Η Σουηδία μπορεί να μην οδηγείται ακόμη σε ύφεση, όμως τα τελευταία στοιχεία για την οικονομία της έχουν ήδη προκαλέσει συζητήσεις σε ολόκληρη την Ευρώπη. Η οικονομική δραστηριότητα υποχώρησε κατά 0,8% τον Ιούλιο σε σχέση με τον προηγούμενο μήνα, σύμφωνα με τον προκαταρκτικό μηνιαίο δείκτη ΑΕΠ της σουηδικής στατιστικής υπηρεσίας.
Το συγκεκριμένο ποσοστό απέκτησε μεγαλύτερη βαρύτητα επειδή αφορά μια οικονομία που θεωρείται ιδιαίτερα ευαίσθητος δείκτης για τις διεθνείς εξελίξεις. Η Σουηδία διαθέτει μία από τις περισσότερο ανοικτές και εξαγωγικές οικονομίες της Ευρώπης, με τις εξαγωγές να αντιστοιχούν περίπου στο 45% του ΑΕΠ. Παράλληλα, η ισχυρή παρουσία της μεταποίησης την εκθέτει άμεσα στις μεταβολές του παγκόσμιου εμπορίου.
Όταν η διεθνής ζήτηση περιορίζεται, οι σουηδικές επιχειρήσεις είναι συχνά από τις πρώτες στην Ευρώπη που αισθάνονται την πίεση. Δεν είναι, επομένως, τυχαίο ότι η υποχώρηση του Ιουλίου τράβηξε την προσοχή της BCA Research, η οποία βλέπει στο σουηδικό παράδειγμα πιθανές ενδείξεις για την πορεία και άλλων ευρωπαϊκών οικονομιών.
Η κινητή μέση τιμή τριών μηνών της οικονομικής δραστηριότητας στη Σουηδία έχει πλέον ουσιαστικά μηδενιστεί, με τη βιομηχανική παραγωγή να αποτελεί τον βασικό παράγοντα της επιβράδυνσης. Οι αναλυτές της BCA εκτιμούν ότι η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με έναν δύσκολο συνδυασμό: ασθενέστερη οικονομική δραστηριότητα και νέες πληθωριστικές πιέσεις.
Το περιβάλλον αυτό περιπλέκει σημαντικά το έργο των κεντρικών τραπεζών. Η άνοδος των ενεργειακών τιμών περιορίζει τα περιθώρια για μειώσεις επιτοκίων, ενώ το υψηλό κόστος χρήματος εξακολουθεί να επιβαρύνει τις επενδύσεις, την κατανάλωση και τη βιομηχανία. Για την BCA, ο κίνδυνος τεχνικής ύφεσης στην ευρωζώνη –δύο συνεχόμενα τρίμηνα συρρίκνωσης– είναι μεγαλύτερος από αυτόν που αποτυπώνουν σήμερα οι αγορές.
Τα σημάδια αδυναμίας δεν περιορίζονται στη Σουηδία. Η παραγωγή στη Γερμανία και τη Γαλλία έχει παρουσιάσει αδυναμίες, την ώρα που οι υψηλότερες ενεργειακές τιμές απειλούν ιδιαίτερα τους ενεργοβόρους κλάδους. Τα στηρίγματα που είχαν ενισχύσει την ευρωπαϊκή μεταποίηση στις αρχές του έτους, όπως η δημιουργία αποθεμάτων και η προσωρινή βελτίωση της ανταγωνιστικότητας έναντι της Ασίας, αρχίζουν να εξασθενούν.
Η εικόνα στην ευρωζώνη παραμένει, πάντως, πιο σύνθετη. Η οικονομία της αναπτύχθηκε κατά 0,6% το δεύτερο τρίμηνο του 2026, όμως σημαντικό μέρος αυτής της επίδοσης προήλθε από την εξαιρετικά ευμετάβλητη ιρλανδική οικονομία. Χωρίς την Ιρλανδία, ο υποκείμενος ρυθμός ανάπτυξης διαμορφώνεται σε πολύ πιο συγκρατημένα επίπεδα, περίπου στο 0,2%-0,3% ανά τρίμηνο.
Δεν συμμερίζονται όλοι την απαισιόδοξη εκτίμηση. Η Nordea θεωρεί αναμενόμενη μια διόρθωση της σουηδικής οικονομίας μετά την ισχυρή ανάπτυξη των προηγούμενων μηνών. Η πτώση του Ιουλίου ήταν μεγαλύτερη από τις προβλέψεις της, ωστόσο η τράπεζα περιμένει επαναφορά της ανάπτυξης και υπενθυμίζει ότι ο συγκεκριμένος μηνιαίος δείκτης έχει παρουσιάσει σημαντικές αποκλίσεις στο παρελθόν.
Ανάλογα συγκρατημένη είναι και η εικόνα στην αγορά εργασίας. Η ανεργία αυξήθηκε στο 8,9% τον Αύγουστο από 8,6% τον Ιούλιο, αλλά ταυτόχρονα ενισχύθηκε και η απασχόληση. Οι οικονομολόγοι της SEB αποδίδουν σημαντικό μέρος της ανόδου στην είσοδο περισσότερων ανθρώπων στην αγορά εργασίας και όχι σε κατάρρευση της ζήτησης για εργαζομένους.
Η σουηδική στατιστική υπηρεσία ζητά, σε κάθε περίπτωση, προσεκτική ανάγνωση των στοιχείων. Ο μηνιαίος δείκτης αποτελεί μια πρώτη εκτίμηση της πορείας της οικονομίας, βασίζεται σε λιγότερα και περισσότερο προκαταρκτικά δεδομένα από τους επίσημους τριμηνιαίους εθνικούς λογαριασμούς και χαρακτηρίζεται από σημαντική μεταβλητότητα. Επιπλέον, παρά την υποχώρηση των τελευταίων μηνών, η ετήσια ανάπτυξη παραμένει υψηλότερη από τον μέσο ρυθμό της προηγούμενης δεκαετίας.
Η πτώση ενός μήνα δεν αρκεί, συνεπώς, για να αποδειχθεί ότι η Ευρώπη κατευθύνεται προς ύφεση. Μπορεί να αποδειχθεί μια προσωρινή διόρθωση. Αν, όμως, ακολουθήσουν αντίστοιχα στοιχεία από τη βιομηχανία και τις εξαγωγές άλλων χωρών, το σουηδικό -0,8% θα αποκτήσει πολύ μεγαλύτερη σημασία.
Το «καναρίνι στο ορυχείο» δεν έχει σταματήσει ακόμη να τραγουδά, αλλά για πρώτη φορά έπειτα από μήνες μεγαλύτερης του αναμενομένου ανθεκτικότητας της ευρωπαϊκής οικονομίας, ακούγεται αρκετά πιο αδύναμα.
