Ο τερματισμός της κρατικής υποστήριξης προς τα δημόσια δίκτυα NPR και PBS κρίθηκε παράνομος από ομοσπονδιακό δικαστή στις Ηνωμένες Πολιτείες. Αυτή η απόφαση προήλθε από εκτελεστικό διάταγμα που υπέγραψε ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, το οποίο παρέλειπε τη χρηματοδότηση αυτών των οργανισμών.
Στις 1 Μαΐου 2025, ο πρόεδρος κατηγόρησε τα δημόσια μέσα ενημέρωσης ότι διαδίδουν «προπαγάνδα της ριζοσπαστικής αριστεράς με χρήματα φορολογουμένων» και προχώρησε σε διάταγμα που τερμάτιζε τη «ομοσπονδιακή χρηματοδότηση του NPR και του PBS». Αυτή η κίνηση συνδέεται με μία ευρύτερη πολιτική αντιπαράθεση μεταξύ του Λευκού Οίκου και των δημόσιων μέσων ενημέρωσης.
Η εν λόγω απόφαση ακολούθησε ψηφοφορία στο Κογκρέσο τον Ιούλιο του 2025, κατά την οποία καταργήθηκε χρηματοδότηση ύψους 1,1 δισ. δολαρίων από τον οργανισμό Corporation for Public Broadcasting (CPB), που υποστήριζε οικονομικά τα NPR και PBS.
Μετά από προσφυγές, ο ομοσπονδιακός δικαστής Ράντολφ Μος δήλωσε ότι το εκτελεστικό διάταγμα παραβιάζει την Πρώτη Τροπολογία του Συντάγματος, που προστατεύει την ελευθερία της έκφρασης. Υποστήριξε ότι η κυβέρνηση διαθέτει το δικαίωμα να επιλέγει τις χρηματοδοτήσεις της, αλλά δεν μπορεί να τιμωρεί τα μέσα ενημέρωσης λόγω των απόψεών τους.
Όπως σημείωσε ο δικαστής, «η πρώτη τροπολογία χαράσσει μια γραμμή που η κυβέρνηση δεν μπορεί να περάσει: (δεν επιτρέπει) να χρησιμοποιείται η εξουσία του κράτους –συμπεριλαμβανομένης της οικονομικής εξουσίας– για να ‘τιμωρείται ή να φιμώνεται η έκφραση (απόψεων) που δεν εγκρίνει’». Επίσης ανέφερε ότι το μήνυμα του Ντόναλντ Τραμπ ήταν «σαφές»: η δημόσια ραδιοφωνία και τηλεόραση δεν δικαιούνται πλέον χρηματοδότηση επειδή ο πρόεδρος «δεν ενέκρινε την κάλυψή τους», την οποία θεωρούσε υπερβολικά «προσκείμενη ‘στην αριστερά’».
Περισσότεροι από 40 εκατομμύρια Αμερικανοί ακούνε εβδομαδιαίως το NPR, ενώ 36 εκατομμύρια παρακολουθούν μηνιαίως προγράμματα του PBS. Τα στοιχεία προέρχονται από τους ίδιους τους οργανισμούς.
Αντιδράσεις από Λευκό Οίκο και δημόσια μέσα
Η αναπληρώτρια εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου, Άμπιγκεϊλ Τζάκσον, κατήγγειλε την απόφαση χαρακτηρίζοντάς την «γελοία» και υποστήριξε ότι πρόκειται για ενέργεια «ενός ακτιβιστή δικαστή» που καταπατεί τον νόμο. «Το NPR και το PBS δεν έχουν κανένα δικαίωμα να λαμβάνουν δημόσια κεφάλαια, και το Κογκρέσο έχει ήδη ψηφίσει υπέρ της κατάργησης της χρηματοδότησής τους», αναφερόταν σε γραπτή δήλωση.
Αντιθέτως, η εκτελεστική πρόεδρος του NPR, Κάθριν Μάχερ, χαιρέτισε την απόφαση του δικαστή ως «νίκη» που επιβεβαιώνει «τα δικαιώματα του ελεύθερου και ανεξάρτητου Τύπου». Σύμφωνα με την ίδια, «τα δημόσια μέσα ενημέρωσης υπάρχουν για να υπηρετούν το δημόσιο συμφέρον – αυτό των Αμερικανών – κι όχι κάποιο πολιτικό πρόγραμμα ή κάποιον εκλεγμένο αξιωματούχο».
Εκπρόσωπος του PBS δήλωσε πως «όπως είχαμε επιχειρηματολογήσει, και όπως επιβεβαίωσε ο δικαστής Μος, αυτό το διάταγμα αποτελεί εγχειριδιακή περίπτωση διάκρισης εξαιτίας απόψεων».
Η κλιμάκωση της αντιπαράθεσης με τα ΜΜΕ
Από την επιστροφή του στην εξουσία τον Ιανουάριο του 2025, ο Ντόναλντ Τραμπ έχει εντείνει τη σύγκρουση του με τα μέσα ενημέρωσης που θεωρεί εχθρικά απέναντί του, χρησιμοποιώντας πολιτικά, οικονομικά και νομικά μέσα πίεσης. Αυτή η δικαστική απόφαση αναμένεται να γίνει καθοριστική στη συζήτηση για τα όρια της κρατικής παρέμβασης στην ενημέρωση και την προστασία της ελευθερίας του Τύπου στις ΗΠΑ.
