O Tom Holland βρέθηκε σε μία δραματική κατάσταση, νιώθοντας έντονη κούραση και ζάλη. Αφαιρώντας τους ιμάντες του αλεξίσφαιρου γιλέκου του για να ανακουφιστεί, οδήγησε την κατάσταση στα άκρα καθώς δήλωσε: «Ω, θα κάνω εμετό». Στεκόταν σε μια κατεστραμμένη πόλη, γεμάτη από τα ερείπια μελών του σπιτιού και από τις τραυματικές εμπειρίες που είχε βιώσει.
Η χρονική στιγμή ήταν Ιούλιος του 2016 και ο Holland ήταν στη Σιντζάρ του Ιράκ, τρεις μήνες μετά την αποτυχημένη απόπειρα του ISIS να ανακαταλάβει την περιοχή, μετά την εξόντωση μελών της θρησκευτικής μειονότητας των Γιαζίντι.
Ως βραβευμένος Βρετανός ιστορικός, ο Holland είχε καταγράψει τις ιστορίες Σπαρτιανών και Ρωμαίων ηγετών, τους οποίους αποκαλούσε «αρπακτικά» του ελληνορωμαϊκού κόσμου. Αυτοί οι ήρωες, όπως εξηγούσε, ζούσαν με το αθηναϊκό αξίωμα: «Οι ισχυροί κάνουν ό,τι μπορούν και οι αδύναμοι υπο suffer ό,τι πρέπει».
Η φρικαλεότητα του ISIS στη Σιντζάρ ξεπέρασε κάθε φαντασία. Ανθρωποι εκτελέστηκαν, γυναίκες πωλήθηκαν ως σεξουαλικές σκλάβες και θύματα σταυρώθηκαν. Ο Holland αντελήφθη τη δυσωδία του θανάτου, που ήταν τόσο έντονη που τον ανάγκασε να διακόψει τα γυρίσματα.
Όταν η κάμερα αναδιπλώθηκε, αποκαλύφθηκε ένα σπαρακτικό θέαμα: ένας ξύλινος σταυρός που παρέμεινε όρθιος σε ένα κατεστραμμένο εκκλησιαστικό κτίσμα. Παρά την άρνηση του για πίστη κατά την παιδική του ηλικία, ο Holland δεν μπορούσε να φανταστεί ότι αυτός ο σταυρός θα είχε ουσιαστική επίδραση στη ζωή του.
Μετάβαση και αυτοανάλυση
Αρχικά, ο Βρετανός ιστορικός ταξίδεψε στη Μέση Ανατολή με σκοπό να εστιάσει στην αυτοβιογραφία του Χριστιανισμού από ιστορική σκοπιά. Οι μελέτες του σχετικά με τη σταύρωση του Ιησού και η εμπειρία του στο Σιντζάρ τον οδήγησαν σε ένα κρίσιμο ερώτημα: «Κι αν έκανα λάθος για τον Χριστιανισμό;»
Περίπου μια δεκαετία αργότερα, η απάντηση βρήκε φως μέσα από το βιβλίο του «Dominion: How the Christian Revolution Remade the World», το οποίο αποδείχθηκε ανατρεπτικό στον ακαδημαϊκό χώρο. Ο Holland υποστήριξε ότι οι σύγχρονες δυτικές αξίες, όπως η ισότητα και τα ανθρώπινα δικαιώματα, έχουν τις ρίζες τους στο Χριστιανισμό, αν και πολλοί το αγνοούν.
«Το να ζεις σε μια δυτική κοινωνία σημαίνει να ζεις σε έναν κόσμο διαποτισμένο από χριστιανικές έννοιες», δήλωσε. Για τον Holland, το σύμβολο του σταυρού εκφράζει την ιδέα ότι ο Θεός συμπονά τους αδύναμους και όχι τους ισχυρούς.
Δημιουργική παρουσία
Σήμερα, ο 58χρονος Holland είναι γνωστός για τις συγγραφές του, καθώς και για το επιδραστικό podcast «The Rest is History», που συμπαρουσιάζει με τον Dominic Sandbrook. Διαμένει στο Λονδίνο με τη σύζυγό του και τις δύο κόρες τους, επιπλέον έχει συντελέσει σε θεατρικές παραστάσεις και ντοκιμαντέρ.
Οι απόψεις του προκάλεσαν έντονες αντιδράσεις. Άνθρωποι του λόγου όπως ο Fish Stark από την American Humanist Association επισημαίνουν ότι η έννοιες της αγάπης και της αξιοπρέπειας δεν ανήκουν αποκλειστικά στο Χριστιανισμό. Αντίθετα, θρησκευτικοί ηγέτες, όπως ο Rev. Albert Mohler Jr., υποστηρίζουν τη θέση του ως «αδιαμφισβήτητη».
Δοκιμασίες και προσευχή
Το 2021, ο Holland διαγνώστηκε με καρκίνο του εντέρου. Με επικίνδυνες προοπτικές και δύσκολη θεραπεία, στις γιορτές των Χριστουγέννων παρακολούθησε την καμπάνα στον ναό St. Bartholomew the Great στο Λονδίνο και, χωρίς να το περιμένει, προσευχήθηκε για πρώτη φορά εδώ και χρόνια. Αργότερα, οι εξετάσεις αποκάλυψαν ότι ο καρκίνος δεν είχε εξαπλωθεί.
Ο ίδιος αρνείται να αναφερθεί σε «θαύμα». «Μπορεί να ήταν σύμπτωση, αλλά μου αρέσει να πιστεύω στη λάμψη του υπερφυσικού», είπε. «Λατρεύω την ιδέα ενός θαύματος της Παναγίας».
Διαρκής ερώτηση
Ο Holland σήμερα αποκρίνεται: «Θα έλεγα ότι είμαι Χριστιανός». Αν και δεν προσδιορίζει σύστημα πίστης, αντλεί έμπνευση από την ποίηση του Ουαλού R.S. Thomas, η οποία συνδυάζει «αμφιβολία και πνευματική νίκη». Η μητέρα του, Τζάνετ, 92 ετών, είναι πεπεισμένη: «Ναι, πιστεύω ότι είναι Χριστιανός· απλώς δεν το παραδέχεται πάντοτε».
Ο ίδιος αναγνωρίζει ότι συνεχίζει να αντιμετωπίζει αμφιβολίες σχετικά με θαύματα. «Υπάρχουν στιγμές που νιώθω ότι πιστεύω, και άλλες που όχι. Αλλά θα ήθελα να πιστεύω, γιατί κάνει το σύμπαν πιο ενδιαφέρον». Σε έναν κόσμο όπου οι ισχυροί κυριαρχούν, ο Holland θεωρεί ότι το σύμβολο του σταυρού προσφέρει μία εναλλακτική κατεύθυνση.
