Συναγερμός από τον Σύλλογο Ελλήνων Συγκοινωνιολόγων (ΣΕΣ) για την έξαρση της χρήσης των ηλεκτρικών πατινιών στις ελληνικές πόλεις, που συνοδεύεται από αυξημένα και συχνά ανεξέλεγκτα τροχαία περιστατικά. Οι συγκοινωνιολόγοι καλούν σε άμεσες παρεμβάσεις ελέγχων, εκπαίδευσης και υποδομών προειδοποιώντας ότι ο κίνδυνος είναι ιδιαίτερα υψηλός για τους ανήλικους χρήστες.
Τα επίσημα στοιχεία που επικαλείται ο ΣΕΣ δείχνουν ότι το 2025 σημειώθηκαν 109 τροχαία ατυχήματα με Ελαφρά Προσωπικά Ηλεκτροκίνητα Οχήματα (ΕΠΗΟ), εκ των οποίων δύο ήταν θανατηφόρα. Παράλληλα, η ΠΟΕΔΗΝ αναφέρει ότι περισσότεροι από 400 ανήλικοι χρειάστηκαν νοσηλεία μετά από ατυχήματα με ΕΠΗΟ, με τα μισά περιστατικά να αφορούν τα δύο μεγάλα παιδιατρικά νοσοκομεία της Αθήνας.
Ο ΣΕΣ επισημαίνει ότι οι αριθμοί μάλλον υποεκτιμούν την πραγματική εικόνα, καθώς πολλά ατυχήματα δεν δηλώνονται επισήμως. Το βασικό πρόβλημα δεν είναι η ύπαρξη των ηλεκτρικών πατινιών ως μέσου μετακίνησης, αλλά «η συστηματική παραβίαση του ισχύοντος θεσμικού πλαισίου και η έλλειψη οδικής παιδείας» που οδηγεί σε επικίνδυνες πρακτικές.
Οι συγκοινωνιολόγοι υπενθυμίζουν ότι το ηλεκτρικό πατίνι μπορεί να είναι «ένα σύγχρονο και φιλικό προς το περιβάλλον μέσο μεταφοράς», χρήσιμο για μικρές αστικές μετακινήσεις και τη σύνδεση με τα Μέσα Μαζικής Μεταφοράς στο «τελευταίο μίλι». Ωστόσο τονίζουν με έμφαση: «Το πατίνι δεν είναι παιχνίδι».
Αναφορικά με την πρακτική επικινδυνότητα, ο ΣΕΣ επισημαίνει τεχνικά χαρακτηριστικά που αυξάνουν τον κίνδυνο των ΕΠΗΟ, όπως:
- οι μικροί τροχοί που δυσκολεύουν τη σταθερότητα,
- το υψηλό κέντρο βάρους,
- η απουσία παθητικής προστασίας,
- η δυσκολία έγκαιρης ορατότητας από άλλους οδηγούς,
- η μεγάλη επιτάχυνση σε συνδυασμό με το μικρό βάρος του οχήματος.
Σε επίπεδο κανόνων, η Ελλάδα ανήκει στις πρώτες ευρωπαϊκές χώρες που θέσπισαν ρυθμίσεις για τα ηλεκτρικά πατίνια από το 2021, ενώ ο νέος Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας (ΚΟΚ) του 2025 ενίσχυσε τις διατάξεις. Στο ισχύον πλαίσιο προβλέπονται, μεταξύ άλλων:
- ελάχιστο όριο ηλικίας τα 15 έτη,
- μέγιστη ταχύτητα 25 χλμ./ώρα,
- υποχρεωτική χρήση κράνους,
- απαγόρευση χρήσης κινητού και ακουστικών,
- κυκλοφορία κυρίως σε ποδηλατόδρομους ή δρόμους με όριο έως 50 χλμ./ώρα.
Παρά τις προβλέψεις, όμως, οι παραβάσεις παραμένουν εκτεταμένες: πολλά παιδιά κάτω των 15 ετών χρησιμοποιούν πατίνια, συχνά χωρίς κράνος, αναπτύσσονται υπερβολικές ταχύτητες και τα οχήματα κυκλοφορούν σε δρόμους υψηλής ταχύτητας ή ακόμα και σε οδικούς άξονες ταχείας κυκλοφορίας.
Για την αντιμετώπιση των προβλημάτων, ο ΣΕΣ προτείνει άμεσα μέτρα που στοχεύουν στην ασφάλεια και στη σωστή ενσωμάτωση των ΕΠΗΟ στον αστικό ιστό. Μεταξύ των βασικών προτάσεων περιλαμβάνονται:
- εντατικοποίηση των ελέγχων από την Τροχαία,
- αυστηρότερη εποπτεία της αγοράς για πατίνια που αναπτύσσουν υπερβολικές ταχύτητες,
- υποχρεωτική ασφάλιση και ταυτοποίηση των οχημάτων,
- χρήση τεχνολογιών geofencing στα κοινόχρηστα πατίνια,
- απαγόρευση κυκλοφορίας σε δρόμους με όριο άνω των 30 χλμ./ώρα,
- πλήρης απαγόρευση χρήσης ΕΠΗΟ από παιδιά κάτω των 15 ετών,
- δημιουργία συστήματος πιστοποίησης και εκπαίδευσης χρηστών,
- ένταξη μαθημάτων οδικής ασφάλειας στα σχολεία,
- ενεργότερος ρόλος των Δήμων στην αδειοδότηση κοινόχρηστων συστημάτων.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στην ανάγκη βελτίωσης των αστικών υποδομών: περισσότερους και ασφαλείς ποδηλατόδρομους, οργανωμένους χώρους στάθμευσης και παρεμβάσεις ήπιας κυκλοφορίας που θα μειώνουν τις ταχύτητες μέσα στις γειτονιές. Οι ΣΕΣ τονίζει ότι η οδική ασφάλεια δεν μπορεί να στηρίζεται αποκλειστικά στην ατομική ευθύνη, αλλά απαιτεί σαφείς κανόνες, ουσιαστικούς ελέγχους και πόλεις σχεδιασμένες για όλους τους χρήστες του δρόμου.
Συμπερασματικά, όπως επισημαίνει ο ΣΕΣ, τα ηλεκτρικά πατίνια «μπορούν να αποτελέσουν σημαντικό εργαλείο βιώσιμης κινητικότητας», εφόσον όμως η Πολιτεία, η Τοπική Αυτοδιοίκηση και το εκπαιδευτικό σύστημα αναλάβουν συντονισμένες πρωτοβουλίες για την ασφαλή ενσωμάτωσή τους στην καθημερινή μετακίνηση. «Η βιώσιμη κινητικότητα χρειάζεται ασφάλεια».
