Η τρέχουσα κρίση που προκαλεί ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή ενδέχεται να είναι πιο δύσκολη απ’ ότι η προηγούμενη περίοδος 2021-22, κατά την οποία καταγράφηκε νέα αύξηση του πληθωρισμού, δήλωσε ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος, Γιάννης Στουρνάρας.
Σε ομιλία του στο Economist Romania Government Roundtable, ανέφερε ότι «η διαχείριση του τρέχοντος επεισοδίου μπορεί να αποδειχθεί από ορισμένες απόψεις πιο περίπλοκη σε σχέση με το επεισόδιο του 2021-22».
Σύμφωνα με τον κ. Στουρνάρα, τότε οι οικονομικές μονάδες δεν είχαν τη μνήμη πρόσφατης περιόδου υψηλού πληθωρισμού. Οι προσδοκίες τους είχαν διαμορφωθεί από δεκαετίες που ο πληθωρισμός ήταν πολύ χαμηλός, ακόμα και αρνητικός, χωρίς να περιμένουν αύξηση που θα ξεπερνούσε το 10%, όπως τελικά συνέβη.
Αυτή τη φορά, ωστόσο, η μνήμη του διψήφιου πληθωρισμού είναι φρέσκια, γεγονός που καθιστά πιο πιθανό οι παραγωγοί και οι μισθωτοί να αντιδρούν γρηγορότερα. Βρίσκονται πλέον σε καλύτερη θέση να διαχειριστούν τις επιδράσεις του υψηλότερου πληθωρισμού, προσαρμόζοντας τη συμπεριφορά τους αναλόγως.
Προκλήσεις για τις κεντρικές τράπεζες
Κατά την προηγούμενη περίοδο 2021-2022, η νομισματική πολιτική θεωρούνταν το κύριο εργαλείο για τις μεσοπρόθεσμες προσδοκίες πληθωρισμού, χάρη στην αξιοπιστία των κεντρικών τραπεζών. Σήμερα, η κατάσταση φαίνεται πιο περίπλοκη, λόγω του πολέμου στο Ιράν, της εισβολής στην Ουκρανία και των επιθέσεων του Ιουνίου 2025 κατά του Ιράν.
Ο διοικητής της ΤτΕ ανέφερε ότι οι οικονομικές μονάδες ενδέχεται τώρα να πιστεύουν ότι οι κεντρικές τράπεζες δεν έχουν πλήρη έλεγχο της πορείας του πληθωρισμού. Πολλοί πολίτες εκτιμούν ότι επηρεάζεται σημαντικά από τις παγκόσμιες αναταραχές στην προσφορά.
«Εάν παρατηρηθούν ενδείξεις εδραίωσης των δευτερογενών επιδράσεων ή μεταβολής των πληθωριστικών προσδοκιών, η ΕΚΤ θα πρέπει να αντιδράσει γρήγορα για να διασφαλίσει ότι οι πληθωριστικές πιέσεις δεν θα γίνουν μόνιμες», υπογράμμισε ο κ. Στουρνάρας.
Συγκρατημένη αισιοδοξία για το μέλλον
Παρά τις προκλήσεις, ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος εξέφρασε συγκρατημένη αισιοδοξία. «Αρχίζουμε από ισχυρότερη αφετηρία» σε σύγκριση με το επεισόδιο του 2021-2022, είπε. Ανέφερε ότι το διοικητικό συμβούλιο της ΕΚΤ είναι καλύτερα προετοιμασμένο αυτή τη φορά.
«Τα afgelopen τέσσερα χρόνια βελτιώσαμε τα εργαλεία ανάλυσης μας, επαναξιολογήσαμε τη στρατηγική μας και εστιάσαμε στους κινδύνους που περιβάλλουν τις προοπτικές, χρησιμοποιώντας σενάρια και αναλύσεις ευαισθησίας», ανέφερε, προσθέτοντας ότι αυτό βοηθά στην καλύτερη κατανόηση των δυναμικών των έμμεσων και δευτερογενών επιδράσεων.
Κλείνοντας, ο κ. Στουρνάρας τόνισε ότι ο πληθωρισμός στη ζώνη του ευρώ έχει παραμείνει κοντά στον στόχο του 2% για σχεδόν ένα έτος, ελαφρώς κάτω από τον συμμετρικό στόχο τους πρώτους μήνες του 2026. Αυτή η εξέλιξη, όπως είπε, προσφέρει κάποιο περιθώριο για μελλοντική αυστηροποίηση των επιτοκίων.
Η τρέχουσα κρίση που προκαλεί ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή ενδέχεται να είναι πιο δύσκολη απ’ ότι η προηγούμενη περίοδος 2021-22, κατά την οποία καταγράφηκε νέα αύξηση του πληθωρισμού, δήλωσε ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος, Γιάννης Στουρνάρας.
Σε ομιλία του στο Economist Romania Government Roundtable, ανέφερε ότι «η διαχείριση του τρέχοντος επεισοδίου μπορεί να αποδειχθεί από ορισμένες απόψεις πιο περίπλοκη σε σχέση με το επεισόδιο του 2021-22».
Σύμφωνα με τον κ. Στουρνάρα, τότε οι οικονομικές μονάδες δεν είχαν τη μνήμη πρόσφατης περιόδου υψηλού πληθωρισμού. Οι προσδοκίες τους είχαν διαμορφωθεί από δεκαετίες που ο πληθωρισμός ήταν πολύ χαμηλός, ακόμα και αρνητικός, χωρίς να περιμένουν αύξηση που θα ξεπερνούσε το 10%, όπως τελικά συνέβη.
Αυτή τη φορά, ωστόσο, η μνήμη του διψήφιου πληθωρισμού είναι φρέσκια, γεγονός που καθιστά πιο πιθανό οι παραγωγοί και οι μισθωτοί να αντιδρούν γρηγορότερα. Βρίσκονται πλέον σε καλύτερη θέση να διαχειριστούν τις επιδράσεις του υψηλότερου πληθωρισμού, προσαρμόζοντας τη συμπεριφορά τους αναλόγως.
Προκλήσεις για τις κεντρικές τράπεζες
Κατά την προηγούμενη περίοδο 2021-2022, η νομισματική πολιτική θεωρούνταν το κύριο εργαλείο για τις μεσοπρόθεσμες προσδοκίες πληθωρισμού, χάρη στην αξιοπιστία των κεντρικών τραπεζών. Σήμερα, η κατάσταση φαίνεται πιο περίπλοκη, λόγω του πολέμου στο Ιράν, της εισβολής στην Ουκρανία και των επιθέσεων του Ιουνίου 2025 κατά του Ιράν.
Ο διοικητής της ΤτΕ ανέφερε ότι οι οικονομικές μονάδες ενδέχεται τώρα να πιστεύουν ότι οι κεντρικές τράπεζες δεν έχουν πλήρη έλεγχο της πορείας του πληθωρισμού. Πολλοί πολίτες εκτιμούν ότι επηρεάζεται σημαντικά από τις παγκόσμιες αναταραχές στην προσφορά.
«Εάν παρατηρηθούν ενδείξεις εδραίωσης των δευτερογενών επιδράσεων ή μεταβολής των πληθωριστικών προσδοκιών, η ΕΚΤ θα πρέπει να αντιδράσει γρήγορα για να διασφαλίσει ότι οι πληθωριστικές πιέσεις δεν θα γίνουν μόνιμες», υπογράμμισε ο κ. Στουρνάρας.
Συγκρατημένη αισιοδοξία για το μέλλον
Παρά τις προκλήσεις, ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος εξέφρασε συγκρατημένη αισιοδοξία. «Αρχίζουμε από ισχυρότερη αφετηρία» σε σύγκριση με το επεισόδιο του 2021-2022, είπε. Ανέφερε ότι το διοικητικό συμβούλιο της ΕΚΤ είναι καλύτερα προετοιμασμένο αυτή τη φορά.
«Τα afgelopen τέσσερα χρόνια βελτιώσαμε τα εργαλεία ανάλυσης μας, επαναξιολογήσαμε τη στρατηγική μας και εστιάσαμε στους κινδύνους που περιβάλλουν τις προοπτικές, χρησιμοποιώντας σενάρια και αναλύσεις ευαισθησίας», ανέφερε, προσθέτοντας ότι αυτό βοηθά στην καλύτερη κατανόηση των δυναμικών των έμμεσων και δευτερογενών επιδράσεων.
Κλείνοντας, ο κ. Στουρνάρας τόνισε ότι ο πληθωρισμός στη ζώνη του ευρώ έχει παραμείνει κοντά στον στόχο του 2% για σχεδόν ένα έτος, ελαφρώς κάτω από τον συμμετρικό στόχο τους πρώτους μήνες του 2026. Αυτή η εξέλιξη, όπως είπε, προσφέρει κάποιο περιθώριο για μελλοντική αυστηροποίηση των επιτοκίων.
