Η Τουρκία έχει προχωρήσει σε σημαντικές πωλήσεις και ανταλλαγές χρυσού, με συνολική αξία σχεδόν 20 δισ. δολαρίων από την έναρξη του πολέμου στο Ιράν. Αυτή η κίνηση εντάσσεται στο πλαίσιο των προσπαθειών της να στηρίξει τη λίρα, η οποία βρίσκεται υπό έντονη πίεση στην τρέχουσα οικονομική κατάσταση.
Σύμφωνα με ανάλυση της Metals Focus, η Κεντρική Τράπεζα της Δημοκρατίας της Τουρκίας (TCMB) πούλησε 52 τόνους χρυσού από τις 27 Φεβρουαρίου έως τις 27 Μαρτίου. Επιπλέον, προχώρησε σε περίπου 79 τόνους swap χρυσού, οι οποίοι αποσκοπούν στην αύξηση της ρευστότητας και στη στήριξη του εθνικού νομίσματος.
Η συγκεκριμένη εξέλιξη είχε σημαντικό αντίκτυπο στη διεθνή αγορά του χρυσού, καθώς η αύξηση της προσφοράς ώθησε τις τιμές σε τη μεγαλύτερη μηνιαία πτώση από το 2008.
Πίεση στη λίρα και αποθέματα χρυσού
Η στρατηγική που ακολουθεί η Τουρκία δείχνει τη ζωτική σημασία που έχει η σταθερότητα της λίρας για την οικονομική πολιτική της χώρας. Η νομισματική ισορροπία κρίνεται θεμελιώδης για την προσπάθεια περιορισμού του πληθωρισμού, ο οποίος βρίσκεται στο 31%.
Τα καθαρά αποθέματα χρυσού της τουρκικής κεντρικής τράπεζας έχουν μειωθεί στους 440 τόνους, επίπεδο που δεν έχει παρατηρηθεί τα τελευταία δύο χρόνια. Ο ρυθμός πωλήσεων αυξήθηκε προς το τέλος του Μαρτίου, με 31 τόνους να διατίθενται στην αγορά μέσα σε μία εβδομάδα.
Αναλυτές αναφέρουν ότι η Τουρκία διατηρούσε το 60% έως 70% των αποθεμάτων της σε χρυσό, γεγονός που εξηγεί την απόφασή της να αξιοποιήσει ένα τμήμα αυτών για να διασφαλίσει δολαριακή ρευστότητα. Όπως σημειώνεται, ακόμη και η είσοδος 50 τόνων χρυσού στην αγορά μπορεί να προκαλέσει σημαντικές αναταράξεις στις τιμές.
Πτώση στις τιμές του χρυσού
Η πώληση χρυσού από την Τουρκία αποτελεί ένα ευρύτερο φαινόμενο και παρατηρείται σε μια περίοδο όπου οι κεντρικές τράπεζες είχαν συμβάλει στην άνοδο της τιμής του πολύτιμου μετάλλου, οδηγώντας την σε ιστορικά υψηλά το Ιανουάριο.
Ωστόσο, τον περασμένο μήνα, οι τάσεις ανατράπηκαν. Η τιμή του χρυσού υποχώρησε κατά 11,5%, σημειώνοντας τη χειρότερη μηνιαία επίδοση των τελευταίων 18 ετών. Οι πωλήσεις από κεντρικές τράπεζες, με χαρακτηριστικά παραδείγματα την Τουρκία, θεωρούνται κύρια αιτία για την πτώση γύρω από 1.000 δολάρια εντός λίγων εβδομάδων.
Η πτώση αυτή ενισχύθηκε επίσης από τις εκροές σε gold ETFs, καθώς οι επενδυτές επέλεξαν να κατοχυρώσουν κέρδη μετά τις νέες εντάσεις στη Μέση Ανατολή. Συνεπώς, η τιμή του χρυσού υποχώρησε κοντά στα 4.650 δολάρια ανά ουγγιά, παρά τον ιστορικό του ρόλο ως ασφαλές καταφύγιο.
Μια ευρύτερη παγκόσμια στροφή
Η κατάσταση στην Τουρκία αντικατοπτρίζει μια γενικότερη αλλαγή στη στάση των κεντρικών τραπεζών έναντι του χρυσού. Για το 2025, οι καθαρές αγορές χρυσού από κεντρικές τράπεζες έχουν υποχωρήσει κατά 20% σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος, φτάνοντας τους 860 τόνους περίπου, σύμφωνα με δεδομένα του World Gold Council.
Εκτός από την Τουρκία, η Ρωσία έχει πουλήσει 15 τόνους χρυσού τον Ιανουάριο και τον Φεβρουάριο. Στην Πολωνία εξετάζεται πώληση χρυσού για τη χρηματοδότηση αμυντικών δαπανών, αν και η κυβέρνηση φέρεται να είναι αντίθετη.
Ωστόσο, οι κεντρικές τράπεζες δεν κινούνται όλες προς την ίδια κατεύθυνση. Η Κεντρική Τράπεζα της Κίνας αγόρασε 160.000 ουγγιές χρυσού τον Μάρτιο, σημειώνοντας τη μεγαλύτερη αγορά της εδώ και πάνω από έναν χρόνο. Αυτό υποδεικνύει ότι, ενώ ορισμένες χώρες πουλούν για να ενισχύσουν τα νομίσματά τους, άλλες εκμεταλλεύονται τις χαμηλότερες τιμές για να αυξήσουν τα αποθέματά τους.
Η κίνηση της Τουρκίας αναδεικνύει τις πιέσεις που αντιμετωπίζει η ίδια η οικονομία της και τον καθοριστικό ρόλο που μπορούν να έχουν οι αποφάσεις των κεντρικών τραπεζών στη διαμόρφωση της παγκόσμιας αγοράς χρυσού.
