Η Ισπανία ρίχνει ξανά στο τραπέζι μια ιδέα που χωρίζει πολιτικούς και διπλωμάτες στην Ευρώπη: την ίδρυση ενός κοινών ευρωπαϊκών αμυντικών δυνάμεων. Οι δηλώσεις του υπουργού Εξωτερικών Χοσέ Μανουέλ Αλμπάρες φέρνουν την Ευρωπαϊκή Ένωση στο επίκεντρο της συζήτησης, με τον στενό συνεργάτη του Πέδρο Σάντσεθ να ζητάει από τις Βρυξέλλες να αναλάβουν πρωτοβουλία σε μια περίοδο που οι ΗΠΑ εγείρουν αμφιβολίες για τη συνοχή του NATO.
Ο Αλμπάρες περιέγραψε την τρέχουσα γεωπολιτική συγκυρία ως καθοριστική για την «στρατηγική αυτονομία» της Ευρώπης, κάνοντας ειδική αναφορά στον πόλεμο των ΗΠΑ εναντίον του Ιράν ως σημείο καμπής για την ανάγκη ανεξάρτητης ευρωπαϊκής αμυντικής πολιτικής.
«Δεν μπορούμε να ξυπνάμε κάθε πρωί και να αναρωτιόμαστε τι θα κάνουν οι ΗΠΑ, οι πολίτες μας αξίζουν κάτι καλύτερο», δήλωσε ο Ισπανός υπουργός στο Politico, προσθέτοντας πως «αυτή είναι η στιγμή της κυριαρχίας και της ανεξαρτησίας της Ευρώπης».
Καθώς ανέπτυξε την άποψή του, ο Αλμπάρες τόνισε την ανάγκη στρατηγικής αυτονομίας: «Πρέπει να απεξαρτηθούμε από τις ΗΠΑ, δηλαδή να είμαστε ελεύθεροι από τον καταναγκασμό είτε πρόκειται για δασμούς είτε για στρατιωτικές απειλές, αλλά και ελεύθεροι από τις συνέπειες των αποφάσεων άλλων».
«Όμηροι του Τραμπ» και η ανάγκη ευρωπαϊκής αποτροπής
Πριν από τη συνεδρίαση του Συμβουλίου Εξωτερικών Υποθέσεων της ΕΕ στις Βρυξέλλες, ο Αλμπάρες προειδοποίησε ότι ευρωπαϊκά κράτη, όπως η Ισπανία και η Γερμανία, δεν μπορούν να «κρατώνται όμηροι» από αποφάσεις τρίτων όταν βασίζονται αποκλειστικά στο NATO για την ασφάλειά τους.
«Η μαγεία του NATO είναι ότι είσαι στο NATO και δεν συμβαίνει τίποτα επειδή κανείς δεν τολμά να ελέγξει αν το Άρθρο 5 λειτουργεί πραγματικά ή όχι», σημείωσε, αναφερόμενος στη ρήτρα συλλογικής άμυνας της Συμμαχίας.
Ο Ισπανός υπουργός υπερασπίστηκε την ιδέα ενός ενιαίου ευρωπαϊκού οπλισμού ως εργαλειο αποτροπής: «Αυτό πρέπει να αναδημιουργήσουμε – την αποτροπή, ότι δηλαδή αν θέλετε να τα βάλετε μαζί μου, πηγαίνετε κάπου αλλού, γιατί θα σταθούμε ενωμένοι. Γι’ αυτό χρειαζόμαστε έναν στρατό, μια κοινή αμυντική ικανότητα».
Διπλωματική ένταση μεταξύ Ουάσινγκτον και Μαδρίτης
Οι παραπάνω δηλώσεις έρχονται σε μια περίοδο έντασης στις σχέσεις ΗΠΑ – Ισπανίας, που κορυφώθηκε μετά τις απειλές του Τραμπ για αποχώρηση αμερικανικών δυνάμεων από την Ισπανία, ως αντίδραση στην κριτική της κυβέρνησης Σάντσεθ για την αμερικανική πολιτική απέναντι στο Ιράν.
Ένα ακόμη σημείο τριβής είναι η διαφωνία γύρω από την πρόταση για αύξηση των αμυντικών δαπανών στο 5% του ΑΕΠ, με τον Τραμπ να στοχοποιεί την Ισπανία ως ένα από τα μέλη που αντιτάχθηκαν στην πρόταση.
Αμυντικές δαπάνες και συμμετοχή στο NATO
Στοιχεία που επικαλέστηκε ο Αλμπάρες και δημοσιοποιήθηκαν δείχνουν ότι η Ισπανία αύξησε τις στρατιωτικές δαπάνες της: σύμφωνα με έκθεση του SIPRI, το 2025 η χώρα δαπάνησε το 2,1% του ΑΕΠ για την άμυνα — ποσοστό που ξεπέρασε τον στόχο του 2% για πρώτη φορά από το 1994.
Παράλληλα, το ισπανικό υπουργείο Άμυνας αναφέρει ότι περίπου 3.000 μέλη των ενόπλων δυνάμεων υπηρετούν υπό την αιγίδα του NATO, επιβεβαιώνοντας τη συνεχιζόμενη συμμετοχή της Ισπανίας σε επιχειρήσεις της Συμμαχίας.
