Ο οργανισμός του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου αναμένει σημαντική αύξηση της ζήτησης για οικονομική στήριξη, που θα κυμαίνεται μεταξύ 20-50 δισεκατομμυρίων δολαρίων, λόγω των συνεπειών που έχει ο πόλεμος της Μέσης Ανατολής στην παγκόσμια οικονομία, σύμφωνα με δηλώσεις της Κρισταλίνας Γκεοργκίεβα.
Η Γκεοργκίεβα επισήμανε ότι ο πόλεμος, παρά την προσωρινή κατάπαυση πυρός, συνεχίζει να ασκεί πίεση στην παγκόσμια οικονομία. Η πτώση της ροής πετρελαίου φτάνει το 13%, ενώ η παραγωγή υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) έχει μειωθεί κατά 20%, γεγονός που οδηγεί σε αυξήσεις τιμών και αναταραχή στις εφοδιαστικές αλυσίδες.
Με αφορμή την εαρινή σύνοδο του ΔΝΤ και της Παγκόσμιας Τράπεζας, επισημάνθηκε η αναθεώρηση προς τα κάτω των προβλέψεων για την παγκόσμια ανάπτυξη, όπως είχε δηλώσει ήδη στο πρακτορείο Reuters.
Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε 15ήμερη κατάπαυση του πυρός με το Ιράν, ωστόσο οι βομβαρδισμοί του Ισραήλ στον Λίβανο φαίνεται να απειλούν την πρόοδο των ειρηνευτικών συνομιλιών.
«Ακόμη και στην καλύτερη περίπτωση, δεν θα υπάρξει ομαλή επιστροφή στην προτέρα κατάσταση», δήλωσε η Γκεοργκίεβα, προσθέτοντας ότι η Βιομηχανική Πόλη Ρας Λαφάν, που παράγει το 93% του LNG του Κόλπου, παραμένει ανενεργή από τις 2 Μαρτίου και η πλήρης αποκατάσταση της παραγωγής μπορεί να διαρκέσει μέχρι και πέντε χρόνια.
Σημείωσε επίσης ότι η κατάσταση παραμένει αβέβαιη σχετικά με τις διελεύσεις στα Στενά του Ορμούζ και την αποκατάσταση των αεροπορικών μεταφορών, προσδιορίζοντας ότι η ανάπτυξη θα είναι πιο αργή, ακόμα και σε περίπτωση διαρκούς ειρήνης.
Επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία
Η Γκεοργκίεβα προειδοποίησε ότι οι αλυσίδες αντιδράσεων από τον πόλεμο που ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου θα διαρκέσουν, προκαλώντας διακοπές στη λειτουργία διυλιστηρίων και ελλείψεις σε πετρελαϊκά προϊόντα, με επιπτώσεις στον τομέα των μεταφορών, του τουρισμού και του διεθνούς εμπορίου.
Οι συνέπειες του πολέμου δυνητικά θα αυξήσουν την επισιτιστική ανασφάλεια για επιπλέον 45 εκατομμύρια ανθρώπους, με το συνολικό αριθμό των πεινασμένων παγκοσμίως να ξεπερνά τα 360 εκατομμύρια.
Το ΔΝΤ αναμένεται να παρουσιάσει ποικιλία σεναρίων σχετικά με την εξέλιξη της κρίσης, που θα κυμαίνονται από ταχεία ομαλοποίηση έως παρατεταμένη περίοδο υψηλών τιμών ενέργειας. Ακόμα και στην πιο θετική περίπτωση, η ανάπτυξη αναμένεται να παραμείνει περιορισμένη λόγω των καταστροφών στις υποδομές, των αναταραχών στις εφοδιαστικές αλυσίδες και της απώλειας εμπιστοσύνης.
Το ΔΝΤ προέβλεπε τον Ιανουάριο παγκόσμια ανάπτυξη 3,3% για το τρέχον έτος και 3,2% το 2027.
Η στάση του ΔΝΤ και οι προειδοποιήσεις
Η εαρινή σύνοδος θα συγκεντρώσει πλήθος αξιωματούχων και οικονομολόγων για την αντιμετώπιση του οικονομικού σοκ, με στόχο την ενίσχυση των χωρών που απαιτούν στήριξη.
Η Γκεοργκίεβα διαβεβαίωσε για την επάρκεια πόρων του Ταμείου, χωρίς ωστόσο να καθορίσει ποια κράτη ενδέχεται να ζητήσουν βοήθεια.
Πριν από τον πόλεμο, τα τρέχοντα προγράμματα του ΔΝΤ ανέρχονταν σε 140 δισ. δολάρια, ενώ από τον Μάιο του 2024 έως τον Μάρτιο του 2025 εγκρίθηκαν νέα δάνεια που ξεπερνούν τα 36 δισ. δολάρια, σύμφωνα με ερευνητική μελέτη του Πανεπιστημίου της Βοστώνης.
«Όχι» στις μεμονωμένες ενέργειες
Η Γκεοργκίεβα προειδοποίησε ότι η προσαρμογή στη ζήτηση είναι αναπόφευκτη, προτρέποντας τις χώρες να αποφύγουν ελέγχους τιμών ή περιορισμούς εξαγωγών που θα μπορούσαν να επιδεινώσουν την κατάσταση. «Καλώ όλες τις χώρες να απορρίψουν τις μεμονωμένες ενέργειες. Μη ρίχνετε λάδι στη φωτιά», υπογράμμισε.
Σημείωσε επίσης ότι οι κεντρικές τράπεζες πρέπει «να παρέμβουν αποφασιστικά με αυξήσεις επιτοκίων» εάν δεν σταματήσουν οι πληθωριστικές πιέσεις που ενδέχεται να απειλήσουν τη σταθερότητα.
Πολλές χώρες ήδη εφαρμόζουν μέτρα εξοικονόμησης, όπως τηλεργασία και περιορισμούς στη χρήση ιδιωτικών οχημάτων, αποφεύγοντας μη στοχευμένες φορολογικές ελαφρύνσεις ή επιδοτήσεις ενέργειας.
Το ΔΝΤ, όπως ανακοίνωσε, συνεργάζεται με τα κράτη έτσι ώστε τα μέτρα που λαμβάνονται να είναι προσωρινά και στοχευμένα, με αντικείμενο τη διατήρηση της οικονομικής σταθερότητας και την αποφυγή ενός νέου πληθωριστικού σπιράλ.
