Ο Πέτερ Μάγιαρ, που μεγάλωσε στη Βουδαπέστη, είχε ως παιδί μια αφίσα του Βίκτορ Όρμπαν πάνω από το κρεβάτι του, που αποτελούσε σύμβολο του ενθουσιασμού του για τις μεταρρυθμίσεις της χώρας μετά την πτώση του κομμουνισμού.
Η ραγδαία εξέλιξή του και η αναγνώριση του κόμματός του, Tisza, ήταν αναπάντεχες. «Έχει χτίσει ένα αντιπολιτευτικό κίνημα με εκπληκτική ταχύτητα», δήλωσε ο Gábor Győri από το ινστιτούτο πολιτικής έρευνας Policy Solutions στη Βουδαπέστη. «Καμία πολιτική δύναμη στην ιστορία της μετα-μεταβατικής Ουγγαρίας δεν έχει αναδειχθεί τόσο γρήγορα».
Οι γνώμες για τον Μάγιαρ διίστανται. Ενώ κάποιοι επαινούν την πειθαρχία και το εκτεταμένο κίνημα που έχει δημιουργήσει, άλλοι τον χαρακτηρίζουν οξύθυμο με συχνά σκληρό ύφος.
Ωστόσο, ορισμένοι τον θεωρούν τον κατάλληλο άνθρωπο για την τρέχουσα πολιτική συγκυρία. «Όπως όλοι οι πολιτικοί, μπορεί να είναι δύσκολος», παρατήρησε ο Ταμάς Τοπολάνσκι, σκηνοθέτης που έχει παρακολουθήσει τους Ούγγρους για μια ταινία σχετική με την αλλαγή στην ουγγρική κοινωνία.
Ο Τοπολάνσκι περιέγραψε τις συγκεντρώσεις του Μάγιαρ ως πρωτόγνωρες. «Η ενέργεια σε αυτές τις συναντήσεις ήταν κάτι που δεν έχω ξαναζήσει», ανέφερε.
Η σχέση του με το Fidesz
Η εξέλιξη του Μάγιαρ είναι στενά συνδεδεμένη με τη μακροχρόνια σχέση του με το Fidesz του Όρμπαν. Πλησιέστεροι φίλοι του περιλαμβάνουν τον Gergely Gulyás, αρχηγό του επιτελείου του Όρμπαν, ενώ η σύζυγός του, Judit Varga, υπηρέτησε ως υπουργός Δικαιοσύνης στο Fidesz. Διετέλεσε επίσης Ούγγρος διπλωμάτης στις Βρυξέλλες, κατέχοντας ανώτερες θέσεις σε κρατικές υπηρεσίες.
Η πολιτική κατάσταση στην Ουγγαρία αναταράχθηκε το 2024, όταν ήρθε στο φως ότι η κυβέρνηση του Όρμπαν είχε χορηγήσει χάρη σε άτομο που είχε καταδικαστεί για συγκάλυψη σεξουαλικής κακοποίησης σε ορφανοτροφείο. Ακολούθησαν παραιτήσεις από τη Varga και την πρόεδρο της Ουγγαρίας, Καταλίν Νόβακ.
Ο Μάγιαρ αντέδρασε μέσω μιας ανάρτησης που έγινε viral, κατηγορώντας τα στελέχη του Fidesz ότι «κρύβονται πίσω από γυναικείες φούστες». Έκτοτε, έχει αναδειχθεί σε κεντρική φωνή μιας καταγγελίας κατά ενός «σάπιου συστήματος», που θεωρεί ότι το Fidesz εξυπηρετεί μόνο την ελίτ σε βάρος των πολιτών.
Το μήνυμα και η απήχηση
Το μήνυμά του βρήκε ευρεία αποδοχή σε μια κοινωνία που βιώνει υψηλό κόστος ζωής και ιδιωτικοποιημένες υπηρεσίες. Στην πρώτη διαμαρτυρία του κινήματος Tisza, τον Μάρτιο του 2024, συμμετείχαν περίπου 35.000 άνθρωποι.
Ανεξάρτητα από τη δημοτικότητα του, η σχέση του με το Fidesz προκαλεί ανησυχίες. Στο ντοκιμαντέρ «Άνεμος Άνοιξης», όταν ρωτήθηκε αν έχει φίλους στη πολιτική, απάντησε ότι «είναι δύσκολο να πει κανείς αν έχεις πραγματικούς φίλους σε μια τέτοια κατάσταση».
Ακόμη και οι υποστηρικτές του εκφράζουν σκεπτικισμό. «Ο Μάγιαρ δεν είναι άγιος, αλλά το Fidesz πρέπει να φύγει», είπε η 33χρονη Ανίτα από το Κέτσκεμετ, επισημαίνοντας ότι η ψήφος της στο Tisza ήταν στοιχηματισμένη σε ελπίδες αντί της διαφθοράς.
Οι δεσμεύσεις και τα όρια
Ο Τοπολάνσκι αναγνωρίζει το ιδιαίτερο υπόβαθρο του Μάγιαρ, το οποίο τον καθιστά προσιτό στην κοινωνία που φοβάται να εκφραστεί. «Είναι ένας άνθρωπος που έχει απορρίψει τα οφέλη της συνεργασίας με το Fidesz», σημείωσε.
Παρά μια προεκλογική πρόταση 240 σελίδων, οι λεπτομέρειες σχετικά με τις προθέσεις του αν εκλεγεί παραμένουν ασαφείς. Διατηρεί ελεγχόμενη επικοινωνία με τα ΜΜΕ που ελέγχονται από το Fidesz.
«Είναι πολύ επικίνδυνος», προειδοποίησε ο Γκιόρι. «Δεν γνωρίζουμε πολλά γι’ αυτόν».
Ο Μάγιαρ έχει δηλώσει ότι επιδιώκει να αποκαταστήσει τους θεσμούς της δημοκρατίας, να βελτιώσει τις σχέσεις με την ΕΕ, να καταπολεμήσει τη διαφθορά και να μειώσει την ενεργειακή εξάρτηση από τη Ρωσία έως το 2035, εντούτοις αναγνωρίζει τη σημασία «πραγματιστικών σχέσεων» με τη Μόσχα.
Στο ζήτημα της Ουκρανίας, έχει εκφράσει πρόθεση να αντιταχθεί στην αποστολή όπλων και στην ένταξη του Κιέβου στην ΕΕ. Ωστόσο, ακόμα και μικρές μεταβολές στην ουγγρική στάση θα μπορούσαν να έχουν σημαντικές επιπτώσεις, σύμφωνα με τον Γκιόρι.
Στα κοινωνικά ζητήματα, όπως οι εκδηλώσεις Pride, ο Μάγιαρ φαίνεται να κρατά αποστάσεις. «Απλώς δεν ασχολείται», αναφέρει ο Γκιόρι, τονίζοντας ότι πολλοί πιστεύουν ότι θα είναι πιο προοδευτικός από την κυβέρνηση Fidesz, αν και αυτό παραμένει υπό αναθεώρηση.
Το αβέβαιο μέλλον
Το ερώτημα παραμένει για το τι θα μπορούσε να επιτύχει μια κυβέρνηση υπό το Tisza, δεδομένου ότι το Fidesz έχει εδραιώσει την εξουσία του στα κράτος, στα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης και στη δικαιοσύνη. Η έλλειψη πλειοψηφίας δύο τρίτων θα περιορίσει τις δυνατότητες για συνταγματικές αλλαγές.
Εντούτοις, η στήριξη του κοινού για τον Μάγιαρ φαίνεται να ενίσχυεται. Ο ανεξάρτητος βουλευτής Άκος Χατζάζι ανέφερε ότι για πολλούς Ούγγρους, παρά τα ελαττώματά του, ο Μάγιαρ είναι η καλύτερη ελπίδα ανατροπής των αλλαγών που έχουν επιφέρει ο Όρμπαν και το Fidesz.
«Για τον Πέτερ Μάγιαρ υπάρχουν ερωτηματικά και θαυμαστικά», είπε. «Αλλά η κοινωνία της Ουγγαρίας έχει αποδεχτεί αυτή την κατάσταση».
