Στη διάρκεια της τελευταίας πενταετίας, η Ευρώπη έχει βρεθεί σε καθεστώς στασιμότητας όσο αναφορά τις γεωπολιτικές εξελίξεις που την αφορούν. Από τις κρίσεις στην Ουκρανία και τη Μέση Ανατολή, έως τις διάφορες προκλητικές δηλώσεις παγκόσμιων ηγετών, η Ευρώπη φαίνεται να έχει απολέσει τη βαρύτητά της στη διεθνή σκακιέρα, επιδεικνύοντας αδυναμία να επηρεάσει τις εξελίξεις από τη στιγμή που μειώνεται η επιρροή της.
Ιδιαίτερα προκλητικός είναι ο Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος δεν διστάζει να αποκλείσει την Ευρώπη από τους τακτικούς του συνομιλητές, καταδεικνύοντας την ως έναν απλώς χρήσιμο «σάκο του μποξ». Παράλληλα, ο Βλαντίμιρ Πούτιν την χαρακτηρίζει αφερέγγυα και της αποδίδει την ευθύνη για τη διαρκή αναζωπύρωση του πολέμου στην Ουκρανία. Τέτοιες συνθήκες έχουν οδηγήσει σε μια κρίση εμπιστοσύνης απέναντι στις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, οι οποίες επιπλέον έχουν δει την εικόνα τους να επιδεινώνεται με την πάροδο του χρόνου.
Ωστόσο, πρόσφατα επανεξετάζονται οι στρατηγικές των Ευρωπαίων ηγετών. Ορισμένοι δείκτες υποδεικνύουν ότι υπάρχει μια στροφή προς τη δράση. Πιθανόν να αναζητείται ένας νέος οδικός χάρτης που θα οδηγήσει σε μια «νέα Ευρώπη». Αποφασιστική είναι η ανάγκη για ισχυρότερες πολιτικές και οικονομικές συμμαχίες, επειδή η κατάσταση είναι τέτοια που απαιτεί άμεσες παρεμβάσεις.
Στο οικονομικό πεδίο, οι Ευρωπαίοι επιδιώκουν να προωθήσουν μεγάλες μεταρρυθμίσεις. Σύμφωνα με ρεπορτάζ, η Κομισιόν ετοιμάζει ένα σχέδιο που θα έχει ως στόχο τη χαλάρωση των κανονιστικών πλαισίων που διέπουν τις συγχωνεύσεις και εξαγορές, προκειμένου να προκύψουν ισχυροί επιχειρηματικοί όμιλοι παγκόσμιας εμβέλειας. Μέσω αυτού του σχεδίου, ελπίζεται να αναδειχθούν οι «Ευρωπαίοι πρωταθλητές» της διεθνούς αγοράς.
Επιπλέον, στον τομέα των ενόπλων δυνάμεων, οι Ευρωπαίοι αντιλαμβάνονται την αναγκαιότητα ενός ενιαίου στρατιωτικού βηματισμού. Η επιθυμία για την ίδρυση ενός «ευρωστρατού» στοχεύει στην ενίσχυση των δυνάμεων για την επίλυση κρίσεων, ειδικά στα μέτωπα της Ουκρανίας και της Μέσης Ανατολής. Οι συνεχείς προκλήσεις από τον Τραμπ και η απειλή διάλυσης του ΝΑΤΟ φαίνεται ότι ενώνουν τις ευρωπαϊκές χώρες, οδηγώντας σε πιο συντονισμένες στρατηγικές.
Αναφορικά με τις πολιτικές αποφάσεις, η ΕΕ φαίνεται να βρίσκεται προ ενός σταυροδρομιού. Η κατάργηση της αρχής της ομοφωνίας που διέπει μέχρι σήμερα τη λήψη αποφάσεων στο εσωτερικό της Ευρωπαϊκής Ένωσης εξετάζεται σοβαρά. Η πρωτοβουλία αυτή θα μπορούσε να διευκολύνει τις ad hoc «συμμαχίες των προθύμων», που παρακάμπτουν τις διαφωνίες μεταξύ των κρατών-μελών και ενδεχομένως να οδηγήσει σε μια «συνταγματική αναθεώρηση» των Συνθηκών της ΕΕ.
Συνολικά, οι πολλαπλές προκλήσεις που αντιμετωπίζει η Ευρώπη τα τελευταία χρόνια απαιτούν άμεσες και συντονισμένες απαντήσεις. Οι ηγέτες φαίνεται ότι έχουν κατανοήσει τη σημασία της ενότητας και της συνεργασίας, με το κυρίαρχο σύνθημα να είναι «Ή αλλάζουμε ή βουλιάζουμε». Τα επόμενα χρόνια θα είναι κρίσιμα για την εμπέδωση μιας «νέας Ευρώπης», με διευρυμένες προοπτικές αλλά και προκλήσεις για την ασφάλεια και την εσωτερική δυναμική της.
