Συναγερμός σήμανε στις Ένοπλες Δυνάμεις και στις υπηρεσίες ασφαλείας μετά τον εντοπισμό ενός θαλάσσιου drone, φορτωμένου με εκρηκτικά και πυροκροτητές, σε ακτή της Λευκάδας. Το μη επανδρωμένο σκάφος, που βρέθηκε από ψαρά, φέρεται να έχει εμβέλεια 432 μιλίων, στοιχείο που έθεσε σε «κόκκινο» συναγερμό ΕΥΠ, ένοπλες δυνάμεις και τρία υπουργεία.
Τεχνικοί των Ενόπλων Δυνάμεων με εξειδίκευση στα μη επανδρωμένα ναυτικά μέσα έχουν αναλάβει τη διερεύνηση του περιστατικού. Η πρώτη φάση της έρευνας επικεντρώνεται στα τεχνικά χαρακτηριστικά του σκάφους —στο λογισμικό και στον εξοπλισμό— αλλά και στον τρόπο με τον οποίο το drone κατέληξε στο Ιόνιο πέλαγος.
Κατά τις πρώτες εκτιμήσεις, το πλωτό drone πιθανότατα είχε χάσει την επαφή με τον χειριστή του και κινήθηκε ανεξέλεγκτα μέχρι να προσαράξει στη θαλάσσια περιοχή της Λευκάδας. Επειδή οι μηχανές του ήταν σε πλήρη λειτουργία, τόσο οι αλιείς που το ρυμούλκησαν όσο και κάτοικοι της περιοχής βρέθηκαν αντιμέτωποι με σοβαρό κίνδυνο.
Όπως μετέδωσε το MEGA, το πλωτό drone είναι κατά πάσα πιθανότητα ουκρανικής κατασκευής, τύπου Magura, τα οποία χρησιμοποιούνται σε επιθέσεις κατά του ρωσικού στόλου στη Μαύρη Θάλασσα. Ποιος το χειριζόταν, ποιος ήταν ο στόχος του και πώς βρέθηκε στη Λευκάδα είναι ερωτήματα που αναζητούν απαντήσεις από τις αρμόδιες Αρχές.
Το ουσιαστικότερο ενδιαφέρον των ειδικών επικεντρώνεται στα ηλεκτρονικά του συστήματα. Όπως αναφέρει το Newsit, «στα κυκλώματα οι ειδικοί μπορούν να αναζητήσουν ίχνη από τη διαδρομή που ακολούθησε. Τα waypoints, δηλαδή τα προκαθορισμένα σημεία πορείας, μπορούν να δείξουν αν το drone είχε αποστολή προς συγκεκριμένη περιοχή ή αν κινήθηκε για μεγάλο διάστημα εκτός ελέγχου. Οι τελευταίες εντολές που δέχθηκε μπορούν να δείξουν αν υπήρχε ενεργός χειριστής, αν λειτούργησε σε αυτόνομο πρόγραμμα ή αν κάποια δυσλειτουργία οδήγησε στην απώλεια ελέγχου».
Τα σενάρια που εξετάζονται
Ο αεροναυπηγός και εκδότης του περιοδικού «Πτήση», Φαίδωνας Καραϊωσηφίδης, εντάσσει το περιστατικό σε ένα ευρύτερο πλαίσιο υβριδικού πολέμου, συνδέοντάς το με τη σύγκρουση στην Ουκρανία. Σχολιάζοντας το θέμα στην ΕΡΤ, χαρακτήρισε το περιστατικό «απτό δείγμα ενός άγνωστου υβριδικού πολέμου», που, κατά την εκτίμησή του, επεκτείνεται πέρα από το ουκρανικό μέτωπο και στη Μεσόγειο.
Ο ίδιος επισήμανε ότι τέτοια συστήματα χρησιμοποιούνται συχνά ομαδικά για να αιφνιδιάζουν και να υπερφορτώνουν τις άμυνες στόχων —πολεμικών ή εμπορικών πλοίων— και ανέφερε ότι μέχρι σήμερα έχουν καταγραφεί επιθέσεις με μη επανδρωμένα εναέρια και θαλάσσια μέσα, κυρίως εναντίον ρωσικών συμφερόντων στη Μαύρη Θάλασσα.
Σχετικά με τον τρόπο που ένα τέτοιο drone βρέθηκε στο Ιόνιο, ο κ. Καραϊωσηφίδης τόνισε ότι δεν υπάρχουν επίσημα στοιχεία, αλλά υποστήριξε ότι τέτοια μέσα πιθανόν να μεταφέρονται με εμπορικά πλοία και να εκτοξεύονται ή να απελευθερώνονται στη θάλασσα, έχοντας προγραμματισμένη αποστολή και δυνατότητα αυτόνομης ή ημι-αυτόνομης λειτουργίας μέσω δορυφορικής ζεύξης. Ο έλεγχος, όπως εξήγησε, δεν είναι απαραίτητα συνεχής, αλλά μπορεί να γίνεται μέσω προγραμματισμού με επιτήρηση από χειριστή, ενώ σε περίπτωση απώλειας σύνδεσης το σύστημα μπορεί να συνεχίσει να κινείται ανεξέλεγκτα μέχρι να ακινητοποιηθεί.
Για την τεχνολογία τους, επεσήμανε ότι τέτοια μη επανδρωμένα σκάφη μπορούν να έχουν αυτονομία πολλών ωρών και να ελέγχονται από μεγάλες αποστάσεις μέσω δορυφορικών συνδέσεων, παρόμοιων με εκείνες που χρησιμοποιούνται σε στρατιωτικά drones διεθνώς.
Την ίδια στιγμή, εξηγήσεις από την κυβέρνηση ζητούν τα κόμματα της αντιπολίτευσης.
Σε πολιτικό επίπεδο, το περιστατικό πυροδότησε αντιδράσεις από την αντιπολίτευση. Το γραφείο τύπου του ΚΚΕ αναφέρει σε ανακοίνωσή του: «Έχει η κυβέρνηση συμφωνήσει πίσω από κλειστές πόρτες να παραχωρήσει στην ευρωατλαντική σύμμαχο Ουκρανία την ελληνική επικράτεια για τη διεξαγωγή πολεμικών επιχειρήσεων».
Η Ελληνική Λύση σχολίασε ότι «Αδιανόητη πολεμική πρόκληση το πλωτό drone που δεν πρέπει να μείνει αναπάντητη».
Το κόμμα «Νίκη» σημειώνει: «Προκύπτει μείζον ζήτημα για το αν η ελληνική πλευρά είχε γνώση ή παρακολούθηση μιας τέτοιας δραστηριότητας».
