμένη παρενέργεια» του εμβολίου Pfizer-BioNTech κατά της Covid-19.
Προσωπικότητες που έχουν αναπαράγει τέτοιες θεωρίες περιλαμβάνουν τον Alex Jones και τη Marjorie Taylor Greene, η οποία διέδωσε την πληροφορία ότι το αντιπαρασιτικό φάρμακο Ivermectin μπορεί να θεραπεύσει τον χανταϊό, υποστηρίζοντας ότι δήθεν «εμποδίζει τους RNA ιούς να εισέλθουν στον πυρήνα των κυττάρων, αποτρέποντας τον πολλαπλασιασμό τους».
Η επιστημονική πραγματικότητα όμως διαψεύδει αυτούς τους ισχυρισμούς: δεν υπάρχει έρευνα που να αποδεικνύει τη χρήση της Ivermectin ως θεραπείας για τον χανταϊό. Επιπλέον, ο χανταϊός πολλαπλασιάζεται στο κυτταρόπλασμα και όχι στον πυρήνα, γεγονός που καθιστά ανέφικτη την προτεινόμενη «μηχανική» δράση του φαρμάκου.
Ακόμα και τα έγγραφα που επικαλούνται διαδικτυακοί χρήστες —όπως ένα έγγραφο της Pfizer όπου αναφέρεται η «λοίμωξη από πνευμονικό χανταϊό»— δεν αποδεικνύουν αιτιώδη σχέση με το εμβόλιο. Το έγγραφο καταγράφει παθήσεις που παρακολουθούνται κατά τη διάρκεια κλινικών δοκιμών, χωρίς να σημαίνει ότι προκαλούνται από το εμβόλιο.
Οι διεθνείς υγειονομικές αρχές διαβεβαιώνουν ότι προς το παρόν δεν υφίσταται ένδειξη για νέο πανδημικό κύμα που να σχετίζεται με τον χανταϊό. Όπως δήλωσε η Maria Van Kerkhove, Διευθύντρια Διαχείρισης Επιδημιών και Πανδημιών του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας: «Αυτό δεν είναι Covid, δεν είναι η αρχή μιας νέας πανδημίας Covid. Δεν βρισκόμαστε στην ίδια κατάσταση όπως πριν έξι χρόνια. Δεν εξαπλώνεται με τον ίδιο τρόπο».
Η δημοσιογράφος Vedika Bahl επιδιώκει να αποδομήσει τον διαδικτυακό πανικό στο πρόγραμμα Truth or Fake, καταγράφοντας πώς αναπαράγονται και διαστρεβλώνονται οι πληροφορίες. Η σύσταση προς το κοινό παραμένει σταθερή: επαλήθευση των πηγών και προσοχή στην κυκλοφορία ανεπιβεβαίωτων ισχυρισμών πριν από πανικό ή αυτοθεραπεία με μη εγκεκριμένα σκευάσματα.
