Μια υπόθεση που μοιάζει βγαλμένη από σενάριο ξεσκεπάστηκε από τις γαλλικές αρχές: ο καθηγητής λογοτεχνίας Florent Montaclair, που έγινε διάσημος μετά από μια λαμπρή τελετή στην Εθνική Συνέλευση της Γαλλίας, τώρα βρίσκεται στο επίκεντρο έρευνας για μια διεθνή απάτη με «χρυσό μετάλλιο» στο κέντρο της.
Το 2016, ο Montaclair, τότε 46 ετών, εμφανίστηκε με αραιά μαλλιά, γυαλιά, ένα κοστούμι που δεν του ταίριαζε και ροζ πουκάμισο, για να παραλάβει από τη δήθεν Διεθνή Εταιρεία Φιλολογίας το Χρυσό Μετάλλιο Φιλολογίας —ένα βραβείο που παρουσιάστηκε ως ισοδύναμο Νόμπελ και είχε αναφερθεί ότι στο παρελθόν το είχε λάβει ο Ουμπέρτο Έκο. Οι παρευρισκόμενοι, ανάμεσά τους βραβευμένοι με Νόμπελ και πρώην υπουργοί, χειροκρότησαν έναν άσημο εκείνη την εποχή καθηγητή που ξαφνικά βρέθηκε στο προσκήνιο.
Σύντομα όμως η λάμψη απέκτησε ρωγμές: οι έρευνες έδειξαν ότι η Διεθνής Εταιρεία Φιλολογίας δεν υπήρξε ποτέ και ότι το πανεπιστήμιο που υποτίθεται τον διόριζε υπήρχε μόνο ως ιστοσελίδα —με διεύθυνση που αντιστοιχούσε σε κοσμηματοπωλείο στο Λιούις του Ντέλαγουερ— ενώ το μετάλλιο είχε αγοραστεί από Παριζιάνο χρυσοχόο έναντι 250 ευρώ.
Ο εισαγγελέας Paul-Édouard Lallois από τη Μονμπελιάρ περιέγραψε τις έρευνες ως μήνες δουλειάς για να ξετυλιχθεί «ιστός ψεμάτων». «Όλοι οι δρόμοι οδηγούν στον κύριο Montaclair», είπε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας πως «ήταν μια τεράστια φάρσα που θα μπορούσε να γίνει τηλεοπτική σειρά».
Η εισαγγελική διερεύνηση επικεντρώνεται στο ερώτημα αν ο Montaclair, που διδάσκει στο πανεπιστήμιο Marie and Louis Pasteur της Μπεζανσόν, αξιοποίησε το ψεύτικο μετάλλιο και ένα «διδακτορικό» από το ανύπαρκτο University of Philology and Education για να εξασφαλίσει προαγωγή και αυξημένες αποδοχές.
Μέχρι το 2015 ο Montaclair ήταν μάλλον άγνωστος· έγραφε μυθιστορήματα φαντασίας με θέμα βρικόλακες και δεν απασχολούσε τα μέσα. Η δημοσιότητα άλλαξε την εικόνα του: μετά τη βράβευση στο κοινοβούλιο, προσπάθησε να θεσμοθετήσει τη διάκριση προσκαλώντας μεγάλα ονόματα —μεταξύ άλλων, ο Αμερικανός διανοητής Noam Chomsky ταξίδεψε στο Παρίσι για να παραλάβει το βραβείο μπροστά σε περίπου 200 άτομα— και το σχέδιό του κλιμακώθηκε μέχρι το 2018, όταν ο ίδιος όρισε ως νικητή τον Ρουμάνο ακαδημαϊκό Eugen Simion.
Η πτώση ήρθε όταν ρουμανικό μέσο, το Scena9, αποκάλυψε ότι τόσο το πανεπιστήμιο όσο και η «Διεθνής Εταιρεία» υπήρχαν μόνο ως ιστοσελίδες που είχαν δημιουργηθεί και φιλοξενηθεί στη Γαλλία, σε ρεπορτάζ που τιτλοφορήθηκε «Το ψεύτικο Νόμπελ που εξαπάτησε τη Ρουμανική Ακαδημία».
Η υπόθεση κλιμακώθηκε όταν ο Montaclair υπέβαλε αίτηση προαγωγής στο γαλλικό υπουργείο Ανώτατης Εκπαίδευσης συνοδεύοντάς την με το «κρατικό διδακτορικό» από το ψεύτικο ίδρυμα. Παρά το γεγονός ότι ο τίτλος δεν αναγνωριζόταν, ο καθηγητής προήχθη σε αναπληρωτή καθηγητή, γεγονός που ενίσχυσε τις υπόνοιες για πιθανό επαγγελματικό όφελος.
Ο εισαγγελέας Lallois έθεσε το νομικό ερώτημα σχετικά με την έννοια της πλαστογραφίας και της απάτης: «Κατά την άποψή του, το μετάλλιο δεν αποτελεί πλαστογραφία, καθώς δεν υπάρχει αυθεντικό μετάλλιο φιλολογίας. Οποιοσδήποτε μπορεί να δημιουργήσει ένα μετάλλιο και να το απονείμει στον εαυτό του», επισήμανε, προσθέτοντας ωστόσο ότι «Πρόκειται για πνευματική απάτη που έπεισε πολλούς ότι επρόκειτο για διεθνή διάκριση σε έναν εξειδικευμένο τομέα» — και ότι εάν χρησιμοποιήθηκε για επαγγελματική αναγνώριση προκύπτουν ζητήματα απάτης.
Ο Montaclair τέθηκε σε διαθεσιμότητα στο πλαίσιο ξεχωριστής εσωτερικής έρευνας και έχει δηλώσει ότι θα ασκήσει έφεση. Ο δικηγόρος του, Jean-Baptiste Euvrard, χαρακτήρισε την υπόθεση «ένα πραγματικό ανθρώπινο δράμα» και υποστήριξε πως ο πελάτης του «παρασύρθηκε από ό,τι δημιούργησε», τονίζοντας παράλληλα ότι η επινόηση ενός διεθνούς βραβείου «δεν συνιστά ποινικό αδίκημα».
Ο εισαγγελέας εκφράζει την εκτίμηση ότι ο καθηγητής «πίστεψε το ίδιο του το ψέμα» και ανέφερε ότι νιώθει συμπάθεια για τη σύζυγο και τις δύο κόρες του, οι οποίες αγνοούσαν τα γεγονότα. Αναμένεται νέα ανάκριση του Montaclair, μετά την οποία θα αποφασιστεί αν θα ασκηθούν διώξεις· σε περίπτωση καταδίκης αντιμετωπίζει ποινή έως πέντε ετών.
«Το ερώτημα είναι γιατί ρίσκαρε την καριέρα του για κάτι τέτοιο», κατέληξε ο Lallois. «Ήταν ένας ευφυής και καλλιεργημένος άνθρωπος που φαίνεται να αναζητούσε λίγη δόξα και αναγνώριση από την ακαδημαϊκή κοινότητα».
Πηγή: Guardian
