Η SpaceX τιμολόγησε την Πέμπτη την μεγαλύτερη αρχική δημόσια προσφορά (IPO) στην ιστορία των ΗΠΑ, στα 135 δολάρια ανά μετοχή, συγκεντρώνοντας 75 δισ. δολάρια από την πώληση 555,56 εκατ. μετοχών και φέρνοντας την αποτίμηση της εταιρείας στα 1,77 τρισ. δολάρια.
Η κίνηση αυτή μετατρέπει τον κατασκευαστή πυραύλων και διαστημοπλοίων του Ίλον Μασκ σε μία από τις πιο πολύτιμες εταιρείες παγκοσμίως. Παρά την υψηλή αποτίμηση, αναλυτές επιμένουν ότι υπάρχουν αμφιβολίες για το κατά πόσο δικαιολογείται, δεδομένων των ζημιών που κατέγραψε η SpaceX πέρυσι και των εσόδων που υστερούν σε σχέση με άλλους κολοσσούς.
Με την είσοδο της στο Nasdaq την Παρασκευή, η εταιρεία θα καταταγεί έβδομη μεταξύ των εισηγμένων εταιρειών των ΗΠΑ, τοποθετούμενη πάνω από ονόματα όπως οι JPMorgan Chase, Berkshire Hathaway, Eli Lilly αλλά και τεχνολογικούς παίκτες όπως η Meta Platforms και η Tesla του ίδιου του Μασκ.
Η ανακοίνωση της τιμολόγησης έγινε λίγο μετά τις 3 μ.μ. ώρα Ανατολικών ΗΠΑ, μέσω ενός free-writing prospectus που κατατέθηκε στην Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς των ΗΠΑ, ενώ μισή ώρα αργότερα εκδόθηκε δελτίο Τύπου. Συνήθως τέτοιες ανακοινώσεις γίνονται μετά το κλείσιμο των αγορών, ώστε να αποφεύγονται πιθανές επιδράσεις από μακροοικονομικά γεγονότα — μια επιλογή που καταδεικνύει τον τρόπο με τον οποίο ο Μασκ συχνά παρακάμπτει τις καθιερωμένες πρακτικές της Wall Street.
Η SpaceX διέθεσε το 30% των μετοχών της σε ιδιώτες επενδυτές — ποσοστό ασυνήθιστα υψηλό — και καθόρισε την τιμή διάθεσης πριν από το παραδοσιακό roadshow των τραπεζών και θεσμικών επενδυτών. «Η τιμολόγηση της SpaceX κινείται σε αχαρτογράφητα νερά. Δεν έχω ξαναδεί να ανακοινώνεται η τιμή πριν από τη διαδικασία ανακάλυψης τιμής βάσει παραγγελιών», δήλωσε ο Ρικ Μέκλερ, συνεργάτης της Cherry Lane Investments στο Νιου Τζέρσεϊ.
Ο Άνταμ Σάρχαν, διευθύνων σύμβουλος της 50 Park Investments στη Νέα Υόρκη, τόνισε ότι «Η πραγματική δοκιμασία θα είναι το πώς θα απορροφήσει η αγορά την IPO τις επόμενες εβδομάδες, όχι μόνο την πρώτη ημέρα. Η τιμολόγηση ήταν σχεδόν ιδανική – ούτε υπερβολική ούτε χαμηλή. Είναι σαφές ότι οι μικροεπενδυτές συμμετέχουν ενεργά, αλλά θα πρέπει να δούμε αν θα υπάρξει συνέχεια μετά την πρώτη ημέρα διαπραγμάτευσης».
Η πώληση έσπασε το προηγούμενο ρεκόρ της Saudi Aramco, που είχε συγκεντρώσει 25,6 δισ. δολάρια στο χρηματιστήριο του Ριάντ το 2019, με αποτίμηση 1,71 τρισ. δολάρια. Σε τιμές προσαρμοσμένες στον πληθωρισμό, η Aramco είχε αντλήσει 33,2 δισ. δολάρια για αποτίμηση 2,21 τρισ. δολαρίων. Η αποτίμηση της SpaceX, με βάση τα 13,08 δισ. μετοχές που κυκλοφορούν, ενδέχεται να αυξηθεί εάν οι ανάδοχοι ασκήσουν το δικαίωμα πώλησης επιπλέον μετοχών μέσα στις επόμενες 30 ημέρες.
Τα έσοδα της SpaceX και ο ρόλος του Starlink
Σημαντικό μέρος της δυναμικής της SpaceX βασίζεται στην υπηρεσία δορυφορικού Internet Starlink, που σήμερα αποτελεί την κύρια πηγή εσόδων της εταιρείας. Η εταιρεία αναφέρει ότι το Starlink παρέχει πρόσβαση στο Διαδίκτυο σε «εκατομμύρια καταναλωτές, επιχειρήσεις και κυβερνήσεις σε 164 χώρες» και ότι οι εκτοξεύσεις της αντιστοιχούν σε πάνω από το 80% της συνολικής μάζας που τέθηκε σε τροχιά τα τελευταία τρία χρόνια.
Πρόσφατα η SpaceX έκλεισε πολυετή συμφωνία παροχής υπηρεσιών cloud με την Google της Alphabet, εξασφαλίζοντας υπολογιστική ισχύ σε μια περίοδο αυξανόμενου ανταγωνισμού. Ιδρυμένη το 2002, η εταιρεία δηλώνει ως αποστολή της «την ανάπτυξη συστημάτων και τεχνολογιών που θα καταστήσουν τη ζωή πολυπλανητική και θα επεκτείνουν το φως της συνείδησης στα άστρα» και εκτιμά ότι η δυνητική αγορά της φτάνει τα 28,5 τρισ. δολάρια.
Το μεγαλύτερο μέρος της προοπτικής αγοράς προέρχεται από το τμήμα τεχνητής νοημοσύνης xAI, το οποίο, σύμφωνα με αναλυτές, υπολείπεται των OpenAI και Anthropic. Η SpaceX, ωστόσο, τονίζει ότι ο συνδυασμός της υπολογιστικής υποδομής της, του μοντέλου της και της πρόσβασης σε δεδομένα σε πραγματικό χρόνο μέσω της πλατφόρμας X «δημιουργεί σημαντικό στρατηγικό πλεονέκτημα».
Σχετικά με τις οικονομικές προοπτικές, η Κιμ Φόρεστ, επικεφαλής επενδύσεων της Bokeh Capital Partners στο Πίτσμπουργκ, επισήμανε ότι «Οι οικονομικές προβλέψεις παραμένουν αβέβαιες λόγω της εξάρτησης από κρατικά συμβόλαια». Πρόσθεσε ότι όσοι αγοράζουν τη μετοχή «επενδύουν στο μέλλον και στην ιδέα της φυγής της ανθρωπότητας από τη Γη – όχι απλώς σε μια εταιρεία».
Οι προκλήσεις παραμένουν αυξημένες, λόγω του έντονου ανταγωνισμού από παίκτες όπως η Blue Origin του Τζεφ Μπέζος, που επιδιώκουν να επιταχύνουν την εμπορική αξιοποίηση του διαστήματος και να κερδίσουν κυβερνητικά συμβόλαια. Την έκδοση της IPO συντονίζουν οι Goldman Sachs, Morgan Stanley, BofA Securities, Citigroup και J.P. Morgan.
