Η αποτυχημένη απόπειρα επίθεσης με εκρηκτικό drone στο αεροδρόμιο Λειψίας-Χάλε το βράδυ της 4ης προς 5η Αυγούστου θεωρείται από ειδικούς σημείο καμπής στον υβριδικό πόλεμο που θέτει προς τη Δύση η Μόσχα. Ένας εργαζόμενος στο αεροδρόμιο εντόπισε κοντά σε ουκρανικό μεταγωγικό Antonov drone με εκρηκτικό μηχανισμό και πυροκροτητή. Την ίδια νύχτα, αεροσκάφος της DHL που είχε εκτραπεί από το Λειψίας-Χάλε συγκρούστηκε στον αέρα με άγνωστο αντικείμενο και προσγειώθηκε με μικρές ζημιές στο Ανόβερο, ενώ την επόμενη βραδιά drones εντοπίστηκαν πάνω από στρατιωτική βάση στη δυτική Γερμανία.
Τα γεγονότα αυτά, μαζί με παρόμοιες ενέργειες τις τελευταίες εβδομάδες στη Γερμανία, τη Βαλτική και γενικότερα στην ανατολική πτέρυγα του ΝΑΤΟ, δεν μοιάζουν με μεμονωμένες επιθέσεις. Αντιθέτως, δείχνουν μια πιο συστηματική άσκηση πίεσης που η Μόσχα μπορεί να χρησιμοποιεί για εκφοβισμό, δοκιμή των αντιδράσεων της Δύσης και αποδυνάμωση της στήριξης προς το Κίεβο.
Στο πλαίσιο αυτό, ο Κάρλο Μαρσάλα, καθηγητής Διεθνούς Πολιτικής στο Πανεπιστήμιο της Bundeswehr στο Μόναχο και πρώην διευθυντής έρευνας στο Κολέγιο Αμυνας του ΝΑΤΟ, δήλωσε στη γαλλική Le Monde: «Βρισκόμαστε σε πόλεμο, ή σε κάθε περίπτωση έναν μη στρατιωτικό πόλεμο, και δεν μπορούμε να απαντήσουμε!».
Παράλληλα, καταγράφονται επανειλημμένες παραβιάσεις του εναέριου χώρου στη Ρουμανία και τη Λετονία από drones. Μόλις προχθές ρουμανικό F-16 κατέστρεψε θαλάσσιο drone φορτωμένο με εκρηκτικά λίγες εκατοντάδες μέτρα από τις εγκαταστάσεις του κοιτάσματος φυσικού αερίου Neptun Deep στη Μαύρη Θάλασσα. Στις 16 Αυγούστου ισπανικό F-18, που επιχειρεί στο πλαίσιο της αποστολής αεροπορικής αστυνόμευσης του ΝΑΤΟ στη Ρουμανία, κατέρριψε drone κοντά στο Γαλάτσι, το οποίο το ΝΑΤΟ εκτιμά ως πιθανώς ρωσικής προέλευσης.
Η κατάρριψη αυτή ήταν η τέταρτη αναχαίτιση drone στη Ρουμανία φέτος και ένα από τα σαφέστερα σημάδια ότι οι επανειλημμένες παραβιάσεις αναγκάζουν πλέον σε ενεργή στρατιωτική αντίδραση τη Συμμαχία. Στην περιοχή της Βαλτικής το κλίμα είναι ήδη τεταμένο, με παρεμβολές στο GPS, λεκτικές απειλές και πιέσεις προς κρίσιμες υποδομές.
Έρευνα της Telegraph, βασισμένη σε δορυφορικές εικόνες, εντόπισε τουλάχιστον δέκα ρωσικές βάσεις στα σύνορα με την Ουκρανία και τη Λευκορωσία όπου έχουν κατασκευαστεί νέες εγκαταστάσεις εκτόξευσης μη επανδρωμένων αεροσκαφών μεγάλης εμβέλειας. Σε ορισμένες περιπτώσεις οι ράμπες φαίνεται να προορίζονται για τα νεότερα ρωσικά drones Geran-4 και Geran-5, με εκτιμώμενη εμβέλεια έως 1.000 χιλιόμετρα — δηλαδή θεωρητικά στόχοι στην Πολωνία, ακόμη και η Βαρσοβία, βρίσκονται εντός της ακτίνας δράσης τους.
Η απειλή έχει συχνά και επικοινωνιακή διάσταση: όχι απαραίτητα για να εκτελεστεί μια συμβατική επίθεση, αλλά για να δημιουργηθεί η εντύπωση πιθανής κλιμάκωσης, να διασπείρει φόβο και να αυξήσει το πολιτικό κόστος της στήριξης προς την Ουκρανία. Είναι η λογική που περιγράφει το Carnegie Endowment: η Μόσχα θα μπορούσε να ενισχύσει τον υβριδικό πόλεμο εναντίον του ΝΑΤΟ προκειμένου να δοκιμάσει τα όρια της αντίδρασης των συμμάχων, να εκμεταλλευτεί τον δισταγμό τους και να υπονομεύσει τη συνοχή τους.
Η ισχύς αυτής της προσέγγισης έγκειται στην αμφισημία της: παραμένει κάτω από το όριο της ανοιχτής σύγκρουσης, αλλά είναι αρκετά έντονη ώστε να αποσταθεροποιεί κυβερνήσεις, να επηρεάζει την κοινή γνώμη και να δοκιμάζει τους μηχανισμούς ασφαλείας.
Για το αν μπορεί να υπάρξει ευρωπαϊκή απάντηση, ο Κάρλο Μασάλα προτείνει αποφασιστικότητα από κράτη-κλειδιά: «Η Γαλλία και η Γερμανία μπορούν να κάνουν το πρώτο βήμα για μια απάντηση», λέει, σημειώνοντας ότι δεν πρέπει να αναμένει κανείς λύση από την Ευρωπαϊκή Ενωση — «θα ήταν παράλογο, γιατί πάντα θα υπάρχει ένα κράτος που θα διαφωνεί» — αλλά να προχωρήσουν μαζί με το Ηνωμένο Βασίλειο, την Πολωνία και τις χώρες της Βαλτικής ώστε «να διαμορφώσουμε αμυντικές στρατηγικές, να κινηθούμε πιο επιθετικά και να καταστήσουμε σαφές στον αντίπαλο ότι σε αυτή την υβριδική ειρήνη, οι επιθέσεις του θα έχουν κόστος».
