Η οδική ασφάλεια στην Ελλάδα εισέρχεται σε μια νέα, αυστηρότερη εποχή. Ο αναθεωρημένος Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας (ΚΟΚ) του 2026 δεν περιορίζεται πλέον μόνο στον έλεγχο της ταχύτητας ή της κατανάλωσης αλκοόλ, αλλά θέτει στο στόχαστρο την αντικοινωνική συμπεριφορά. Πρόκειται για παραβάσεις που προσβάλλουν το κοινωνικό σύνολο και παρακωλύουν την κίνηση των ευάλωτων συμπολιτών μας ή των μέσων μαζικής μεταφοράς.
Η φιλοσοφία των νέων διατάξεων είναι ξεκάθαρη: η υποτροπή δεν συγχωρείται και οι ποινές κλιμακώνονται σε τέτοιο βαθμό που μπορούν να οδηγήσουν σε μόνιμη απώλεια του δικαιώματος οδήγησης.
Στάθμευση σε θέσεις ΑμεΑ: Οι ποινές που «πονάνε»
Η παράνομη κατάληψη θέσης στάθμευσης για Άτομα με Αναπηρία (ΑμεΑ) αποτελεί την επιτομή της έλλειψης οδικής παιδείας. Ο νομοθέτης πλέον εξαντλεί την αυστηρότητά του σε αυτές τις περιπτώσεις.
Ενώ το αρχικό διοικητικό πρόστιμο ορίζεται στα 150 ευρώ, η πραγματική «καμπάνα» έρχεται με τις διοικητικές κυρώσεις. Η αφαίρεση πινακίδων και άδειας οδήγησης για 60 ημέρες είναι πλέον υποχρεωτική από την πρώτη παράβαση, ενώ το όχημα απομακρύνεται άμεσα με γερανό.
Ωστόσο, το πραγματικό πρόβλημα για τον παραβάτη ξεκινά αν δεν συνετιστεί:
Κλιμάκωση ποινών για στάθμευση σε θέσεις
| Επίπεδο παράβασης | Χρηματικό πρόστιμο | Αφαίρεση άδειας οδήγησης | Επιπλέον κυρώσεις |
| 1η φορά | 150 ευρώ | 60 ημέρες | Αφαίρεση πινακίδων & ρυμούλκηση |
| 1η υποτροπή | 1.000 ευρώ | 180 ημέρες | Άμεση αφαίρεση εγγράφων |
| 2η υποτροπή | 2.000 ευρώ | 1 έτος | Οριστική καταγραφή στο point system |
Παρακώλυση συγκοινωνιών: Από το λεωφορείο στον… σιδηρόδρομο
Η παρεμπόδιση των Μέσων Μαζικής Μεταφοράς θεωρείται πλέον κρίσιμο ζήτημα για την εύρυθμη λειτουργία των πόλεων. Αν το αυτοκίνητό σας κλείσει τον δρόμο σε ένα λεωφορείο ή τρόλεϊ, το πρόστιμο ανέρχεται στα 350 ευρώ, με ταυτόχρονη αφαίρεση του διπλώματος για 70 ημέρες.
Τα πράγματα όμως γίνονται εξαιρετικά σοβαρά αν η παράβαση αφορά σιδηροδρομικές γραμμές. Η παρακώλυση κίνησης τρένων ή τραμ επιφέρει ποινές που αγγίζουν τα όρια του κακουργήματος.
Ποινές για παρεμπόδιση σιδηροδρόμων
| Κατάσταση | Πρόστιμο | Αφαίρεση άδειας | Ποινικές κυρώσεις |
| Αρχική παράβαση | 1.200 ευρώ | 60 ημέρες | Φυλάκιση έως 5 έτη & 2.000 ευρώ ποινή |
| 1η υποτροπή | 2.000 ευρώ | 4 έτη | Δικαστική παραπομπή |
| 2η υποτροπή | 4.000 ευρώ | 8 έτη | Μόνιμη στέρηση διπλώματος (υπό όρους) |
Η «αόρατη» παράβαση: Προκλητική συμπεριφορά σε πεζούς
Μια σημαντική καινοτομία του αναθεωρημένου ΚΟΚ είναι η νομική αναγνώριση της μη ευγενούς συμπεριφοράς. Η προκλητική στάση, οι ύβρεις ή η επικίνδυνη προσέγγιση σε πεζούς και άλλους οδηγούς δεν θεωρούνται πλέον απλώς «κακοί τρόποι», αλλά παράβαση που τιμωρείται.
Αν ένας οδηγός επιδείξει αντικοινωνική στάση, απειλείται με πρόστιμο 150 ευρώ και αφαίρεση διπλώματος για 40 ημέρες. Στόχος είναι ο περιορισμός της επιθετικότητας στους ελληνικούς δρόμους και η προστασία της ψυχολογίας των χρηστών του οδικού δικτύου.
Συμπέρασμα: Η οδική ασφάλεια ως κοινωνική ευθύνη
Ο ΚΟΚ του 2026 στέλνει ένα ηχηρό μήνυμα: Το αυτοκίνητο δεν είναι μέσο επίδειξης ισχύος, αλλά μέσο μετακίνησης που οφείλει να σέβεται τον χώρο του άλλου. Η αυστηροποίηση των προστίμων για το παρκάρισμα σε θέσεις ΑμεΑ και την παρεμπόδιση των συγκοινωνιών δεν έχει εισπρακτικό χαρακτήρα, αλλά αποσκοπεί στη συμμόρφωση των οδηγών μέσω της αποτροπής.
Πριν αποφασίσετε να «πεταχτείτε για ένα λεπτό» σε μια θέση αναπήρων ή να αφήσετε το αμάξι πάνω στις γραμμές του τραμ, σκεφτείτε ότι το κόστος μπορεί να είναι το δίπλωμά σας για τα επόμενα πολλά χρόνια.
