Οι ΗΠΑ εκτιμούν ότι, παρά τον σοβαρό τραυματισμό και την απουσία του από τη δημόσια σφαίρα, ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ συνεχίζει να παίζει καθοριστικό ρόλο στη χάραξη της στρατηγικής του πολέμου, σύμφωνα με αξιωματούχους πληροφοριών που μίλησαν στο CNN. Η εκτίμηση αυτή συνυπάρχει όμως με εκτίμηση για ένα όλο και πιο κατακερματισμένο ιρανικό καθεστώς, όπου η κατανομή εξουσίας παραμένει ασαφής.
Ο τραυματισμός του Χαμενεΐ, από επίθεση που στοίχισε τη ζωή στον πατέρα του και σε κορυφαίους στρατιωτικούς αξιωματούχους, έχει προκαλέσει ευρύ κύκλο ερωτημάτων για τη φυσική του κατάσταση και τη θέση του στην κορυφή της ιρανικής ηγεσίας. Δεν έχει εμφανιστεί δημοσίως από τότε και, σύμφωνα με αμερικανικές πηγές, η τοποθεσία του δεν έχει επιβεβαιωθεί οπτικά.
Παρά τις αμφιβολίες, οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών θεωρούν ότι ο Χαμενεΐ συμβάλλει στη διαμόρφωση της γραμμής που ακολουθεί η Τεχεράνη στις διαπραγματεύσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες για τον τερματισμό του πολέμου. Την ίδια στιγμή, εκφράζονται υποψίες ότι ορισμένοι εντός της ιρανικής εξουσίας ενδέχεται να ισχυρίζονται ότι έχουν πρόσβαση στον ανώτατο ηγέτη, προκειμένου να αξιοποιήσουν την εξουσία του για τη δική τους ατζέντα.
Πηγές αναφέρουν ότι ο Χαμενεΐ επικοινωνεί περιορισμένα: δεν χρησιμοποιεί ηλεκτρονικά μέσα αλλά δέχεται μόνο επισκέψεις αυτοπροσώπως ή μηνύματα μέσω αγγελιαφόρου. Παραμένει υπό ιατρική φροντίδα για σοβαρά εγκαύματα που επηρεάζουν το πρόσωπο, το χέρι, τον κορμό και το πόδι, ενώ το γραφείο του ανακοίνωσε νέα του ιδιότητα λίγες ημέρες μετά την επίθεση.
Ο Μαζαχέρ Χοσεϊνί, επικεφαλής του πρωτοκόλλου στο γραφείο του ανώτατου ηγέτη, δήλωσε ότι ο Χαμενεΐ αναρρώνει και ότι «είναι πλέον απόλυτα υγιής», διαψεύδοντας φήμες περί του αντιθέτου. Όπως πρόσθεσε, υπέστη ελαφρούς τραυματισμούς στο πόδι και στη μέση και «ένα μικρό κομμάτι θραύσματος τον χτύπησε πίσω από το αυτί».
Ανώτερος αξιωματούχος που μίλησε με το CNN σημείωσε ότι υπάρχουν και αντίθετες ενδείξεις για το πόσο προσβάσιμος είναι στην καθημερινή λήψη αποφάσεων: «Δεν υπάρχει καμία ένδειξη ότι δίνει πράγματι εντολές σε συνεχή βάση, αλλά και τίποτα που να αποδεικνύει ότι δεν το κάνει», ανέφερε μία δεύτερη πηγή εξοικειωμένη με τις εκτιμήσεις των αμερικανικών μυστικών υπηρεσιών.
Στο εσωτερικό των δομών εξουσίας, οι Φρουροί της Ισλαμικής Επανάστασης και ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου, Μοχάμαντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ, φαίνεται να χειρίζονται σε μεγάλο βαθμό τις καθημερινές επιχειρήσεις, ενώ παραμένει δύσκολο για την κυβέρνηση Τραμπ να καταλήξει ποιος έχει πραγματική εξουσία να διαπραγματευθεί τον τερματισμό του πολέμου.
Παρά τις σημαντικές απώλειες από την εκστρατεία βομβαρδισμών των ΗΠΑ, οι εκθέσεις αναφέρουν ότι οι ιρανικές στρατιωτικές δυνατότητες δεν έχουν καταστραφεί ολοκληρωτικά: νεότερα στοιχεία δείχνουν ότι τα δύο τρίτα των εκτοξευτών πυραύλων παραμένουν λειτουργικά, εν μέρει λόγω της εκεχειρίας που επέτρεψε την ανάκτηση οπλικών συστημάτων. Μια έκθεση της CIA εκτιμά ότι το Ιράν μπορεί να αντέξει έως και τέσσερις ακόμη μήνες αμερικανικού αποκλεισμού χωρίς πλήρη οικονομική κατάρρευση, ενώ η κυκλοφορία στα Στενά του Ορμούζ έχει σχεδόν παγώσει.
Ανώτερος αξιωματούχος πληροφοριών τόνισε στο CNN πως «ο αποκλεισμός του Προέδρου επιφέρει πραγματικές, πολλαπλασιαζόμενες ζημιές – αποκόπτει το εμπόριο, συνθλίβει τα έσοδα και επιταχύνει τη συστημική οικονομική κατάρρευση». Η Διεύθυνση Εθνικών Πληροφοριών παρέπεμψε ερωτήματα στον Λευκό Οίκο.
Η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου Άννα Κέλι υπογράμμισε ότι «ο Πρόεδρος Τραμπ κρατά όλα τα χαρτιά στα χέρια του», την ώρα που η ομάδα εθνικής ασφάλειας εργάζεται για τον τερματισμό των ιρανικών πυρηνικών φιλοδοξιών, προσθέτοντας ότι η Ουάσιγκτον δεν σχολιάζει ζητήματα πληροφοριών. Ο Μάρκο Ρούμπιο χαρακτήρισε το ιρανικό σύστημα «εξαιρετικά κατακερματισμένο και δυσλειτουργικό», σημειώνοντας ότι αυτό εμποδίζει την πρόοδο των συνομιλιών.
Οι διπλωματικές προσπάθειες έχουν φρακάρει: πριν από τον πρώτο γύρο συνομιλιών στο Ισλαμαμπάντ, ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς ζήτησε από χώρες του Κόλπου να προσδιορίσουν ποιος έχει την εξουσία να συνομιλήσει με τις ΗΠΑ. Οι συνομιλίες κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι ο Γκαλιμπάφ είναι ο κύριος συνομιλητής της Ουάσιγκτον, αλλά ο δεύτερος γύρος δεν πραγματοποιήθηκε ποτέ. Ο Τραμπ απέδωσε την αποτυχία στον «σοβαρό κατακερματισμό» της ιρανικής κυβέρνησης και παρέτεινε την εκεχειρία, η οποία στη συνέχεια επεκτάθηκε επ’ αόριστον, με την Τεχεράνη να εξετάζει νέα αμερικανική πρόταση.
Ο διευθυντής του Iran Project στο International Crisis Group, Άλι Βαέζ, εκτίμησε ότι το σύστημα χρησιμοποιεί τον Χαμενεΐ για την τελική έγκριση βασικών αποφάσεων, όχι όμως για τις τακτικές των συνομιλιών, ενώ ο ίδιος ο πρόεδρος Τραμπ έχει δηλώσει ότι το Ιράν υπέστη «αλλαγή καθεστώτος» και ότι οι σημερινοί διαπραγματευτές της Τεχεράνης είναι «λογικοί».
Η αβεβαιότητα γύρω από την κατάσταση του Μοτζτάμπα Χαμενεΐ παραμένει βασικό εμπόδιο για τις διπλωματικές προσπάθειες και καθιστά δύσκολη την αξιολόγηση τού ποιος έχει τη νομιμοποίηση και την ικανότητα να διαπραγματευθεί εκ μέρους της Τεχεράνης. Πηγή: CNN
