Η δίκη που σχετίζεται με την τραγωδία των Τεμπών, γνωστή και ως «μητέρα των δικών», πρόκειται να συνεχιστεί στις 1 Απριλίου. Η πρώτη διαδικασία την περασμένη Δευτέρα διεκόπη σε μια κατάμεστη αίθουσα στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας στη Λάρισα, καίτοι το ενδιαφέρον ήταν μεγάλο, με πολλά φλας και κάμερες. Εντούτοις, η έδρα δεν προχώρησε σε περισσότερες από πέντε αναγνώσεις ονομάτων από τον κατάλογο των κατηγορουμένων.
Η διακοπή αυτή προκάλεσε έντονα συναισθήματα, κυρίως για τους συγγενείς των θυμάτων, οι οποίοι αντιλήφθηκαν γρήγορα ότι ο χώρος δεν πληρούσε τις προϋποθέσεις για μια τόσο σοβαρή δίκη και ότι η διαδικασία θα αποτελούσε μια δεύτερη δοκιμασία, μετά την απώλεια των αγαπημένων τους στο σιδηροδρομικό δυστύχημα.
Δημιουργείται, λοιπόν, μια υποθετική εικόνα. Φανταστείτε αν στην έδρα βρισκόταν ένας δικαστής σαν τον Γιάννη Ντεγιάννη (1914 – 27 Μαΐου 2006), ο οποίος είχε δικαστεί τους υπεύθυνους της χούντας. Ο παραλληλισμός αυτός δεν αποσκοπεί να συγκρίνει τον Ντεγιάννη με τη σημερινή πρόεδρο της έδρας, Γεωργία Στεφανίδου. Αυτή η διαδικασία ακόμα δεν έχει αξιολογηθεί επαρκώς.
Ωστόσο, αναλογιζόμενοι το σήμερα και τις προκλήσεις στον τομέα της δικαιοσύνης, κανείς δεν μπορεί να μην σκεφτεί ότι η στάση του Ντεγιάννη στη δίκη της χούντας ήταν ως ένα βαθμό θρυλική. Η απορία παραμένει: πώς θα αντιδρούσε αν παρακολουθούσε τη σημερινή διαδικασία; Θα ένιωθε όντως το βάρος των περιστάσεων;
Πολλές φορές, ο Ντεγιάννης είχε δηλώσει ότι το καθηκοντικό του δεν ήταν μόνο θεσμικό αλλά και ανθρώπινο, περιλαμβάνοντας και την επιείκεια. Συνήθιζε να επιβάλλει ποινές με αναστολή σε αδικηματίες όπως η μοιχεία, που ήταν παράνομη μέχρι το 1982. Η συναναστροφή του με πολιτικά πρόσωπα όπως οι Παπαδόπουλος και Παττακός δεν ήταν εύκολη, αλλά τον έκανε να φαίνεται ανθρώπινος ακόμα και στις πιο κρίσιμες στιγμές.
Σήμερα, τα δεδομένα είναι διαφορετικά. Η δημοκρατία έχει κατακτηθεί και οι συγκρίσεις δε θα είχαν νόημα. Ωστόσο, η σημαντική διακοπή της πρώτης ημέρας της δίκης των Τεμπών σίγουρα θα άγγιζε τον «εθνικό μας δικαστή».
Αν η αίθουσα και οι συνθήκες δεν είχαν την πρέπουσα αξιοπρέπεια, ο Ντεγιάννης θα είχε στήριξη στους συγγενείς των θυμάτων. Ίσως να είχε διευθύνει μια συνέντευξη Τύπου, ζητώντας δημόσια τη παρέμβαση του υπουργού Δικαιοσύνης, Γιώργου Φλωρίδη, για τη δημιουργία κατάλληλων όρων διεξαγωγής της διαδικασίας. Φανταστείτε την εικόνα: μια συγκέντρωση σύντομη αλλά με περιεχόμενο.
Με ψυχραιμία και χωρίς συναισθηματισμούς, θα απαιτούσε τη διασφάλιση του δίκαιου χώρου, αδιαφορώντας για οποιαδήποτε αμφισβήτηση της Δικαιοσύνης. Θυμίζοντας πάντα τη σοβαρότητα των καταστάσεων, θα κατέληγε την ημερίδα πριν ακόμη αρχίσει, και θα αποχωρούσε συνοδευόμενος από την υπόλοιπη έδρα. Οι συγγενείς, εκστατικοί, θα αναρωτιόνταν για την ανησυχία του.
Ο Ντεγιάννης, με την εμπειρία των ετών και την ευθύνη που του αναλογούσε, θα είχε στο νου του μόνο το καλό της Δικαιοσύνης. Θα απευθυνόταν στους υπεύθυνους, καλώντας τους να εξετάσουν τις συνθήκες δίκης. Μέσα από τη φωνή του, η δημοκρατική αξία θα διεκδικούσε την ύπαρξή της, με σεβασμό προς όσους αναμένουν δικαίωση.
