Οι αγορές ομολόγων προετοιμάζονται για μία περίοδο αυξημένων επιτοκίων που δεν έχει επαναληφθεί τις τελευταίες δεκαετίες, καθώς οι επενδυτές αποτιμούν το οικονομικό κόστος του πολέμου με το Ιράν και τις επιπτώσεις του στην παγκόσμια οικονομία.
Την τελευταία εβδομάδα οι αποδόσεις των δεκαετών αμερικανικών κρατικών ομολόγων κατέγραψαν άνοδο, φτάνοντας την Παρασκευή στο υψηλότερο επίπεδο του τελευταίου έτους, ενώ η δημοπρασία τριακονταετών τίτλων σημείωσε την υψηλότερη απόδοση από το 2007. Οι αγορές θεωρούν τώρα πιο πιθανό ότι η Federal Reserve θα χρειαστεί να αυξήσει περαιτέρω τα επιτόκια για να περιορίσει τις πληθωριστικές πιέσεις που τροφοδοτούνται από την ενεργειακή κρίση.
Η άνοδος των αποδόσεων στις ΗΠΑ έχει ευρύτερη επίδραση διεθνώς. «Με τον πληθωρισμό να παραμένει επίμονος, τα υψηλότερα επιτόκια ήρθαν για να μείνουν», δήλωσε ο Seth Hickle, διαχειριστής χαρτοφυλακίων στη Mindset Wealth Management στην Ιντιανάπολη, επισημαίνοντας ότι αυτό θα επηρεάσει την αγορά κατοικίας, τον εταιρικό δανεισμό και τη συνολική αγοραστική δύναμη. Οι αποδόσεις των κρατικών ομολόγων λειτουργούν ως σημείο αναφοράς για τα στεγαστικά δάνεια, ενώ η ευρύτερη πτώση των τιμών των ομολόγων αντανακλά τα υψηλά στοιχεία πληθωρισμού της εβδομάδας και την εκτίμηση ότι ο πόλεμος στο Ιράν θα συνεχίσει να τροφοδοτεί τις τιμές ενέργειας.
Η άνοδος των τιμών του πετρελαίου, με το Brent να κερδίζει περίπου 4% και να ξεπερνά τα 109 δολάρια το βαρέλι, εντείνει τις ανησυχίες για επιπλέον πληθωριστικές πιέσεις που θα δοκιμάσουν την ανοχή των κεντρικών τραπεζών.
Η εκτίναξη των αποδόσεων ασκεί παράλληλα πιέσεις στις αμερικανικές μετοχές, καθώς το υψηλότερο κόστος δανεισμού χτυπά τα περιθώρια των επιχειρήσεων και την καταναλωτική δαπάνη. Αυτό μπορεί να επιβραδύνει την οικονομική ανάπτυξη και να περιορίσει τα εταιρικά κέρδη, ενώ ταυτόχρονα καθιστά τις επενδύσεις σε ομόλογα πιο ελκυστικές σε σύγκριση με τις μετοχές. Οι βασικοί διεθνείς χρηματιστηριακοί δείκτες υποχώρησαν μεταξύ 1% και 2%, μία ημέρα μετά τα νέα ιστορικά υψηλά του S&P 500 και του Nasdaq.
Πολλοί επενδυτές βλέπουν τις πρόσφατες κινήσεις ως ένδειξη αποσύνδεσης της αγοράς μετοχών των ΗΠΑ από τα θεμελιώδη οικονομικά δεδομένα, μολονότι η άνοδος των δεικτών οφείλεται εν μέρει στο momentum που προέκυψε από τις επενδύσεις στην τεχνητή νοημοσύνη. «Υπάρχει πλέον η συνειδητοποίηση ότι η αγορά είχε προχωρήσει υπερβολικά», τόνισε ο Kenny Polcari, επικεφαλής στρατηγικής αγορών στη Slatestone Wealth Management στη Φλόριντα. «Δεν έδινε αρκετή προσοχή στα μηνύματα της αγοράς ομολόγων και στα οικονομικά δεδομένα. Είχε παρασυρθεί από το momentum των επενδύσεων στην τεχνητή νοημοσύνη».
Ορισμένοι αναλυτές επισημαίνουν ότι οδηγός της κίνησης ήταν οι πραγματικές αποδόσεις —οι αποδόσεις των Treasury Inflation-Protected Securities (TIPS)— με τις αποδόσεις των δεκαετών TIPS να ανεβαίνουν στο 2,083%, το υψηλότερο επίπεδο από τις 27 Μαρτίου. Αυτή η εξέλιξη ενισχύει την εκτίμηση ότι η Fed ενδεχομένως να διατηρήσει τα επιτόκια σε υψηλά επίπεδα για μεγαλύτερο διάστημα, γεγονός που μπορεί να παρατείνει την πτώση των τιμών των ομολόγων.
«Όταν βλέπω τις πραγματικές αποδόσεις να ανεβαίνουν, αυτό μου δείχνει ότι δεν πρόκειται για μια οικονομία όπου η Fed ετοιμάζεται να μειώσει τα επιτόκια», ανέφερε ο Padhraic Garvey, επικεφαλής στρατηγικής επιτοκίων και χρέους της ING στη Νέα Υόρκη.
Η αναταραχή στις αγορές ομολόγων είναι παγκόσμια, με διαφοροποιημένες αιτίες ανά περιοχή. Στο Ηνωμένο Βασίλειο οι αποδόσεις των gilt εκτινάχθηκαν σε υψηλά δεκαετιών, επιβαρύνοντας την πίεση στον πρωθυπουργό Keir Starmer μετά τις μεγάλες απώλειες του Εργατικού Κόμματος στις τοπικές εκλογές. Στην Ευρωζώνη οι αποδόσεις αυξήθηκαν, ενώ στην Ιαπωνία καταγράφηκαν ιστορικά υψηλά μετά την άνοδο του χονδρικού πληθωρισμού —μία εξέλιξη που ενισχύει τις προσδοκίες για πιο αυστηρή νομισματική πολιτική από την Τράπεζα της Ιαπωνίας.
Σημειωμένα στοιχεία: τα ιταλικά δεκαετή ομόλογα διαμορφώθηκαν στο 3,89% (+11 μονάδες βάσης), ενώ τα γερμανικά ανέβηκαν έως το 3,12%. Η πώληση ομολόγων αντανακλά μια στροφή της επενδυτικής ψυχολογίας, με αυξημένη ανησυχία για τον πληθωρισμό και τη βιωσιμότητα των δημόσιων οικονομικών.
«Η πολιτική αναταραχή στο Ηνωμένο Βασίλειο ανέβασε τις αποδόσεις και έθεσε ερωτήματα για τη δημοσιονομική σταθερότητα», σχολίασε ο Eric Winograd, επικεφαλής οικονομολόγος των ΗΠΑ στην AllianceBernstein. «Αυτό δημιουργεί την τάση να σκεφτόμαστε ποια χώρα θα ακολουθήσει – ίσως η Ιαπωνία, ίσως οι ΗΠΑ».
Όταν οι παγκόσμιες αγορές ομολόγων ταράζονται, αναζωπυρώνεται συχνά η συζήτηση για τους λεγόμενους bond vigilantes, τους επενδυτές που απαιτούν υψηλότερες αποδόσεις και πιέζουν τις κυβερνήσεις να περιορίσουν τις δαπάνες. Ωστόσο, για πολλούς αναλυτές το βασικό ζήτημα παραμένει ο ρυθμός και η διάρκεια των υψηλών τιμών ενέργειας και το κατά πόσο οι ενδείξεις πληθωρισμού θα αναγκάσουν τις κεντρικές τράπεζες σε περαιτέρω σκληρές αποφάσεις.
«Οι παγκόσμιες αποδόσεις έχουν φτάσει σε σημείο που μπορούν να πλήξουν το επενδυτικό κλίμα», σημείωσε ο Eugene Leow, ανώτερος στρατηγικός αναλυτής επιτοκίων στη DBS, υπογραμμίζοντας ότι η πορεία των επιτοκίων θα καθορίσει σε μεγάλο βαθμό το βραχυπρόθεσμο επενδυτικό περιβάλλον.
