Το ΔΝΤ προειδοποίησε για κίνδυνο μεγάλης ενεργειακής κρίσης εξαιτίας του πολέμου στη Μέση Ανατολή
Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο προειδοποίησε ότι ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή, και ειδικά το κλείσιμο των “Στενών του Ορμούζ” μαζί με τα πλήγματα σε ενεργειακές υποδομές, έχουν ήδη πλήξει την παγκόσμια οικονομία και ανάγκασαν το Ταμείο να αναθεωρήσει προς τα κάτω τις προβλέψεις για την ανάπτυξη. Η έκθεση “World Economic Outlook -WEO” δόθηκε στη δημοσιότητα και προειδοποίησε για ενδεχόμενη κλιμάκωση που θα μπορούσε να μετατρέψει την κατάσταση στην «μεγαλύτερη ενεργειακή κρίση στη σύγχρονη εποχή»
Τα κανάλια του πλήγματος
Σύμφωνα με την έκθεση, ο αντίκτυπος της κρίσης θα περάσει μέσω τριών βασικών καναλιών. Πρώτον, οι υψηλότερες τιμές των βασικών ενεργειακών προϊόντων λειτουργούν ως αρνητικό σοκ προσφοράς, αυξάνοντας το κόστος παραγωγής και τον γενικό πληθωρισμό και μειώνοντας την αγοραστική δύναμη. Δεύτερον, οι επιχειρήσεις και οι εργαζόμενοι θα προσπαθήσουν να ανακτήσουν απώλειες, ενισχύοντας τις πιέσεις. Τρίτον, η αύξηση των μακροοικονομικών κινδύνων και η προοπτική αυστηρότερης νομισματικής πολιτικής μπορεί να προκαλέσουν ανατιμολόγηση στις χρηματοπιστωτικές αγορές, με χαμηλότερες αποτιμήσεις, υψηλότερα ασφάλιστρα κινδύνου, φυγή κεφαλαίων και ανατίμηση του δολαρίου, επιδεινώνοντας έτσι τις χρηματοπιστωτικές συνθήκες και μειώνοντας τη συνολική ζήτηση.
Τα σενάρια και οι προβλέψεις
Η βασική προβολή αναφοράς του ΔΝΤ υποθέτει μια βραχύβια σύγκρουση και μια μέτρια αύξηση των τιμών ενέργειας κατά “19%” το “2026”. Με βάση αυτό το σενάριο, η παγκόσμια ανάπτυξη προβλέφθηκε στο “3,1%” για το τρέχον έτος και ο πληθωρισμός στο “4,4%”.
Σε ένα δυσμενές σενάριο με παρατεταμένο κλείσιμο των “Στενών του Ορμούζ” και νέες ζημιές σε εγκαταστάσεις, το ΔΝΤ εκτίμησε ότι η ανάπτυξη θα υποχωρούσε στο “2,5%” και ο πληθωρισμός θα ανερχόταν στο “5,4%”. Σε ένα ακόμη πιο αρνητικό σενάριο, όπου οι διαταραχές θα επιμένουν και στο επόμενο έτος, η παγκόσμια ανάπτυξη εκτιμήθηκε στο “2%” και ο πληθωρισμός θα ξεπερνούσε το “6%”
Η Ελλάδα και η Ευρωζώνη
Για την Ελλάδα η έκθεση προέβλεψε ανάπτυξη “1,8%” για το “2026” και “1,7%” για το “2027”, με πληθωρισμό “3,5%” και “2,7%” αντίστοιχα. Το ΔΝΤ ανέφερε επίσης έλλειμμα στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών “6,4%” το “2026” και “5,7%” το “2027”, ενώ η ανεργία εκτιμήθηκε στο “7,4%” φέτος και “7,1%” του χρόνου.
Στη ζώνη του ευρώ, η ανάπτυξη αναθεωρήθηκε προς τα κάτω από “1,4%” το “2025” σε “1,1%” το “2026” και “1,2%” το “2027”, με συνολική υποβάθμιση κατά “0,2 ποσοστιαίες μονάδες” σε σχέση με την έκθεση του Ιανουαρίου “2026”. Το ΔΝΤ επισήμανε ότι οι επιπτώσεις του πολέμου προστίθενται στις συνέπειες της αύξησης των τιμών ενέργειας μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία και στην πραγματική ανατίμηση του ευρώ έναντι ανταγωνιστικών νομισμάτων.
Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο
Η έκθεση τόνισε ότι οι οικονομίες χαμηλού εισοδήματος και οι αναπτυσσόμενες χώρες με περιορισμένα αποθέματα θα είναι οι πιο ευάλωτες. Οι εξαγωγείς ενέργειας του Κόλπου αντιμετωπίζουν οικονομικές απώλειες από καταστροφές υποδομών, διακοπές παραγωγής, περιορισμούς εξαγωγών και εξασθένηση του τουρισμού και της επιχειρηματικής δραστηριότητας.
Προτεινόμενα μέτρα
Το ΔΝΤ επισήμανε ότι ένα ολοκληρωμένο πακέτο πολιτικής πρέπει να συνδυάζει εθνικά μέτρα και διεθνή συνεργασία, με έμφαση στη διατήρηση της σταθερότητας των τιμών και του χρηματοπιστωτικού συστήματος, τη διασφάλιση της δημοσιονομικής βιωσιμότητας και την επιτάχυνση διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων. Επίσης, παρατήρησε ότι οι κεντρικές τράπεζες πρέπει να παραμείνουν σε εγρήγορση και να είναι έτοιμες να ενεργήσουν με σαφήνεια και αποφασιστικότητα σύμφωνα με τις εντολές τους.
