Από το Ντένβερ μέχρι τα κέντρα λήψης αποφάσεων της Ευρώπης, η Palantir Technologies —η εταιρεία που πήρε το όνομά της από τις «παντεπόπτιες σφαίρες» του Άρχοντα των Δαχτυλιδιών και ιδρύθηκε από τον Peter Thiel και τον Alex Karp— έχει μετατραπεί σε έναν από τους πιο αμφιλεγόμενους παίκτες της ψηφιακής εποχής. Δεν πουλάει απλώς λογισμικό· υπόσχεται προβλέψεις μέσα από τη σύντηξη τεράστιων, ασύνδετων όγκων δεδομένων, και αυτό έχει προκαλέσει έντονες πολιτικές και κοινωνικές αντιδράσεις.
Στην Ελλάδα η υπόθεση ανέδειξε όλα τα προβλήματα αυτής της υπόσχεσης. Τον Μάρτιο του 2020, με το πρώτο lockdown, το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης υπέγραψε συνεργασία για τη χρήση της πλατφόρμας Foundry. Η συμφωνία, που παρουσιάστηκε ως «δωρεάν παροχή υπηρεσιών», παρέμεινε στο σκοτάδι για εννέα μήνες —δεν δημοσιεύθηκε στην πλατφόρμα «Διαύγεια»— και η ελληνική κοινή γνώμη ενημερώθηκε για την ύπαρξή της μόνο μετά από δελτία Τύπου της ίδιας της εταιρείας σε ξένα Μέσα.
Η Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα (ΑΠΔΠΧ) παρενέβη αυτεπάγγελτα. Η κριτική επικεντρώθηκε στο ερώτημα αν οι αναλυτές της Palantir είχαν πρόσβαση σε ακατέργαστα ιατρικά δεδομένα, σε ΑΜΚΑ ή σε ιστορικά νοσηλείας —«Τα ερωτήματα ήταν αμείλικτα:» πώς και με ποιον βαθμό έγιναν διαθέσιμα δεδομένα πολιτών για να «τροφοδοτήσουν» τους αλγόριθμους;
Because we get asked a lot.
The Technological Republic, in brief.
1. Silicon Valley owes a moral debt to the country that made its rise possible. The engineering elite of Silicon Valley has an affirmative obligation to participate in the defense of the nation.
2. We must rebel…
— Palantir (@PalantirTech) April 18, 2026
Παρά τις διαβεβαιώσεις για πλήρη ανωνυμοποίηση, οι έρευνες κατέδειξαν ότι το λογισμικό μπορούσε να συνδυάσει δεδομένα από την πλατφόρμα της Πολιτικής Προστασίας, το Εθνικό Μητρώο Ασθενών και αστυνομικές αναφορές, δημιουργώντας ψηφιακά προφίλ του πληθυσμού που υπερέβαιναν κατά πολύ τις ανάγκες μιας απλής υγειονομικής διαχείρισης. Η συνεργασία τερματίστηκε εσπευσμένα τον Μάρτιο του 2021, όμως οι σκιές έμειναν: η ελληνική περίπτωση λειτούργησε ως «case study» για το πώς μια κυβέρνηση, υπό πίεση κρίσης, μπορεί να παραχωρήσει ουσιαστικά δικαιώματα επί των δεδομένων των πολιτών της.
Ταυτόχρονα, η Palantir ανέβασε τους τόνους σε παγκόσμιο επίπεδο. Το πρόσφατο «Πολεμικό Μανιφέστο» της εταιρείας για την Τεχνητή Νοημοσύνη —όπως το μετέφερε ο CEO Alex Karp μέσω της πλατφόρμας Χ— περιγράφει την AI ως «το απόλυτο όπλο κυριαρχίας» και απορρίπτει την προσέγγιση των «ηθικών φραγμών». Η εταιρεία υποστηρίζει ανοιχτά ότι η Δύση οφείλει να αναπτύξει «θανατηφόρα» τεχνολογία και συστήματα αυξημένης επιτήρησης πριν το πράξουν οι αντίπαλοι, προωθώντας την ιδέα ότι η κοινωνική διοίκηση έχει μετατραπεί σε πεδίο ψηφιακής μάχης.
Ο Jacob Helberg, σύμβουλος της εταιρείας αμυντικής τεχνολογίας Palantir – που ασχολείται ενεργά με την έρευνα τεχνητής νοημοσύνης και τη στρατιωτική εφαρμογή της – φέρεται να δώρισε 2 εκατομμύρια δολάρια για να βοηθήσει στην επανεκλογή του Τραμπ
Η αντίδραση στην Ευρώπη είναι πλέον οργανωμένη. Παρά την επιθετική επέκταση της εταιρείας, καταγράφεται διογκούμενο κύμα «έξωσης»: από τη Βρετανία μέχρι τη Γερμανία, πολιτικοί, δικαστές και επιστήμονες πιέζουν για την απομάκρυνση της Palantir από κρίσιμες κρατικές υποδομές. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, η κατακραυγή για τη σχέση με το NHS έχει αναγκάσει την κυβέρνηση να επανεξετάσει τη συνεργασία. Στη Γερμανία, το Συνταγματικό Δικαστήριο έθεσε ήδη φραγμούς στη χρήση του λογισμικού από την Αστυνομία, κρίνoντας ότι οι αλγόριθμοι προληπτικής επιτήρησης πλήττουν θεμελιώδεις ελευθερίες.
Η στρατηγική του «digital sovereignty» κερδίζει έδαφος: κυβερνήσεις πιέζονται να αναπτύξουν εγχώριες, ανοιχτού κώδικα εναλλακτικές για να μειώσουν την εξάρτηση από εξωτερικούς παρόχους. Από τη Γαλλία έως τις σκανδιναβικές χώρες, η συζήτηση δείχνει ότι το δημοκρατικό πλαίσιο ελέγχου των δεδομένων έχει πλέον μεγαλύτερη βαρύτητα από τις υποσχέσεις για τεχνολογική υπεροχή.
Η υπόθεση Palantir λειτουργεί ως υπενθύμιση: η υπόσχεση για «μαγικές» τεχνολογικές λύσεις σε περιόδους κρίσης μπορεί να υπονομεύσει τη διαφάνεια και τα ατομικά δικαιώματα. Η συζήτηση για το ποιος ελέγχει τα δεδομένα, υπό ποιες προϋποθέσεις και με τι επιπτώσεις στην εθνική κυριαρχία και τα ανθρώπινα δικαιώματα, συνεχίζει να ορίζει την πολιτική ατζέντα σε Αθήνα και Ευρώπη.
