Η Διεθνής Υπηρεσία Ενέργειας (IEA) έχει απευθύνει έκκληση σε κυβερνήσεις, επιχειρήσεις και νοικοκυριά παγκοσμίως για άμεση μείωση της κατανάλωσης πετρελαίου, μετά την παρουσίαση ενός δεκάλογου έκτακτης ανάγκης. Η παρέμβαση αυτή έρχεται καθώς τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν κλειστά για τέσσερις συνεχόμενες εβδομάδες, με την κατάσταση να παραμένει κρίσιμη.
Η έκθεση που δημοσιεύθηκε στις 20 Μαρτίου προτείνει μέτρα όπως η τηλεργασία, η μείωση των ορίων ταχύτητας στους αυτοκινητοδρόμους κατά τουλάχιστον 10 χιλιόμετρα, η προώθηση των δημόσιων συγκοινωνιών και της κοινής χρήσης οχημάτων, καθώς και ο περιορισμός της κυκλοφορίας μέσω συστημάτων εναλλακτικής πινακίδας. Επίσης, συνιστά τη μείωση των αεροπορικών ταξιδιών. «Αυτά είναι άμεσα βήματα που μπορούν να προστατεύσουν τους καταναλωτές και τις οικονομίες από σοβαρούς κραδασμούς», επεσήμανε η υπηρεσία.
Μεταβολή από την προσφορά στη ζήτηση
Η αλλαγή εστίασης στη μείωση της ζήτησης δηλώνει μια νέα στρατηγική της IEA γύρω από τη διαχείριση κρίσεων. Νωρίτερα τον Μάρτιο, η υπηρεσία είχε ήδη εγκρίνει τη μεγαλύτερη συντονισμένη απελευθέρωση στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαίου στην ιστορία της, με κράτη-μέλη να δεσμεύονται για 411,9 εκατομμύρια βαρέλια, μια ποσότητα που είναι πάνω από διπλάσια από τα 182,7 εκατομμύρια βαρέλια που είχαν απελευθερωθεί μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022.
Ωστόσο, ειδικοί προειδοποιούν ότι αυτές οι αποδεσμεύσεις αποτελούν μόνο προσωρινή λύση. Ο Neil Quilliam, συνεργάτης του Chatham House, τόνισε στο Al Jazeera ότι η αποδέσμευση «δεν θα αλλάξει ουσιαστικά» την κατάσταση, προσθέτοντας ότι «όταν τα αποθέματα εξαντληθούν, δεν θα υπάρχουν βιώσιμες εναλλακτικές».
Η αναταραχή πηγάζει από τον πόλεμο ΗΠΑ–Ισραήλ κατά του Ιράν, ο οποίος ξεκίνησε με επιθέσεις στις 28 Φεβρουαρίου. Οι αντεπίθεσης του Ιράν σε εμπορικά πλοία έχουν σχεδόν καθυστερήσει τη διέλευση των δεξαμενόπλοιων από το Στενό του Ορμούζ, το οποίο μετέφερε περίπου 20 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως πριν τη σύγκρουση. Σύμφωνα με το DW, οι τιμές του αργού πλησιάζουν τα 100 δολάρια το βαρέλι, ενώ ο πρωθυπουργός της Αιγύπτου ανέφερε ότι έφτασαν τα 112 δολάρια στα τέλη της προηγούμενης εβδομάδας.
Παγκόσμιες ενέργειες για εξοικονόμηση ενέργειας
Κυβερνήσεις στην Ασία και τη Μέση Ανατολή ήδη εφαρμόζουν μέτρα εξοικονόμησης. Η Ταϊλάνδη έχει διατάξει τους δημόσιους υπαλλήλους να εργάζονται εξ αποστάσεως και έχει αυξήσει τη θερμοκρασία των κλιματιστικών στους 27 βαθμούς Κελσίου. Στις Φιλιππίνες έχει κηρυχθεί «κατάσταση εθνικής ενεργειακής έκτακτης ανάγκης» και έχει καθιερωθεί τετραήμερη εργασία. Το Βιετνάμ καλεί τις επιχειρήσεις να υιοθετήσουν τηλεργασία περιορίζοντας τη ζήτηση στα μεταφορικά μέσα.
Στο Πακιστάν, η ομοσπονδιακή κυβέρνηση ολοκληρώνει σχέδιο για ένα «έξυπνο lockdown», περιλαμβάνοντας το κλείσιμο αγορών και εμπορικών κέντρων έως τις 9:30 μ.μ., περιορισμό των καλεσμένων στους γάμους στους 200, μείωση κατά 50% των επιδομάτων καυσίμων του Δημοσίου και τηλεργασία για το 50% των δημοσίων υπαλλήλων. Ανακοίνωση αναμένεται μετά από διαβουλεύσεις με τους ενδιαφερόμενους φορείς.
Από τις 28 Μαρτίου, η Αίγυπτος έχει επιβάλει ωράριο κλεισίματος στις 9 μ.μ. για καταστήματα και εστιατόρια, ως πιλοτική εφαρμογή. Ο πρωθυπουργός Μόσταφα Μαντμπούλι ανέφερε ότι ο μηνιαίος λογαριασμός ενέργειας της χώρας υπερδιπλασιάστηκε, φτάνοντας τα 2,5 δισεκατομμύρια δολάρια τον Μάρτιο. Από τις 5 Απριλίου, οι εργαζόμενοι δημόσιου και ιδιωτικού τομέα θα εργάζονται από το σπίτι κάθε Κυριακή, με πιθανότητα προσθήκης δεύτερης ημέρας αν η σύγκρουση συνεχιστεί.
Απροθυμία για αποκλιμάκωση
Ο εκτελεστικός διευθυντής της IEA, Fatih Birol, προειδοποίησε ότι οι αρνητικές συνέπειες θα ενταθούν. «Όσο περισσότερο διαρκεί αυτή η κρίση, τόσο πιο σοβαρές θα είναι οι επιπτώσεις», δήλωσε. Την ίδια στιγμή, οι πετρελαιοπαραγωγοί του Κόλπου ασκούν πιέσεις προς τις Ηνωμένες Πολιτείες, ζητώντας άμεσον χειρισμό της κατάστασης στο Στενό του Ορμούζ. Ανώτερος αξιωματούχος του Κόλπου ανέφερε στο Argus Media ότι η Ουάσιγκτον έχει τρεις επιλογές: «Συμβιβασμό με το Ιράν για την ελευθερία διέλευσης, ευθυγράμμιση με τις απαιτήσεις του Ιράν ή προσφυγή στη χρήση βίας».
