Νέες προκλήσεις στο παράνομο εμπόριο άγριας ζωής αναδεικνύουν οι βασίλισσες μυρμηγκιών στην Κένυα. Κατά την περίοδο των βροχών, στις γύρω περιοχές του Γκίλγκιλ, παρατηρούνται σμήνη φτερωτών μυρμηγκιών που φεύγουν από τους λόφους, δημιουργώντας ένα νέο κύμα παράνομης εμπορίας που έχει αποκτήσει σημαντική διάσταση.
Η διαδικασία του ζευγαρώματος επιτρέπει τη συστηματική συλλογή των βασιλισσών από τους λαθρέμπορους, οι οποίοι τροφοδοτούν τη διεθνή αγορά συλλεκτών εντόμων. Οι συλλέκτες διατηρούν τις αποικίες σε διαφανή κουτιά παρατήρησης, καθιστώντας την ζήτηση για αυτές αυξανόμενη.
Οι βασίλισσες των αφρικανικών θεριστών μυρμηγκιών (Messor cephalotes), με τα εντυπωσιακά κόκκινα χρώματα και το μεγάλο μέγεθος, κατατάσσονται στις πιο πολύτιμες. Η αξία τους φτάνει έως και 170 λίρες (220 δολάρια) στη μαύρη αγορά, με παράνομες πωλήσεις συχνά να διεξάγονται διαδικτυακά. Μία γονιμοποιημένη βασίλισσα μπορεί να ιδρύσει μια ολόκληρη αποικία και να επιβιώσει για πολλές δεκαετίες, διευκολύνοντας τις αποστολές, καθώς οι σαρωτές δεν ανιχνεύουν οργανικό υλικό.
«Στην αρχή δεν ήξερα καν ότι ήταν παράνομο», δήλωσε πρώην μεσάζοντας, ο οποίος συνδέει ξένους αγοραστές με τοπικούς συλλέκτες, εξηγώντας τις διαδικασίες παράδοσης των μυρμηγκιών σε μικρούς σωλήνες ή σύριγγες.
Κρούσματα και συνέπειες
Το 2022, η επιχείρηση αποκαλύφθηκε όταν 5.000 βασίλισσες ανευρέθηκαν ζωντανές σε ξενώνα στη Ναϊβάσα. Οι ύποπτοι, προερχόμενοι από το Βέλγιο, το Βιετνάμ και την Κένυα, είχαν συσκευάσει τα έντομα με βαμβάκι για προστασία. Σύμφωνα με την Υπηρεσία Άγριας Ζωής της Κένυας (KWS), οι δράστες καταδικάστηκαν για βιοπειρατεία και πλήρωσαν πρόστιμα 7.700 δολαρίων. Πρόσφατα, Κινέζος υπήκοος συνελήφθη στο Διεθνές Αεροδρόμιο Τζόμο Κενυάτα με 2.000 βασίλισσες σε δοκιμαστικούς σωλήνες.
Ανησυχίες για το περιβάλλον
Ο ερευνητής Zhengyang Wang από το Πανεπιστήμιο Sichuan εκφράζει φόβους ότι η ανάπτυξη αυτού του εμπορίου μπορεί να επιφέρει οικολογικές καταστροφές. Μελέτη του 2023 σημείωσε περισσότερες από 58.000 αποικίες προς πώληση στην Κίνα, με το ένα τέταρτο να ανήκει σε ξένα είδη. «Αν συνεχιστεί αυτός ο ρυθμός, είναι θέμα χρόνου να δραπετεύσουν κάποια μυρμήγκια και να αποικίσουν φυσικά οικοσυστήματα», τόνισε, αναφερόμενος σε κίνδυνο για την αγροτική παραγωγή στη νοτιοανατολική Κίνα.
Ο βιολόγος Ντίνο Μάρτινς υπογραμμίζει τη σημασία των μυρμηγκιών για τη διατήρηση της οικολογικής ισορροπίας, προειδοποιώντας πως η υπερεκμετάλλευση των βασιλισσών θέτει σε κίνδυνο την βιοποικιλότητα.
Ανάγκη για ρύθμιση
Στην Κένυα, η συλλογή μυρμηγκιών είναι νόμιμη μόνο μέσω ειδικής άδειας και συμφωνίας διαμοιρασμού κερδών με τις τοπικές κοινότητες. Παρ’ όλα αυτά, δεν έχουν υποβληθεί αιτήσεις για αυτές τις άδειες, σύμφωνα με την KWS.
Ο ερευνητής Σέρτζιο Ενρίκες επισημαίνει ότι «κανένα είδος μυρμηγκιού δεν περιλαμβάνεται στη Συνθήκη CITES», καθιστώντας το εμπόριο απροστάτευτο και δύσκολα ανιχνεύσιμο από τους νομοθέτες. Ανάλυση από ειδικούς υποδεικνύει ότι η Κένυα έχει δυνατότητες για νόμιμη εμπορική αξιοποίηση αυτής της δραστηριότητας, με δυνατότητα εκτροφής των μυρμηγκιών, διαφορετικά από άλλες περιοχές πόρων. Η κυβέρνηση έχει ήδη προχωρήσει σε πολιτικές που στοχεύουν στην εμπορική αξιοποίηση της άγριας ζωής και στην ενίσχυση των τοπικών κοινοτήτων, καθορίζοντας τον δρόμο για νόμιμη ανάπτυξη του τομέα.
Ο διάλογος για την ασφάλεια της εξαγωγής βασιλισσών σε συλλέκτες παγκοσμίως και οι επιπτώσεις τους στα οικοσυστήματα εξακολουθεί να είναι σε πλήρη εξέλιξη.
