Στην προτελευταία Παρασκευή του Μαρτίου, η πτήση που συνδέει την Αθήνα με την Αλεξανδρούπολη είχε έναν ιδιαίτερο επιβάτη. Πολλοί άνθρωποι είχαν αφιερώσει χρόνο και προσπάθεια για να διασφαλίσουν το ταξίδι του, καθώς πρόκειται για επιστροφή στον τόπο του, τη Δαδιά, στο φυσικό του καταφύγιο. Εκεί, ο μαυρόγυπας διαδραματίζει τον ρόλο του κυρίαρχου των αιθέρων.
Με την προσγείωση του αεροσκάφους στο αεροδρόμιο της Αλεξανδρούπολης, ο αρσενικός μαυρόγυπας, ο οποίος ονομαζόταν «Ιωάννα», έμενε κουρνιασμένος καθ’ όλη τη διάρκεια της πτήσης και ίσως αισθάνθηκε ότι επέστρεφε στο σπίτι του, απλώνοντας τα τρίμετρα φτερά του.
Μερικές ώρες αργότερα, όταν οι άνθρωποι του Εθνικού Πάρκου απελευθέρωσαν τον μαυρόγυπα, εξοπλισμένο με ένα νέο πομπό, πέταξε πάνω από τα ερείπια του βυζαντινού κάστρου της Γκιμπρένας. Κάνοντας ανοδικούς κύκλους, ανήλθε ψηλά, ακολουθώντας τις θερμές ρεύματα της Δαδιάς, μακριά από το σημείο όπου είχε πέσει, χτυπημένος από δηλητηριασμένα δολώματα που είχαν σκορπιστεί στο δάσος από άγνωστους δράστες.
Καθώς ο μαυρόγυπας «Ιωάννα» αναζητούσε τη φωλιά του, οι επιστήμονες που τον φρόντισαν σημείωναν ότι αυτή ήταν «μία διαφορετική επανένταξη». Η συνεργασία οργανισμών όπως ο ΟΦΥΠΕΚΑ, η ΑΝΙΜΑ, το Εθνικό Πάρκο Δαδιάς και άλλες φορείς είχε προηγούμενα παραδείγματα, αλλά η συγκεκριμένη περίπτωση του μαυρόγυπα ήταν ξεχωριστή, αφού κατάφερε να επιβιώσει παρά τις δυσκολίες του είδους.
«Εάν τον βρίσκαμε μισή ώρα αργότερα, είναι σχεδόν βέβαιο ότι σήμερα δεν θα ζούσε», δήλωσαν οι επιστήμονες που τον εντόπισαν τυχαία κοντά στο σημείο που είχαν ρίξει τα δηλητηριασμένα δολώματα.
Ο μαυρόγυπας αυτός είχε εκκολαφθεί το 2016 και είχε λάβει το όνομα «Ιωάννα» λόγω του αδιαφοροποίητου φύλου του κατά την καταγραφή του. Κατάφερε να φτάσει σε αναπαραγωγική ηλικία, ζευγαρώνοντας το 2019, και είχε γίνει μέρος της αναπαραγωγικής διαδικασίας του είδους στη Δαδιά, επιβιώνοντας από σοβαρές καταστροφές, όπως η πυρκαγιά του 2023.
Δυστυχώς, την περίοδο 11-17 Μαρτίου, εντοπίστηκαν πέντε αλεπούδες και άλλα ζώα, συμπεριλαμβανομένων λύκων και γερακίνων, λόγω δηλητηριασμένων δολωμάτων που είχαν διασπαρεί. Οι περιβαλλοντικές οργανώσεις το χαρακτήρισαν «ένα από τα σοβαρότερα περιστατικά μαζικής θανάτωσης άγριας πανίδας των τελευταίων ετών».
Σύμφωνα με τον ΟΦΥΠΕΚΑ, δύο από τους 12 μαυρόγυπες εντοπίστηκαν σε επικίνδυνη κατάσταση αλλά απελευθερώθηκαν γρήγορα. Ο «Ιωάννα» βρέθηκε περίπου 3 χιλιόμετρα από το σημείο κατανάλωσης του δηλητηριασμένου δολώματος.
Μεταφέρθηκε αεροπορικώς στην Αθήνα για θεραπεία και ανάρρωσε με εντυπωσιακή ταχύτητα. Ωστόσο, η συνθήκη του απαιτούσε νωπή επιστροφή, καθώς η απουσία του από τη φωλιά θα μπορούσε να είχε σοβαρές επιπτώσεις για την αναπαραγωγή.
Ο νέος πομπός αποκάλυψε ότι, όταν απελευθερώθηκε, δεν πλησίασε κάποια φωλιά. Ωστόσο, υπάρχει ελπίδα ότι ο «Ιωάννα» θα βρει το ταίρι του ξανά στη Δαδιά, όπου το είδος είναι κρισιμό μήνυμα για τη βιωσιμότητα του οικοσυστήματος.
Επιπλέον, η παρούσα κατάσταση των μαυρόγυπων και των όρνιων στον Έβρο παραμένει επιφυλακτικά αισιόδοξη. Η αναγέννηση του δάσους μετά την καταστροφή του 2023 απαιτεί συνεχιζόμενη φροντίδα. Η παρουσία του μαυρόγυπα είναι ενδεικτική της καλής κατάστασης του δάσους, το οποίο παρέχει τα κατάλληλα περιβάλλοντα για την αναπαραγωγή του.
Δύο χρόνια μετά την πυρκαγιά, οι επιστήμονες εκφράζουν ανησυχία για την εξαφάνιση του «Ιωάννα» και άλλων αρπακτικών, καθώς η μαζική θανάτωση τους μπορεί να προκαλέσει σοβαρές οικολογικές επιπτώσεις.
