Το ξέσπασμα του χανταϊού που συνδέεται με τρεις θανάτους στο ολλανδικό κρουαζιερόπλοιο MV Hondius ξαναφέρνει στο προσκήνιο μια σπάνια αλλά σοβαρή απειλή για τη δημόσια υγεία, με την Αργεντινή να φαίνεται πως λειτουργεί ως επίκεντρο των τελευταίων ετών.
Καθώς το MV Hondius πλέει προς τα Κανάρια Νησιά, αναμένοντας να δέσει στην Τενερίφη μεταξύ 04:00 και 06:00 (10/6/2026), οι αρχές διερευνούν την προέλευση των κρουσμάτων. Το ζευγάρι από την Ολλανδία, που ταξίδεψε σε περιοχές της Αργεντινής και επιβιβάστηκε στο πλοίο μετά από αναχώρηση από την Ουσουάια την 1η Απριλίου, είναι μεταξύ των ύποπτων περιστατικών που έχουν συνδεθεί με το ξέσπασμα.
Ραγδαία αύξηση των κρουσμάτων στην Αργεντινή
Σύμφωνα με στοιχεία που επικαλείται το CNN, τα κρούσματα του χανταϊού στην Αργεντινή σχεδόν διπλασιάστηκαν τον τελευταίο χρόνο: η χώρα μετρά 32 θανάτους και τον υψηλότερο αριθμό περιστατικών από το 2018, χωρίς να περιλαμβάνονται τα περιστατικά στο MV Hondius. Το υπουργείο Υγείας αναφέρει ότι η φετινή σεζόν, που ξεκίνησε τον Ιούνιο του 2025, έχει ήδη καταγράψει 101 επιβεβαιωμένα κρούσματα, έναντι 57 την αντίστοιχη περίοδο πέρυσι.
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας ανέφερε έξι επιβεβαιωμένα κρούσματα μεταξύ οκτώ υπόπτων, συμπεριλαμβανομένου του ολλανδικού ζευγαριού και μιας Γερμανίδας που έχουν χάσει τη ζωή τους. Ο ιός θεωρείται ιδιαίτερα σπάνιος και προς το παρόν δεν υπάρχει διαθέσιμο εμβόλιο ή ειδική θεραπεία.
Περιοχές υψηλού κινδύνου
Ιστορικά, τέσσερις γεωγραφικές ζώνες στην Αργεντινή θεωρούνται υψηλού κινδύνου: βορειοδυτικά (Salta, Jujuy, Tucumán), βορειοανατολικά (Misiones, Formosa, Chaco), κεντρικά (Buenos Aires, Santa Fe, Entre Ríos) και νότια (Neuquén, Río Negro). Το ολλανδικό ζευγάρι φέρεται να επισκέφθηκε τις επαρχίες Misiones και Neuquén.
Για χρόνια ο χανταϊός συνδεόταν κυρίως με την Παταγονία, μετά το θανατηφόρο ξέσπασμα του 2018 που προκάλεσε 11 θανάτους. Ωστόσο, σήμερα τα περισσότερα περιστατικά εντοπίζονται στην κεντρική ζώνη, με την επαρχία του Μπουένος Άιρες να καταγράφει 42 περιστατικά μόνο φέτος.
Το ξέσπασμα στο MV Hondius έχει συνδεθεί με το στέλεχος του χανταϊού των Άνδεων, μια σπάνια αλλά ιδιαίτερα σοβαρή μορφή που μπορεί να μεταδοθεί και μεταξύ ανθρώπων μέσω στενής επαφής.
Ο ρόλος του κλίματος και των περιβαλλοντικών αλλαγών
Οι ειδικοί αποδίδουν την αύξηση των κρουσμάτων σε παράγοντες όπως η κλιματική αλλαγή και η υποβάθμιση των οικοσυστημάτων. Ο ιός αναπτύσσεται κυρίως σε αγροτικές και περιαστικές ζώνες με υγρασία και πυκνή βλάστηση, όπου πυκνώνουν οι πληθυσμοί των τρωκτικών-φορέων.
«Η αυξανόμενη ανθρώπινη αλληλεπίδραση με τα άγρια περιβάλλοντα, η καταστροφή των οικοσυστημάτων και οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής συμβάλλουν στην εμφάνιση κρουσμάτων εκτός ιστορικά ενδημικών περιοχών», ανέφερε το υπουργείο Υγείας της Αργεντινής.
Ακραία καιρικά φαινόμενα, όπως ξηρασίες και έντονες βροχοπτώσεις, αναδιαμορφώνουν τα οικοσυστήματα και επηρεάζουν την παρουσία του ποντικιού με τη μακριά ουρά, του κύριου φορέα του ιού στην Αργεντινή και τη Χιλή. «Αυτά τα τρωκτικά προσαρμόζονται καλύτερα στις κλιματικές αλλαγές, κάτι που εξηγεί την αύξηση των κρουσμάτων», δήλωσε ο Eduardo López, ειδικός σε μολυσματικές ασθένειες και σύμβουλος της κυβέρνησης κατά την πανδημία Covid-19.
Ο Ρομπέρτο Ντέμπαγκ, αντιπρόεδρος της Λατινοαμερικανικής Εταιρείας Εμβολιολογίας, τόνισε ότι παράγοντες όπως οι δασικές πυρκαγιές και οι τουριστικές μετακινήσεις αυξάνουν τον κίνδυνο: «Όποιος επισκέπτεται περιοχή υψηλού κινδύνου που δεν έχει καθαριστεί επαρκώς, εκτίθεται σε μεγάλο βαθμό», τόνισε.
Οι έρευνες των αρχών
Το υπουργείο Υγείας της Αργεντινής ανακοίνωσε ότι τεχνικές ομάδες θα μεταβούν στην Ουσουάια, στην επαρχία Γης του Πυρός, για τη συλλογή και ανάλυση τρωκτικών που σχετίζονται με τη διαδρομή του ολλανδικού ζευγαριού. Στόχος είναι η ταυτοποίηση του στελέχους και η χαρτογράφηση πιθανών πηγών έκθεσης.
Ωστόσο, ο Χουάν Πετρίνα, διευθυντής επιδημιολογίας της Γης του Πυρός, δήλωσε ότι το χρονοδιάγραμμα «δεν συνάδει με το συμπέρασμα ότι έχουν προσβληθεί από την ασθένεια εδώ». Επικαλέστηκε αρχεία αναχώρησης που δείχνουν ότι το ζευγάρι βρισκόταν στην περιοχή μόνο από τις 29 Μαρτίου έως την 1η Απριλίου.
Ο Πετρίνα απέρριψε επίσης ως «φήμη» την υπόνοια ότι οι δύο επισκέφθηκαν χώρο υγειονομικής ταφής απορριμμάτων στην Ουσουάια πριν επιβιβαστούν στο πλοίο. «Το Υπουργείο Υγείας δεν μπόρεσε να επιβεβαιώσει ότι συνέβη αυτό», σημείωσε σε συνέντευξη Τύπου.
