Η γαλλική οικονομία μπαίνει σε περίοδο έντονης αβεβαιότητας: η πρόσφατη αναθεώρηση των στοιχείων για το πρώτο τρίμηνο έδειξε τελικά συρρίκνωση του ΑΕΠ κατά 0,1%, ανοίγοντας πλέον σοβαρό ενδεχόμενο να καταγραφεί τεχνική ύφεση μέσα στο 2026.
Η νέα εικόνα διαψεύδει τις προηγούμενες εκτιμήσεις για στασιμότητα και τοποθετεί τη Γαλλία σαφώς πίσω από τις άλλες μεγάλες οικονομίες της Ευρωζώνης: την ίδια περίοδο η Ισπανία αναπτύχθηκε κατά 0,6%, η Γερμανία κατά 0,3% και η Ιταλία κατά 0,2%.
Κύριοι παράγοντες της επιδείνωσης είναι η έντονη υποχώρηση της ιδιωτικής κατανάλωσης, η πτώση των επιχειρηματικών επενδύσεων και η κάμψη των εξαγωγών. Τα νοικοκυριά έχουν περιορίσει τις δαπάνες τους λόγω αυξανόμενης αβεβαιότητας, ενώ οι επιχειρήσεις αναφέρουν αυξημένο κόστος λειτουργίας και αναβολή επενδύσεων.
Στην επιδείνωση συνεισέφερε και η κλιμάκωση της γεωπολιτικής έντασης στη Μέση Ανατολή, που οδήγησε σε άνοδο των διεθνών τιμών ενέργειας. Η αύξηση του ενεργειακού κόστους —πάνω από 16% σε ετήσια βάση— έχει επιβαρύνει τόσο τα νοικοκυριά όσο και τις επιχειρήσεις, αυξάνοντας το κόστος παραγωγής και περιορίζοντας την αγοραστική δύναμη.
Αυτή η διπλή πίεση —χαμηλή ζήτηση και άνοδος κόστους— δημιουργεί συνθήκες που θυμίζουν στασιμοπληθωρισμό: ο πληθωρισμός επιταχύνθηκε εκ νέου και έφτασε στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων δύο ετών, με ανοδικές πιέσεις και στον τομέα των υπηρεσιών.
Τα τελευταία μηνιαία στοιχεία επιβεβαιώνουν την επιδείνωση: η κατανάλωση αγαθών μειώθηκε αισθητά τον Απρίλιο, ιδιαίτερα στον τομέα της ενέργειας, ενώ η αγορά διαρκών καταναλωτικών αγαθών παρουσίασε σημαντική επιβράδυνση, ένδειξη ότι οι καταναλωτές αναβάλλουν μεγάλες αγορές.
Η καταναλωτική εμπιστοσύνη κατρακύλησε τον Μάιο στα χαμηλότερα επίπεδα των τελευταίων ετών, γεγονός που τροφοδοτεί το σενάριο δύο συνεχόμενων τριμήνων αρνητικής ανάπτυξης —δηλαδή τεχνικής ύφεσης— εφόσον το ΑΕΠ συρρικνωθεί και στο δεύτερο τρίμηνο.
Οι περισσότερες προβλέψεις τοποθετούν την ανάπτυξη του δεύτερου τριμήνου κοντά στο μηδέν ή ελαφρά αρνητικά. Παρότι δεν είναι ακόμη το βασικό σενάριο όλων των οίκων, ο κίνδυνος έχει αυξηθεί σημαντικά, ειδικά δεδομένου ότι η Γαλλία διαθέτει περιορισμένα δημοσιονομικά περιθώρια για νέα στήριξη.
Η κυβέρνηση είχε θέσει στόχο για ανάπτυξη κοντά στο 0,9% στο σύνολο του έτους, αλλά με τα σημερινά δεδομένα αυτός ο στόχος μοιάζει ιδιαίτερα δύσκολος. Ορισμένοι οικονομολόγοι υποστηρίζουν ότι ακόμη και επίδοση γύρω στο 0,6% θα μπορούσε να θεωρηθεί επιτυχία υπό τις παρούσες συνθήκες.
Παράλληλα, τα δημοσιονομικά προβλήματα επιβαρύνουν περαιτέρω την κατάσταση: το δημόσιο χρέος προβλέπεται να αυξηθεί, πιθανώς ξεπερνώντας το 120% του ΑΕΠ, ενώ το δημοσιονομικό έλλειμμα παραμένει υψηλότερο από τα όρια που θέτουν οι ευρωπαϊκοί κανόνες.
Το πολιτικό πλαίσιο περιπλέκει ακόμη περισσότερο τα πράγματα. Με τις προεδρικές εκλογές του 2027 να πλησιάζουν και το σκηνικό κατακερματισμένο, η διαχείριση της ενεργειακής κρίσης, η διατήρηση της δημοσιονομικής σταθερότητας και η αποφυγή βαθύτερης ύφεσης αναμένεται να κυριαρχήσουν στην πολιτική αντιπαράθεση.
Ωστόσο, δεν λείπουν και τα στοιχεία σχετικής ανθεκτικότητας: η αγορά εργασίας παραμένει σχετικά ισχυρή και η κατανάλωση δεν έχει καταρρεύσει πλήρως. Οι επόμενοι μήνες θα κρίνουν εάν η Γαλλία θα αποφύγει μια νέα περίοδο παρατεταμένης οικονομικής συρρίκνωσης ή αν θα γίνει ο πρώτος μεγάλος «ασθενής» της Ευρώπης στη νέα εποχή ενεργειακής και γεωπολιτικής αναταραχής.
