Εκεχειρία δύο εβδομάδων συμφωνήθηκε μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν, με σκοπό τη διακοπή των εχθροπραξιών που διαρκούσαν 40 ημέρες και που απειλούσαν τη σταθερότητα της Μέσης Ανατολής.
Η συμφωνία, με τη μεσολάβηση του Πακιστάν, ήρθε μετά από μια περίοδο έντονων αεροπορικών επιθέσεων και πυραυλικών επιθέσεων, οι οποίες επηρέασαν σοβαρά τις χώρες του Κόλπου και δημιούργησαν ανησυχία για μια εκτεταμένη στρατιωτική σύρραξη.
Ο Πρωθυπουργός του Πακιστάν Σεχμπάζ Σαρίφ δήλωσε ότι “και οι δύο πλευρές επέδειξαν αξιοσημείωτη σοφία και κατανόηση, παραμένοντας εποικοδομητικά προσηλωμένες στην προώθηση της ειρήνης και της σταθερότητας” κατά την ανακοίνωση της εκεχειρίας.
Το Ιράν έχει δηλώσει ότι θα επιτρέψει την επανέναρξη της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ κατά τη διάρκεια της εκεχειρίας, γεγονός που αναμένεται να ανακουφίσει τις αγορές ενέργειας. Το Ισραήλ ανακοίνωσε επιπλέον ότι θα σταματήσει τις επιθέσεις εναντίον του Ιράν.
Ωστόσο, παραμένουν αβέβαιες πολλές πτυχές, καθώς οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν βλέπουν διαφορετικά τη διαδικασία προς μια μόνιμη συμφωνία. Οι διαπραγματεύσεις που είναι προγραμματισμένες να πραγματοποιηθούν στο Ισλαμαμπάντ την Παρασκευή θα αποκαλύψουν αν η εκεχειρία θα μετατραπεί σε μια πιο διαρκή λύση.
Οι παραχωρήσεις της Ουάσιγκτον
Σύμφωνα με τους όρους της εκεχειρίας, οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν αναλάβει να σταματήσουν τις στρατιωτικές επιθέσεις τους στο Ιράν για την προγραμματισμένη περίοδο. Η Ουάσιγκτον ανέφερε ότι οι στόχοι της έχουν “επιτευχθεί” και ότι η Τεχεράνη έχει συμφωνήσει στο “πλήρες, άμεσο και ασφαλές άνοιγμα” των Στενών του Ορμούζ.
Ο Ντόναλντ Τραμπ ανέφερε ότι οι ΗΠΑ έχουν πάρει ένα σχέδιο από το Ιράν, το οποίο περιλαμβάνει τη βάση για “ρεαλιστική διαπραγμάτευση”. Στην πλατφόρμα Truth Social σημείωσε ότι “σχεδόν όλα τα σημεία διαφωνίας έχουν συμφωνηθεί” και ότι η δίμηνη περίοδος θα επιτρέψει την οριστικοποίηση της συμφωνίας.
Το σχέδιο περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, δέσμευση μη επιθετικότητας από τις ΗΠΑ, ελεγχόμενη διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ υπό ιρανικό συντονισμό, αποδοχή του ιρανικού προγράμματος εμπλουτισμού ουρανίου και άρση όλων των κυρώσεων κατά της Τεχεράνης.
Ο Τραμπ δήλωσε ότι το πυρηνικό απόθεμα του Ιράν “θα αντιμετωπιστεί κατάλληλα” στο πλαίσιο οποιασδήποτε ειρηνευτικής συμφωνίας, με το Ιράν να τονίζει ότι δεν στοχεύει στη δημιουργία πυρηνικών όπλων αλλά είναι ανοιχτό σε περιορισμούς στο πρόγραμμα του.
Η θέση του Ιράν
Το Ιράν αποδέχτηκε την εκεχειρία, εφόσον οι ΗΠΑ και το Ισραήλ σταματήσουν τις επιθέσεις τους. Ο υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί ανακοίνωσε ότι “αν σταματήσουν οι επιθέσεις εναντίον του Ιράν, οι Ένοπλες Δυνάμεις μας θα πάψουν τις αμυντικές επιχειρήσεις”.
Ο Αραγτσί πρόσθεσε ότι θα εξασφαλιστεί η ασφαλής διέλευση πλοίων μέσω των Στενών του Ορμούζ, σε συνεργασία με τις ιρανικές ένοπλες δυνάμεις, και ότι τα έσοδα θα χρησιμοποιηθούν για την ανοικοδόμηση της χώρας.
Η θέση του Ισραήλ
Το Ισραήλ έχει εκφράσει την υποστήριξή του για την εκεχειρία που μεσολάβησε το Πακιστάν, αν και ο πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου δήλωσε ότι αυτή δεν αφορά τις συγκρούσεις με τη Χεζμπολάχ και τις στρατιωτικές επιχειρήσεις στον νότιο Λίβανο. Οι δηλώσεις του φαίνονται να συνιστούν απόκλιση από τις δηλώσεις του Πακιστανού πρωθυπουργού, ο οποίος ανέφερε ότι η εκεχειρία περιλαμβάνει και τον Λίβανο.
Ο ισραηλινός στρατός παρέμεινε ενεργός, εκδίδοντας εντολές εκκένωσης περιοχών κοντά στην πόλη Τύρο, καθώς οι συγκρούσεις συνεχίζονται, με αφορμή επιθέσεις της Χεζμπολάχ εναντίον του Ισραήλ μετά τη δολοφονία του ηγέτη του Ιράν.
Επόμενα βήματα
Η έναρξη των διαπραγματεύσεων στο Ισλαμαμπάντ είναι το επόμενο βήμα, όπως ανακοίνωσε ο Σαρίφ, καλώντας τις δύο πλευρές να στείλουν αντιπροσωπείες τον Απρίλιο. Ο εμπειρογνώμονας Τρίτα Πάρσι υπογράμμισε ότι υπάρχει κίνδυνος αποτυχίας για αυτές τις συνομιλίες, αλλά τόνισε ότι “το τοπίο έχει αλλάξει” και ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν μπορούν πλέον να υπαγορεύουν όρους χωρίς πραγματικό συμβιβασμό από όλες τις πλευρές.
