Αρχές Απριλίου θα αρχίσουν να γίνονται αισθητές οι επιπτώσεις από τη διακοπή της πετρελαϊκής προσφοράς μέσω των Στενών του Ορμούζ στην παγκόσμια αγορά, σύμφωνα με εκτίμηση της JPMorgan. Σημαντικά προβλήματα αναμένονται στην Ευρώπη στα μέσα του μήνα, κυρίως λόγω αυξημένου κόστους και εντονότερης ανταγωνιστικότητας με την Ασία για προμήθειες.
Μια ανάλυση της JPMorgan συμπεραίνει ότι η διακοπή των πετρελαϊκών αποστολών μέσω των Στενών τις τελευταίες τέσσερις εβδομάδες θα προκαλέσει ένα «σταδιακό» σοκ στην παγκόσμια προσφορά, το οποίο θα εξαπλώνεται από την Ανατολή προς τη Δύση. Η εξέλιξη αυτή δεν θα έχει άμεσες επιπτώσεις, αλλά θα παρουσιαστούν διαδοχικά, καθώς ο χρόνος μεταφοράς των φορτίων έχει σημαντικό ρόλο στο χρονοδιάγραμμα.
Η JP Morgan διευκρινίζει ότι το παγκόσμιο πετρελαϊκό σύστημα μετατρέπεται «από ένα σοκ ροών σε ζήτημα εξάντλησης αποθεμάτων». Κατά την 28η Φεβρουαρίου, το τελευταίο δεξαμενόπλοιο πέρασε από τα Στενά του Ορμούζ, την ημέρα που οι ΗΠΑ και το Ισραήλ έκαναν στρατιωτικά πλήγματα κατά του Ιράν. Έκτοτε, η κυκλοφορία έχει σχεδόν σταματήσει, παρόλο που η Τεχεράνη έχει επιτρέψει περιορισμένες διελεύσεις.
Πρώτες πιέσεις στην Ασία
Οι αναλυτές της JPMorgan επισημαίνουν ότι κρίσιμο ρόλο παίζει όχι μόνο ο όγκος της προσφοράς, αλλά και ο χρονισμός, καθώς οι διαταραχές εκδηλώνονται ανισομερώς, ανάλογα με τα αποθέματα κάθε περιοχής.
Η Ασία, που εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το πετρέλαιο του Περσικού Κόλπου, είναι ήδη η πρώτη που αντιμετωπίζει πιέσεις, καθώς τα φορτία που είχαν αποσταλεί πριν από το κλείσιμο των Στενών έχουν πλέον εξαντληθεί. Οι μεταφορές από τον Κόλπο διαρκούν μεταξύ 10 και 20 ημέρες, με την Ινδία να είναι προορισμός την πρώτη ημέρα και ακολουθεί η Βορειοανατολική Ασία.
Για τον Απρίλιο, η ζήτηση πετρελαίου στη Νοτιοανατολική Ασία αναμένεται να μειωθεί περίπου κατά 300.000 βαρέλια ημερησίως. Ωστόσο, αν οι στρατηγικές αποδεσμεύσεις παραμείνουν περιορισμένες σε εθνικό επίπεδο, οι απώλειες ενδέχεται να ξεπεράσουν τα 2 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως τον Μάιο και να φτάσουν κοντά στα 3 εκατομμύρια βαρέλια τον Ιούνιο.
Άνοδος τιμών και ενεργειακή πίεση διεθνώς
Η αύξηση των τιμών έχει ήδη αρχίσει να επηρεάζει τη ζήτηση, με τις τιμές του πετρελαίου Brent να έχουν ενισχυθεί κατά 49% μέσα στον μήνα, αγγίζοντας τα 108 δολάρια ανά βαρέλι. Καθώς η σύγκρουση με το Ιράν συνεχίζει να επηρεάζει την προσφορά, χώρες της Ασίας προχωρούν στη μείωση της κατανάλωσης ενέργειας, με τις Φιλιππίνες να κηρύσσουν κατάσταση ενεργειακής έκτακτης ανάγκης.
Η Αφρική φαίνεται ότι θα είναι η επόμενη περιοχή που θα δεχτεί τις συνέπειες αυτού του σοκ από τις αρχές Απριλίου, ενώ η Ευρώπη αναμένεται να επηρεαστεί στα μέσα του μήνα, κυρίως μέσω της αύξησης του κόστους και του ανταγωνισμού για προμήθειες με την Ασία.
Περιορισμένες ελλείψεις στις ΗΠΑ
Στις Ηνωμένες Πολιτείες, όπου οι χρόνοι μεταφοράς είναι μεγαλύτεροι, οι παραδόσεις πετρελαίου ενδέχεται να διακοπούν γύρω στα μέσα Απριλίου. Ωστόσο, δεν αναμένονται άμεσες ελλείψεις λόγω της ισχυρής εγχώριας παραγωγής.
Αντίθετα, οι επιπτώσεις θα αντικατοπτριστούν κυρίως στην αύξηση των τιμών και στις «στρεβλώσεις» στην αγορά διυλισμένων προϊόντων. Παρά το γεγονός ότι το αμερικανικό αργό παραμένει περίπου 10 δολάρια φθηνότερο από το Brent, έχει καταγράψει αύξηση 41% τον Μάρτιο.
Η πορεία των τιμών, πάντως, εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη διάρκεια της σύγκρουσης. Αναλυτές της Macquarie Group θεωρούν ότι η αγορά διατηρεί την αίσθηση μιας σχεδόν σύντομης αποκλιμάκωσης, με τις τιμές να αναμένεται να υποχωρήσουν από τα επίπεδα των 110 δολαρίων στα 80 δολάρια στους επόμενους μήνες και να διαμορφωθούν γύρω από τα 89 δολάρια στο τέλος του έτους.
Παράλληλα, αναφέρουν ότι υπάρχει περίπου 40% πιθανότητα παράτασης της σύγκρουσης έως τον Ιούνιο, σενάριο που θα μπορούσε να οδηγήσει τις τιμές του πετρελαίου έως και 200 δολάρια ανά βαρέλι, αυξάνοντας σημαντικά τις πιέσεις στην παγκόσμια οικονομία.
