Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, παρουσίασε σε διάγγελμα του πέντε βασικά σημεία που αφορούν τη σύγκρουση με το Ιράν, ένα μήνα μετά την έναρξή της. Το μήνυμά του, τηλεοπτικό και σε prime-time, αποσκοπούσε στην εξήγηση της αναγκαιότητας της στρατιωτικής δράσης για τα συμφέροντα των ΗΠΑ.
Σύμφωνα με τον Αμερικανό πρόεδρο, οι στρατιωτικές ικανότητες του Ιράν έχουν «περιοριστεί δραματικά» και εγκαταστάσεις παραγωγής όπλων έχουν καταστραφεί. Ο Τραμπ προσπάθησε να καθησυχάσει τους πολίτες που είναι ανησυχούν για το οικονομικό κόστος, προβλέποντας πως η σύγκρουση θα ολοκληρωθεί εντός τριών εβδομάδων.
Ασαφείς οι προοπτικές απεμπλοκής
Δεν παρουσιάστηκε σαφές σχέδιο αποχώρησης από τον Τραμπ, καθώς φάνηκε να ταλαντεύεται μεταξύ της υποστήριξης για διαπραγματεύσεις και της προειδοποίησης για κλιμάκωση. «Είμαστε σε καλό δρόμο για να ολοκληρώσουμε όλους τους στρατιωτικούς στόχους της Αμερικής σύντομα,» ανέφερε, συμπληρώνοντας: «Θα τους χτυπήσουμε εξαιρετικά σκληρά. Τις επόμενες δύο με τρεις εβδομάδες, θα τους μεταφέρουμε πίσω στη Λίθινη εποχή όπου ανήκουν. Εν τω μεταξύ, οι συζητήσεις βρίσκονται σε εξέλιξη.»
Το Ιράν, από την πλευρά του, δήλωσε ότι δεν διεξάγονται απευθείας συνομιλίες με τις ΗΠΑ. Οι αμερικανικές μυστικές υπηρεσίες αναφέρουν ότι η Τεχεράνη επιθυμεί να διατηρήσει ανοιχτά τα κανάλια επικοινωνίας, χωρίς όμως να προτίθεται σε παραχωρήσεις.
Προοπτική του πολέμου
Ο Τραμπ έδειξε να προσέχει την κριτική σχετικά με τη συμμετοχή των ΗΠΑ σε μακροχρόνιες συγκρούσεις με οικονομικές επιπτώσεις. Στηρίχτηκε σε παραδείγματα από προηγούμενους πολέμους, όπως οι δύο Παγκόσμιοι Πόλεμοι και το Βιετνάμ, προκειμένου να υποστηρίξει ότι η τρέχουσα εκστρατεία θα είναι πιο σύντομη. «Είναι πολύ σημαντικό να δούμε αυτή τη σύγκρουση από μια προοπτική,» υπογράμμισε, προσθέτοντας ότι ο πόλεμος αποτελεί «επένδυση στο μέλλον των παιδιών σας και των εγγονιών σας».
Πυρηνικές εγκαταστάσεις και ουράνιο
Αναφορικά με την εξαγωγή του ουρανίου από το Ισφαχάν, ο Τραμπ δήλωσε ότι οι πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν έχουν υποστεί τέτοια ζημιά που θα απαιτηθούν μήνες προκειμένου να προσεγγιστεί το πυρηνικό υλικό. Οι ΗΠΑ παρακολουθούν τις εγκαταστάσεις με δορυφόρους και θα αντιδράσουν αμέσως σε οποιαδήποτε προσπάθεια ανάκτησης του υλικού.
Η δήλωση του Τραμπ για ενδεχόμενη προμήθεια του υλικού παραμένει αμφίβολη, καθώς μετά τον πόλεμο το πυρηνικό υλικό μπορεί να παραμείνει βαθιά στο υπέδαφος, υπό την επιρροή του Ιράν, αναγεννώντας ερωτήματα σχετικά με το τι θα έχει επιτευχθεί στην παρούσα σύγκρουση.
Στενά του Ορμούζ και ενεργειακή ασφάλεια
Ο Τραμπ επανέλαβε ότι τα Στενά του Ορμούζ δεν αποτελούν ζήτημα των ΗΠΑ, ενθαρρύνοντας άλλες χώρες να αναλάβουν δράση για την επαναλειτουργία τους. Δήλωσε ότι «δεν χρειαζόμαστε» το πετρέλαιο της περιοχής, ξεχνώντας ωστόσο την παγκόσμια διάσταση των τιμών ενέργειας.
Αναλυτές προειδοποιούν ότι οποιαδήποτε διαταραχή στη Μέση Ανατολή μπορεί να οδηγήσει σε αυξήσεις στις τιμές καυσίμων και πληθωρισμό σε βασικά αγαθά, όπως τα τρόφιμα και τα λιπάσματα.
Η Βενεζουέλα ως παράδειγμα
Στην αρχή της ομιλίας του, ο Τραμπ αναφέρθηκε στην επιχείρηση κατά του Νικολάς Μαδούρο, περιγράφοντας την ως γρήγορη, θανατηφόρα, βίαια και αναγνωρίσιμη παγκοσμίως. Συνεργάτες του αναφέρουν ότι βλέπει αυτή την επιχείρηση ως πρότυπο για τις επιδιώξεις του στο Ιράν.
Τόνισε ότι οι ΗΠΑ και η Βενεζουέλα είχαν «εταίρους σε κοινοπραξία» και συνεργάζονταν «απίστευτα καλά». Ωστόσο, η κατάσταση στο Ιράν παραμένει χειρότερη, με το καθεστώς να είναι εχθρικό και με τουλάχιστον δώδεκα Αμερικανούς στρατιώτες να έχουν χάσει τη ζωή τους και εκατοντάδες να έχουν τραυματιστεί.
Αντιδράσεις για τις απειλές Τραμπ
Ο Ντόναλντ Τραμπ προκαλεί διεθνείς ανησυχίες με τη δήλωσή του ότι θα στείλει το Ιράν «πίσω στη Λίθινη Εποχή», αν δεν αποδεχτεί τους όρους της Ουάσιγκτον για τον τερματισμό του πολέμου που διαρκεί ήδη πέντε εβδομάδες. Αυτή η απειλή, σύμφωνα με ανάλυση του Al Jazeera, παραπέμπει σε ολοκληρωτικούς βομβαρδισμούς που θα καταστρέψουν τις υποδομές κάθε είδους — νοσοκομεία, σχολεία, βιομηχανίες και κατοικίες.
Μια τέτοια στρατηγική, εάν εφαρμοστεί, μπορεί να εκληφθεί ως γενοκτονία σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο. Παρόμοιες τακτικές έχουν παρατηρηθεί από τον σύμμαχο των ΗΠΑ, το Ισραήλ, γεγονός που εντείνει τις παγκόσμιες ανησυχίες για την κλιμάκωση της βίας στη Μέση Ανατολή.
Σημειώνεται ότι οι απειλές για μαζικούς βομβαρδισμούς δεν είναι νέο φαινόμενο στην αμερικανική στρατιωτική ιστορία. Η φράση «να βομβαρδίσεις μια χώρα πίσω στην Εποχή του Λίθου» αποδίδεται στον αξιωματικό της Πολεμικής Αεροπορίας των ΗΠΑ, Κέρτις ΛεΜέι, ο οποίος είχε επιβλέψει την καταστροφή των ιαπωνικών πόλεων κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.
