Η σύγκρουση ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν συνεχίζεται να εντείνεται, καθώς ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι ο πόλεμος θα διαρκέσει έως και έξι εβδομάδες. Ωστόσο, σύμφωνα με αναλυτές της Wall Street, η κατάσταση ενδέχεται να παραταθεί για έξι μήνες ή και περισσότερο.
Η τέταρτη εβδομάδα της σύγκρουσης προμηνύει νέα κλιμάκωση, ιδιαίτερα με τις απειλές του Τραμπ να πλήξει την ιρανική ενεργειακή υποδομή να καθυστερούν. Σύμφωνα με τον αναλυτή Byron Callan της Capital Alpha Partners, «Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή φαίνεται πλέον να διευρύνεται και να βαθαίνει». Οι εκτιμήσεις για την εξέλιξη της σύγκρουσης δείχνουν 25% πιθανότητα να τελειώσει έως το τέλος Μαΐου, 45% το φθινόπωρο του 2026 και 35% να συνεχιστεί μέχρι το 2027.
Η αμερικανική στρατιωτική παρουσία έχει επεκταθεί και στο Ιράκ, όπου δυνάμεις μάχονται με πολιτοφυλακές υποστηριζόμενες από το Ιράν. Επιπλέον, οι Χούθι στην Υεμένη, σύμμαχοι του Ιράν, απειλούν τη ναυσιπλοΐα στην Ερυθρά Θάλασσα, γεγονός που θα μπορούσε να επηρεάσει κρίσιμες εμπορικές οδούς και τη ροή του σαουδαραβικού πετρελαίου.
Στην Κασπία Θάλασσα, πρόσφατες επιθέσεις του Ισραήλ σε ιρανικά λιμάνια δείχνουν τις διαρκείς στρατηγικές εξελίξεις στην περιοχή. Ο Callan προειδοποίησε ότι «η κλιμάκωση που ξεκίνησε με επιθέσεις σε μη στρατιωτικούς στόχους δεν φαίνεται να περιορίζεται». Η παρατεταμένη σύγκρουση επηρεάζει αρνητικά την οικονομία, καθώς η μέση τιμή της βενζίνης έχει φτάσει τα 3,98 δολάρια ανά γαλόνι, αυξημένη από 2,98 δολάρια πριν από ένα μήνα, σύμφωνα με την AAA.
Η αύξηση αυτή πλήττει την καταναλωτική δαπάνη, που παρέμενε ανθεκτική ακόμη και κατά τη διάρκεια των δασμών του Τραμπ πέρυσι. Πτώση στα χρηματιστήρια έχει προκαλέσει αρνητικό «φαινόμενο πλούτου», μειώνοντας την προθυμία για κατανάλωση. Ο πληθωρισμός μαίνεται, με τις τιμές εισαγωγών να καταγράφουν αύξηση 1,3% τον Φεβρουάριο, η μεγαλύτερη μηνιαία άνοδος από τον Μάρτιο του 2022.
Αυτή η προοπτική ενδέχεται να οδηγήσει σε υψηλότερες αποδόσεις αμερικανικών ομολόγων και άνοδο του κόστους δανεισμού. Τα επιτόκια στεγαστικών δανείων έχουν φτάσει στα υψηλότερα επίπεδα από τον Οκτώβριο, ενώ οι αιτήσεις για νέα δάνεια μειώθηκαν κατά 10,5% την περασμένη εβδομάδα. Περίπου 5.000 πεζοναύτες και 3.000 στρατιώτες έχουν φτάσει στη Μέση Ανατολή, με τη δυνατότητα να αποσταλούν επιπλέον 10.000 αμερικανοί στρατιώτες.
Παρ’ όλα αυτά, ο Callan εκφράζει «πολύ σκεπτικός» για την ικανότητα του Τραμπ να επιφέρει ένα αποφασιστικό πλήγμα που θα αναγκάσει το ιρανικό καθεστώς να αποδεχθεί τους όρους ειρήνης του. Εκτιμά με 75% βεβαιότητα ότι οι ΗΠΑ θα επιδιώξουν χερσαίες επιχειρήσεις για την κατάληψη ιρανικού εδάφους και την εξασφάλιση της πλήρους λειτουργίας των Στενών του Ορμούζ.
Μια τέτοια στρατηγική μπορεί να περιλαμβάνει επιθέσεις στο νησί Χαργκ, από το οποίο εξάγεται το 90% του ιρανικού πετρελαίου, ή και σε άλλα κοντινά νησιά. Ωστόσο, οι χερσαίες δυνάμεις αναμένεται να αντιμετωπίσουν τον κίνδυνο επιθέσεων από ιρανικούς πυραύλους και drones, τα οποία έχουν ήδη προκαλέσει ζημιές σε αμερικανικές βάσεις και πρεσβείες στην περιοχή.
«Αυτό θα μπορούσε να οδηγήσει σε σενάριο μακροχρόνιου πολέμου», προειδοποίησε ο Callan. «Η κατάληψη του νησιού Χαργκ φαίνεται παράτολμη», συμπλήρωσε, τονίζοντας ότι οι δυνάμεις θα έπρεπε να εργαστούν σε ένα εξαιρετικά εχθρικό περιβάλλον λόγω της φωτιάς σε αποθέματα πετρελαίου. Η αποκοπή των ιρανικών εξαγωγών πετρελαίου θα μπορούσε να είναι εφικτή απλώς μέσω του αποκλεισμού των δεξαμενόπλοιων.
Άλλοι ειδικοί προτείνουν ένα ναυτικό αποκλεισμό των ιρανικών εξαγωγών ως πιο αποτελεσματικό και λιγότερο επικίνδυνο μέτρο από την αποστολή στρατευμάτων, καθότι το Ιράν διαθέτει και άλλες εξαγωγικές οδούς. Ο Callan θεωρεί ότι οι αμερικανικές δυνάμεις είναι πιθανό να περιοριστούν στην κατάληψη νησιών κοντά στα στενά, αποφεύγοντας βαθιές εισβολές στο ιρανικό έδαφος. Ωστόσο, η απειλή των ιρανικών drones θα παραμείνει, καθώς μπορούν να εκτοξευθούν από αποστάσεις που φτάνουν τα 1.500 μίλια.
Σε περίπτωση στρατιωτικών επιχειρήσεων, πιθανές συμμετοχές δυνάμεων από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα ή τη Σαουδική Αραβία δεν αποκλείονται, δεδομένης της συνεχούς ιρανικής επιρροής στα Στενά του Ορμούζ, που είναι απαράδεκτη για τους γείτονες του Περσικού Κόλπου. Οποιαδήποτε συμφωνία για διακοπή των εχθροπραξιών που θα αφήνει το Ιράν ως ουσιαστικό «φύλακα» των στενών θα μπορούσε να προκαλέσει νέα ένταση. Τα ΗΑΕ έχουν ήδη επιδείξει σκληρότερη στάση απέναντι στην Τεχεράνη, εναρμονιζόμενα με τις θέσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ.
«Η σκέψη μας δεν σταματά σε μια κατάπαυση του πυρός, αλλά στρέφεται προς λύσεις που θα διασφαλίσουν τη διαρκή ασφάλεια στον Αραβικό Κόλπο, περιορίζοντας την πυρηνική απειλή, τους πυραύλους, τα drones και τον εκφοβισμό στα στενά», δήλωσε ο ανώτερος διπλωμάτης των ΗΑΕ, Anwar Gargash, στο X το περασμένο Σαββατοκύριακο. «Είναι αδιανόητο αυτή η επιθετικότητα να μετατραπεί σε μόνιμη κατάσταση απειλής».
