Η ανησυχία για την κατεύθυνση της οικονομικής πολιτικής στην Κίνα εντείνεται, καθώς η πρόσφατη συρρίκνωση του Φόρουμ Ανάπτυξης της Κίνας (CDF) καθιστά σαφές ότι οι προηγούμενες εποχές έντονης συζήτησης φαίνεται να ανήκουν στο παρελθόν. Την τρέχουσα χρονιά, η συμμετοχή σε αυτή τη συνάντηση, στην οποία παρευρέθηκε για 25 συνεχόμενα χρόνια κάποιος σύνεδρος, διακόπηκε λόγω των κριτικών που είχαν αναφερθεί για την κινεζική οικονομία.
Η απόφαση να μην προσκληθεί αυτός ο σύνεδρος το 2026 ερμηνεύθηκε ως αντίκτυπος των απόψεών του, οι οποίες θεωρήθηκαν ότι “προκάλεσαν έντονη προσοχή και ακόμη και αντιπαράθεση” στα μέσα ενημέρωσης. Το συμπέρασμα των διοργανωτών ότι οποιαδήποτε παρέμβασή του στο Φόρουμ θα “παρερμηνευόταν ή ακόμη και θα παρουσιαζόταν με υπερβολικό τρόπο” υποδηλώνει μία άνοδο της κριτικής συνείδησης σχετικά με τις δημόσιες τοποθετήσεις.
Αξιοσημείωτη είναι η μείωση της διάρκειας του CDF, το οποίο αποδυναμώθηκε από τριήμερη συνάντηση σε διήμερη. Ο πρωθυπουργός Λι Τσιάνγκ εκφώνησε εναρκτήρια ομιλία για τρίτη χρονιά αντί να συμμετάσχει σε διάλογο. Το πρόγραμμα, με αποσπασματικές τοποθετήσεις από αριθμό ομιλητών, δεν παρέχει τη δυνατότητα για ουσιαστικές συζητήσεις, ιδίως όσον αφορά το νέο πενταετές σχέδιο.
Όσον αφορά το 15ο Πενταετές Σχέδιο, ορισμένες απόψεις το περιγράφουν ως απογοητευτικό, δεδομένου ότι επαναλαμβάνει καταστάσεις που έχουν ήδη συζητηθεί στο 14ο Πενταετές Σχέδιο. Στη βάση τους, η ανάπτυξη νέων και υψηλής ποιότητας παραγωγικών δυνάμεων στη προηγμένη τεχνολογία παραμένει το κύριο μέλημά τους. Ωστόσο, η εξάρτηση της κινεζικής οικονομίας από τις εξαγωγές παραμένει έντονη, δεδομένων των γεωπολιτικών εντάσεων και του προστατευτισμού.
Η κατάσταση των καταναλωτών δεν αγνοείται, όμως το νέο σχέδιο περιορίζεται σε γενικές αναφορές. Χρειάζεται να αντιμετωπισθούν οι επιπτώσεις της αγοράς ακινήτων, που έχει επηρεασθεί από κρίσιμες προκλήσεις, και οι υπερβολικές επενδύσεις στον δημόσιο και ιδιωτικό τομέα. Αν και οι αρχές αναφέρουν προθέσεις για στήριξη της κατανάλωσης, οι πράξεις παραμένουν περιορισμένες.
Η πολιτική δεν εξετάζει τις υπερβολές της προοδευτικής αποταμίευσης, η οποία περιορίζει τη μακροχρόνια κατανάλωση. Διαπιστώνεται προώθηση προγραμμάτων αντικατάστασης αγαθών, που απλώς αναβάλλουν τη ζήτηση στο παρόν. Εάν είχε πραγματοποιηθεί η παρουσίαση μου στο Φόρουμ Ανάπτυξης, θα είχα επισημάνει και πάλι αυτήν τη σημαντική πτυχή.
Ο Stephen S. Roach είναι καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Γέιλ και πρώην επικεφαλής της Morgan Stanley Asia.
