Παρά τις δεσμεύσεις και τις καλές πρακτικές που έχουν καθιερωθεί στην Ευρώπη, η Ελλάδα κινείται με καθυστέρηση στην υιοθέτηση της αυτοκατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας: μόλις 37.500 είναι σήμερα τα λειτουργούντα συστήματα αυτοπαραγωγής σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις της χώρας.
Το υπουργείο Ενέργειας έβαλε σε δημόσια διαβούλευση και ολοκλήρωσε τη Δευτέρα 20 Ιουλίου την υπουργική απόφαση που στοχεύει στην επιτάχυνση της ανάπτυξης, εγκατάστασης και σύνδεσης σταθμών αυτοκατανάλωσης, καθώς και στην αξιοποίηση φθηνής ενέργειας από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας.
Κεντρική καινοτομία της απόφασης είναι η θεσμοθέτηση των μικρών φωτοβολταϊκών συστημάτων «φωτοβολταϊκά στο μπαλκόνι», με μέγιστη ισχύ έως 800 Watt, καθώς και η δυνατότητα εγκατάστασης μεμονωμένων συστημάτων αποθήκευσης αποκλειστικά για κάλυψη ιδίων αναγκών, χωρίς έγχυση ενέργειας στο δίκτυο.
Η ρύθμιση απλοποιεί και σαφηνίζει τις διαδικασίες για όλα τα σχήματα αυτοκατανάλωσης, καθορίζει τους όρους προσθήκης συστημάτων αποθήκευσης και εισάγει δικλίδες ασφαλείας ώστε η παραγόμενη ενέργεια να μην τροφοδοτεί το δίκτυο.
Τι είναι, όμως, τα «φωτοβολταϊκά στο μπαλκόνι»; Πρόκειται για μικροηλιακά συστήματα με ρευματολήπτη (plug‑in) και μέγιστη ισχύ έγχυσης 800 Watt (με εγκατεστημένη ισχύ έως 900 Watt), τα οποία μπορούν να συνδυαστούν με σύστημα αποθήκευσης και τοποθετούνται εντός ή επί των κτιρίων αποκλειστικά για αυτοκατανάλωση, χωρίς παροχή στο δίκτυο.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις, ένα τέτοιο σύστημα μπορεί να προσφέρει εξοικονόμηση 20%–30% στον ετήσιο λογαριασμό ρεύματος ενός τυπικού νοικοκυριού, με την προϋπόθεση της εφαρμογής των προβλεπόμενων τεχνικών μέτρων μηδενικής έγχυσης.
Για όποιον ενδιαφέρεται να τοποθετήσει φωτοβολταϊκό στο μπαλκόνι, η διαδικασία προβλέπει τα εξής βήματα: κατά την αγορά —είτε από φυσικό είτε από ηλεκτρονικό κατάστημα— ο καταναλωτής δηλώνει στον προμηθευτή ή στον εγκαταστάτη τα στοιχεία της παροχής όπου θα συνδεθεί το σύστημα. Ο προμηθευτής/εγκαταστάτης υποχρεούται να ενημερώσει τον Διαχειριστή του Δικτύου και έως πέντε ημέρες πριν από την εγκατάσταση να υποβάλει τα στοιχεία μέσω της Ειδικής Ψηφιακής Πύλης.
Ο ενδιαφερόμενος εισέρχεται στην Ειδική Ψηφιακή Πύλη με κωδικούς–διαπιστευτήρια της Γενικής Γραμματείας Πληροφοριακών Συστημάτων Δημόσιας Διοίκησης του υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης (taxisnet) και συμπληρώνει τα απαραίτητα πεδία.
Απαιτούμενα στοιχεία και τεχνικές προϋποθέσεις
- Υποβολή νέας Υπεύθυνης Δήλωσης Εγκαταστάτη, η οποία θα πρέπει να ανανεώνεται κάθε δύο χρόνια.
- Εγκατάσταση αισθητήρα κατεύθυνσης, προκειμένου να διασφαλίζεται η μη έγχυση ενέργειας από το σύστημα στο Δίκτυο.
- Εγκατάσταση συστήματος τηλεμέτρησης για την καταγραφή των δεδομένων παραγωγής του σταθμού και της κατανάλωσης της παροχής προς συμψηφισμό.
Για την εγκατάσταση και σύνδεση των συγκεκριμένων συστημάτων δεν απαιτείται σύναψη Σύμβασης Σύνδεσης με τον ΔΕΔΔΗΕ, ούτε άλλη άδεια ή έγκριση, καθώς και δεν υπάρχει επιβάρυνση με Τέλος Σύνδεσης.
Όριο ισχύος και συγκριτικά πλεονεκτήματα
Η συνολική μέγιστη ισχύς ανά παροχή δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να υπερβαίνει τα 800 Watt (ισχύς έγχυσης) και την εγκατεστημένη ισχύ έως 900 Watt. Τα φωτοβολταϊκά μπαλκονιού απευθύνονται κυρίως σε όσους δεν έχουν τη δυνατότητα εγκατάστασης κανονικού συστήματος στη στέγη —η οποία παραμένει η πλέον ενδεδειγμένη λύση— και προσφέρουν μερική εξοικονόμηση εστιάζοντας σε σταθερές καταναλώσεις (ψυγείο, μικροσυσκευές, φορτία που λειτουργούν τις ώρες ηλιοφάνειας).
Το βασικό πλεονέκτημα των plug‑in είναι ότι δεν απαιτούν διαθέσιμο χώρο στην ταράτσα, πρόβλημα που συχνά αντιμετωπίζουν οι ένοικοι μη ιδιόκτητων ακινήτων, και έτσι δίνουν την ευκαιρία σε περισσότερα νοικοκυριά να αξιοποιήσουν την αυτοπαραγωγή για τη μείωση του κόστους.
Κόστος και τεχνικές επισημάνσεις
Μια πρώτη εκτίμηση κόστους τοποθετεί τα plug‑in φωτοβολταϊκά στα περίπου 700–1.000 ευρώ, ωστόσο παράγοντες της αγοράς τονίζουν ότι δεν είναι εύκολο ο καταναλωτής να πραγματοποιήσει μόνος του την εγκατάσταση. Το σύστημα πρέπει να συνδεθεί στον ηλεκτρολογικό πίνακα του σπιτιού και όχι απλώς σε μια πρίζα, αφού απαιτείται μηχανισμός περιορισμού για zero feed‑in (μηδενική έγχυση στο δίκτυο), πράγμα που αυξάνει το κόστος και την ανάγκη για εξειδικευμένη παρέμβαση.
Συλλογική αυτοκατανάλωση και τρίτοι επενδυτές
Το νέο πλαίσιο εισάγει ευελιξία για συλλογική αυτοκατανάλωση: τουλάχιστον δύο αυτοκαταναλωτές στο ίδιο κτίριο ή συγκρότημα κατοικιών μπορούν να συμμετέχουν από κοινού σε έναν σταθμό παραγωγής και να μοιράζονται την παραγόμενη ενέργεια —δηλαδή ένα φωτοβολταϊκό θα μπορεί να αξιοποιηθεί για περισσότερες από μία παροχές.
Επιπλέον, υπάρχει η δυνατότητα ένας τρίτος να αναλάβει την ανάπτυξη σταθμού αυτοκατανάλωσης προς όφελος του αυτοκαταναλωτή (εγκατάσταση, χρηματοδότηση ή διαχείριση), χωρίς όμως ο τρίτος να θεωρείται ο ίδιος αυτοκαταναλωτής. Ωφελείται πάντοτε ο καταναλωτής για τον οποίο λειτουργεί ο σταθμός.
