Μια υπόθεση που αναδύθηκε από τα αρχεία ιδιοκτησιών απειλεί να αναστατώσει την τοπική αυτοδιοίκηση της Ελβετίας: ο 31χρονος Jonas Lauwiner, γνωστός στον δημόσιο διάλογο ως «Βασιλιάς της Ελβετίας», διεκδίκησε και απέκτησε δωρεάν εκτάσεις συνολικής έκτασης περίπου 117.000 τετραγωνικών μέτρων εκμεταλλευόμενος ένα νομικό κενό.
Σύμφωνα με τις καταγραφές, ο Lauwiner κατέχει πλέον 148 οικόπεδα που είχαν χαρακτηριστεί «χωρίς ιδιοκτήτη», μεταξύ των οποίων 83 τμήματα οδών. Πρόκειται για μικρές δασικές εκτάσεις, εγκαταλειμμένους δρόμους και γη που δεν είχε διευθετηθεί σε κληρονομικές διαμάχες — περιπτώσεις που, βάσει ελβετικού δικαίου, μπορούν να διεκδικηθούν απλώς με επιστολή προς το τοπικό συμβούλιο.
Η οικονομική αξιοποίηση αυτών των ακινήτων έχει ήδη γίνει αισθητή στις τοπικές κοινότητες. Σε μία οικιστική περιοχή, λένε κάτοικοι, ένας δρόμος που «αγόρασε» ο Lauwiner είχε εγκαταλειφθεί από τον κατασκευαστή και πλέον επιβάλλονται τέλη συντήρησης στους κατοίκους που τον χρησιμοποιούν.
Ο ίδιος υπερασπίζεται τις κινήσεις του, δηλώνοντας ότι λειτουργεί δίκαια: «Είμαι δίκαιος. Δεν κλείνω τους δρόμους και δεν ζητώ υπέρογκα ποσά». Εξηγεί επίσης ότι αποκομίζει κέρδη «πουλώντας το δικαίωμα δόμησης κοντά στους δρόμους μου ή το δικαίωμα διέλευσης για νέα σπίτια».
Η τακτική του έχει εξαγριώσει τοπικούς αξιωματούχους. Ο Josef Schuler χαρακτήρισε τη συμπεριφορά του «σκανδαλώδη» και κατήγγειλε ότι ο Lauwiner προσφέρθηκε να μεταβιβάσει έναν δρόμο δωρεάν μόνο εφόσον αυτός μετονομαζόταν προς τιμήν του — διαφορετικά, φέρεται να ζήτησε περίπου 140.700 λίρες. Ο δικηγόρος Loris Fabrizio Mainardi κινήθηκε νομικά κατηγορώντας τον για «καταχρηστική εκμετάλλευση», αν και η αγωγή απορρίφθηκε.
Η υπόθεση πυροδότησε πολιτικές αντιδράσεις: αρκετά καντόνια, μεταξύ των οποίων και η Βέρνη, εξετάζουν αλλαγές στη νομοθεσία ώστε τα δημοτικά συμβούλια να έχουν δικαίωμα πρώτης άρνησης σε εγκαταλειμμένα ακίνητα και να μη μένουν ακάλυπτα από τέτοιου είδους διεκδικήσεις.
Ο Lauwiner, που αυτοανακηρύχθηκε «Βασιλιάς» στα 24 του, περιγράφει την προσπάθειά του ως επιχειρηματική «αυτοκρατορία» και τη συγκρίνει με «στρατιωτική εκστρατεία»: «Το κάνω ψηφιακά και χωρίς αιματοχυσία». Αποδέχεται την θεατρική εικόνα του —ποζάρει με στρατιωτικές στολές, εκθέτει ένα παλιό αμφίβιο άρμα έξω από το «παλάτι» του στο Burgdorf και διατηρεί ιστοσελίδα που αποκαλεί «επίσημη ιστοσελίδα του Βασιλιά της Ελβετίας»— αλλά επιμένει ότι δεν επιδιώκει να υπονομεύσει το κράτος: «Ξέρω ότι είμαι συμβολικός βασιλιάς. Δεν είμαι ο πραγματικός κυρίαρχος της Ελβετίας».
Ο ίδιος υποστηρίζει ότι ο τίτλος του προέκυψε από τα μέσα: «Με ανακήρυξαν τα γερμανικά ΜΜΕ. Είπαν ότι είμαι ο Βασιλιάς της Ελβετίας. Σκέφτηκα, ‘αυτό είναι έξυπνο’». Και προσθέτει ότι δεν πρόκειται για φάρσα: «Δεν είναι απλώς ένα αστείο. Δημιούργησα κάτι νέο».
Έχοντας θέσει στο επίκεντρο το ζήτημα της ιδιοκτησίας δημόσιας γης και τον τρόπο με τον οποίο η νομοθεσία καλύπτει (ή όχι) τέτοιες περιπτώσεις, η υπόθεση Lauwiner έχει πλέον μετατραπεί σε θέμα πολιτικής και νομικής συζήτησης, με αρκετά καντόνια να προετοιμάζουν νομοθετικές προσαρμογές για να αποτρέψουν παρόμοιες διεκδικήσεις στο μέλλον.
